Przedłużenie zezwoleń odpadowych nie w pełni satysfakcjonuje branżę

Epidemia COVID-19 zbiegła się z przełomowymi zmianami, jeśli chodzi o obowiązki firm zajmujących się gospodarką odpadami, wprowadzonymi przede wszystkim ustawą z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1592; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1579). Stare odpadowe decyzje będą obowiązywały jeszcze przez trzy lata, mimo że przedłużenie ich ze względu na covidowe regulacje niedawno zostało zniesione.

Żeby pokazać, na czym polega problem, trzeba cofnąć się jednak o kilka lat. A było tak: by nie stracić możliwości wykonywania działalności związanej z odpadami, przedsiębiorcy musieli do 5 marca 2020 r. złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji. Dotyczyło to pozwoleń na wytwarzanie, zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz pozwoleń zintegrowanych. Trzeba było je dostosować do wymogów przeciwpożarowych, zainstalować odpowiedni monitoring, a także wnieść zabezpieczenie finansowe niezbędne do naprawienia szkód pożarowych. Tymczasem pierwsze obostrzenia związane z wirusem zaczęły obowiązywać w Polsce z początkiem marca 2020 r., a 20 marca oficjalnie ogłoszono stan epidemii. Trudno się więc dziwić, że ustawa covidowa, czyli konkretnie ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 2185) w art. 15zzzzzy przedłużyła żywot tzw. starych decyzji odpadowych. Miały one stracić ważność dopiero w sześć miesięcy po odwołaniu stanu epidemii. Jeżeli więc ktoś do 5 marca 2020 r. złożył wniosek o zmianę decyzji, zwany też wnioskiem dostosowawczym, to przez czas pandemii nie musiał się martwić o ciągłość swojego działania. Także w sytuacji, gdyby stare decyzje miały wygasnąć. np. w 2021 lub 2022 r. Było to dobre posunięcie, bo organy nie nadążały z wydawaniem decyzji zmieniających, zwłaszcza gdy znaczna część urzędników pracowała zdalnie bądź chorowała.

Nowa regulacja

Stan epidemii został odwołany 16 maja 2022 r., a przepisy przedłużające stare regulacje miały stracić moc pół roku później, czyli 16 listopada 2022 r. I kiedy wydawało się, że przedłużenie się skończy i trzeba się będzie szybko legitymować nowymi pozwoleniami czy zezwoleniami, przyszła… kolejna regulacja, która dotyczy wszystkich decyzji odpadowych, a nie tylko tych z przedłużoną ważnością do 16 listopada 2022 r. A to za sprawą ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. poz. 2127). Przepis mówi, że do 31 grudnia 2025 r. pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów nie wygasa ze względu na upływ czasu, na jaki zostało wydane, jeżeli posiadacz odpadów w terminie nie później niż trzy miesiące przed upływem tego czasu złoży wniosek o wydanie nowego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na ich przetwarzanie. – A zatem, jeżeli komuś kończy się decyzja na początku marca 2023 r., to powinien już na początku grudnia 2022 r. złożyć wniosek o nową – mówi Joanna Wilczyńska, ekspert spółki Atmoterm SA. Tymczasem firmy te mogą się spokojnie posługiwać starą decyzją lub do czasu wydania nowej, ale maksymalnie do końca 2025 r. To wynika ze zmienionego art. 193 prawa ochrony środowiska oraz z dodanego art. 226a do ustawy o odpadach. Jak zaznacza jednak Joanna Wilczyńska, z przepisów wynika też, że stare zezwolenia czy pozwolenia nie będą obowiązywały równolegle z nowymi ‒ wygasają one z chwilą, gdy stanie się ostateczna nowa decyzja odpadowa albo decyzja o odmowie wydania nowej decyzji lub umorzeniu postępowania w sprawie jej wydania. Wygasają także, gdy wniosek o wydanie nowej decyzji właściwy organ pozostawił bez rozpatrzenia. Natomiast art. 52 i 53 przepisów przejściowych ustawy z 7 października 2022 r. pozwala na przedłużenie do końca 2025 r. ważności tych decyzji odpadowych, które wygasają przed upływem trzech miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 18 stycznia 2023 r., pod warunkiem złożenia wniosku o nową decyzję w czasie obowiązywania dotychczasowej.