Autopromocja

Domniemanie niewinności dla podatników. Już wkrótce to fiskus będzie zmuszony udowodnić winę

mężczyzna komputer papiery myśli księgowy firma przedsiębiorca
Obecnie w razie sporu z fiskusem to podatnik musi samodzielnie udowodnić swoją rację – w przeciwnym razie grożą mu konsekwencje finansoweShutterstock
31 maja 2025
aktualizacja 2 czerwca 2025

To urząd skarbowy, a nie podatnik, będzie miał obowiązek udowodnienia winy – taki kierunek zmian w prawie podatkowym zapowiada Rada Ministrów. Nowelizacja ordynacji podatkowej, która wprowadzi zasadę domniemania niewinności podatnika, ma wzmocnić prawa obywateli i ograniczyć nadużycia fiskusa.

Na wtorkowym posiedzeniu rząd przyjął pakiet ustaw deregulacyjnych, a wśród nich długo oczekiwaną nowelizację ordynacji podatkowej. Zgodnie z projektem przygotowanym przez Ministerstwo Finansów, kluczową zmianą ma być wprowadzenie zasady domniemania niewinności podatnika.

Domniemanie niewinności. Co się zmieni?

Obecnie w razie sporu z fiskusem to podatnik musi samodzielnie udowodnić swoją rację – w przeciwnym razie grożą mu konsekwencje finansowe. Po zmianach ciężar dowodu zostanie przeniesiony na urząd skarbowy. Po przyjęciu tej ustawy będzie odwrotnie. To urząd skarbowy, jeśli będzie różnica opinii co do faktów, będzie musiał udowodnić winę podatnika – zapowiedział premier Donald Tusk.

Zmiana ma charakter fundamentalny. Odwraca relacje między podatnikiem a organem podatkowym i ma na celu przywrócenie równowagi w postępowaniach.

Niejasności rozstrzygane na korzyść podatnika

W praktyce nowelizacja ma oznaczać, że:

  • jeśli w postępowaniu podatkowym pojawią się nierozstrzygalne wątpliwości, będą one interpretowane na korzyść podatnika;
  • Dotyczy to sytuacji, w których nie można jednoznacznie ustalić stanu faktycznego;
  • Przepisy będą miały zastosowanie nie tylko w postępowaniu podatkowym, ale także w czynnościach sprawdzających, kontrolach podatkowych i celno-skarbowych.

Nowelizacja ma więc szeroki zakres i obejmie wszystkie podstawowe formy kontaktu podatnika z administracją skarbową.

Zasada domniemania niewinności w podatkach. Pierwszy raz wprost w ordynacji podatkowej

Choć zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario) była już wcześniej wskazywana w orzecznictwie i praktyce, po raz pierwszy zostanie jednoznacznie wpisana do ordynacji podatkowej. To ważna zmiana dla osób, które w przeszłości doświadczyły nadmiernego rygoryzmu ze strony administracji skarbowej. Nowe przepisy mają przywrócić równowagę i zaufanie obywateli do państwa – podkreśla Ministerstwo Finansów.

Zmiana przepisów to początek. By domniemanie niewinności zadziałało, fiskus musi zmienić podejście

Eksperci zaznaczają jednak, że sama nowelizacja to nie wszystko. Bez realnej zmiany kultury pracy urzędów skarbowych, nowe przepisy mogą pozostać jedynie martwą literą. Dlatego szczególny nacisk ma być położony na szkolenia urzędników oraz monitorowanie stosowania przepisów w praktyce. Celem – jak deklaruje rząd – jest budowa bardziej przyjaznej i przejrzystej administracji podatkowej.

Kluczowe zmiany w ordynacji podatkowej 2025

  • Domniemanie niewinności podatnika wpisane do prawa.
  • Urząd skarbowy będzie musiał udowodnić winę podatnika.
  • Niejasności rozstrzygane będą na korzyść obywatela.
  • Przepisy obejmą: postępowania podatkowe, kontrole, czynności sprawdzające.
  • Cel: zwiększenie ochrony praw podatnika i ograniczenie nadużyć fiskusa.

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: Materiały prasowe

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.