Tych leków może zabraknąć w aptekach od 9 września. MZ opublikowało nową listę

Lista jest długa, lecz kilka grup zwraca uwagę szczególnie, bo dotyczą terapii przewlekłych, w których pacjent regularnie potrzebuje kolejnego opakowania. Są na niej m.in. Lantus, Humalog, Jardiance, Medikinet, Concerta, Brintellix, Berodual, Fostex, Kreon i Madopar.

Jakich leków może zabraknąć od 9 września 2026? Lista MZ obejmuje 294 pozycje

Nowy wykaz liczy 294 pozycje, choć nie oznacza to 294 różnych terapii – jeden preparat może pojawiać się kilka razy ze względu na dawkę, postać lub wielkość opakowania. Dobrze widać to na przykładzie leków stosowanych w ADHD. Sam Medikinet i Medikinet CR występują w wykazie w wielu dawkach, podobnie Atenza. Ministerstwo wymienia również Concertę.

Z punktu widzenia przeciętnego pacjenta najważniejsze są m.in.:

• leki na cukrzycę – m.in. Lantus, Humalog, Fiasp, Levemir, Apidra, Gensulin, Humulin, Jardiance i Invokana;
• leki na ADHD – m.in. Medikinet, Medikinet CR, Concerta i Atenza;
• leki na astmę i POChP – m.in. Berodual, Fostex, Formodual, DuoResp Spiromax, Atrovent, Aspulmo i Anoro Ellipta;
• leki psychiatryczne i neurologiczne – m.in. Brintellix, Kwetaplex XR, Abilify Maintena, Depakine i Madopar;
• preparaty stosowane przy ciężkich alergiach – m.in. EpiPen Junior, EpiPen Senior i Jext;
• leki i preparaty używane w onkologii oraz leczeniu silnego bólu – m.in. 5-Fluorouracil-Ebewe, Endoxan, Holoxan, Matrifen i Instanyl.

Lista obejmuje także immunoglobuliny, leki immunosupresyjne, preparaty hormonalne, produkty stosowane przy niepłodności oraz specjalistyczne środki żywieniowe.

Których insulin może zabraknąć? Lantus, Humalog, Fiasp i inne leki na cukrzycę na liście MZ

Najbardziej rzuca się w oczy skala dotycząca leczenia cukrzycy. W wykazie pojawia się wiele rodzajów insulin i różnych sposobów ich podawania. Są tam m.in. Abasaglar, Actrapid Penfill, Apidra, Fiasp, Gensulin, Humalog, Humulin, Insulatard Penfill, Lantus, Levemir i Liprolog. Dokument obejmuje również nieinsulinowe leki przeciwcukrzycowe, m.in. Jardiance (empagliflozyna) i Invokana (kanagliflozyna).

Dla osoby leczonej insuliną problem z konkretnym preparatem ma większe znaczenie niż zwykła konieczność odwiedzenia kolejnej apteki. Pacjent nie powinien samodzielnie zmieniać rodzaju insuliny, dawki ani schematu leczenia tylko dlatego, że jego dotychczasowego preparatu nie udało się kupić. Jeśli problemy z dostępnością rzeczywiście się pojawią, rozwiązania trzeba szukać z farmaceutą i – gdy potrzebna jest zmiana terapii lub recepty – z lekarzem. GIF podkreśla przy tym, że dla większości produktów istnieją odpowiedniki albo alternatywne terapie. Nie dotyczy to jednak automatycznie każdego leku i każdego pacjenta.

Zobacz również

„Lek na odchudzanie” bez recepty z paczkomatu. W sieci działa niebezpieczna furtka

Czy może zabraknąć Medikinetu i Concerty? Leki na ADHD na liście MZ od 9 września

Drugą grupą, która może zwrócić uwagę wielu rodzin już na początku roku szkolnego, są preparaty z metylofenidatem stosowanym w leczeniu ADHD. Na liście znalazły się m.in.

• Atenza w dawkach od 18 do 54 mg,
• Concerta 18 i 36 mg,
• Medikinet i Medikinet CR w wielu dawkach.

Sam wykaz pokazuje więc, że problem nie ogranicza się do jednego opakowania czy jednej mocy preparatu. Znaczenie ma również postać leku i sposób uwalniania substancji czynnej. Dlatego pacjent, który nie znajduje swojej dawki, nie powinien zakładać, że inne opakowanie lub inny preparat można zastosować w identyczny sposób. O ewentualnej zamianie trzeba rozmawiać z farmaceutą lub lekarzem, zależnie od tego, jaka zmiana jest potrzebna.

Czy może zabraknąć Berodualu i Fostexu? Leki na astmę i POChP na liście MZ

Wykaz jest szeroki również w części dotyczącej astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Wśród wymienionych produktów są zarówno leki rozszerzające oskrzela, jak i preparaty wykorzystywane w leczeniu podtrzymującym. Ministerstwo wskazuje m.in.

• Aspulmo,
• Atrovent,
• Berodual,
• Berodual N,
• Braltus,
• Budiair,
• DuoResp Spiromax,
• Formodual,
• Fostex,
• Anoro Ellipta.

Tu również sama obecność nazwy w wykazie nie mówi, że lek już zniknął z półek. Główny Inspektorat Farmaceutyczny monitoruje dostępność na podstawie danych z aptek, hurtowni, szpitali oraz informacji od podmiotów odpowiedzialnych i regularnie przekazuje informacje o przewidywanych utrudnieniach lekarzom i farmaceutom.

Jakich leków na depresję, padaczkę i Parkinsona może zabraknąć? Lista MZ

Lista sięga znacznie dalej niż diabetologia i pulmonologia. Pacjenci leczeni neurologicznie i psychiatrycznie znajdą na niej nazwy preparatów, które dobrze znają z własnych recept. Wśród nich są: Brintellix zawierający wortioksetynę, Kwetaplex XR z kwetiapiną oraz Abilify Maintena. W wykazie znajdują się również preparaty z walproinianami, m.in. Absenor oraz różne postaci Depakine, a także leki stosowane w padaczce, takie jak Finlepsin retard czy Gabitril. Osobną uwagę zwraca Madopar, stosowany w chorobie Parkinsona. Ministerstwo wymienia kilka jego dawek i postaci, w tym Madopar 125 mg, 250 mg, 62,5 mg oraz Madopar HBS.

Zobacz również

Pojawił się nowy dokument dla pacjentów. Wydrukuj, uzupełnij i noś zawsze przy sobie

Lista popularnych leków zagrożonych brakiem dostępności od 9 września 2026

Poniższa tabela pokazuje wybrane, rozpoznawalne preparaty z oficjalnego wykazu. Nie zastępuje pełnej listy Ministerstwa Zdrowia.

Nazwy, substancje, dawki i postaci tych produktów wynikają z wykazu MZ. Pełna lista 294 preparatów znajduje się TUTAJ

Czy leki z listy MZ znikną z aptek 9 września 2026? Co oznacza wykaz dla pacjentów

Nie należy tak interpretować wykazu. Data 9 września określa dzień, na który Minister Zdrowia ustala listę produktów zagrożonych brakiem dostępności, a nie termin wycofania ich z aptek. Oficjalne obwieszczenie zostało wydane 1 września i zastępuje wcześniejszy wykaz z 8 lipca. Mechanizm ma również chronić polski rynek. Zgodnie z art. 37av Prawa farmaceutycznego przedsiębiorca zamierzający wywieźć za granicę lub zbyć zagranicznemu podmiotowi produkt znajdujący się w takim wykazie podlega szczególnym obowiązkom. Dlatego określenie „lista antywywozowa”, często używane wobec tego dokumentu, dobrze opisuje jeden z jego praktycznych skutków. Umieszczenie produktu w wykazie ma pomóc chronić dostępność dla pacjentów w Polsce.

Co zrobić, gdy leku brakuje w aptece? Zamiennik, recepta i kontakt z lekarzem

Dla pacjenta najważniejsze zaczyna się dopiero przy okienku w aptece. Jeżeli konkretnego preparatu nie ma, nie należy samodzielnie przerywać przewlekłego leczenia ani eksperymentować z dawkami. Rozsądna kolejność działania wygląda następująco:

1. Zapytaj farmaceutę o dostępność i możliwość zamówienia leku oraz o dostępne odpowiedniki.
2. Jeżeli odpowiednia zamiana jest możliwa w aptece, farmaceuta wyjaśni zasady jej wydania.
3. Jeżeli potrzebna jest inna recepta, inna dawka, postać leku albo zmiana terapii, trzeba skontaktować się z lekarzem.
4. Przy terapii przewlekłej dobrze nie odkładać realizacji recepty na moment, gdy pozostaje ostatnia dawka leku.

GIF wskazuje, że niedobory mogą wynikać m.in. ze wstrzymań po stronie producentów, sezonowego wzrostu zachorowań, nagłego zwiększenia popytu czy problemów związanych z międzynarodowym łańcuchem dostaw. Inspektorat analizuje sytuację w cyklu tygodniowym. Jednocześnie publikacja wykazu nie jest powodem do robienia zapasów na wiele miesięcy. Takie zachowanie może dodatkowo zwiększyć popyt na produkt, którego dostępność już jest napięta.