Obowiązująca od 12 lipca 2017 r. ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi zakazuje nadużywania silnej pozycji negocjacyjnej w zakresie dostaw żywności. Ustawowy katalog zabronionych praktyk ma charakter otwarty. Jakie zatem inne niż wskazane wprost w ustawie praktyki należy traktować jako zabronione? Pomocne w odpowiedzi na to pytanie może być aktualne podejście unijnych instytucji i państw członkowskich UE do problemu nieuczciwości w zakresie produkcji i obrotu żywnością.
W czasie gdy polski Sejm uchwalał ustawę z 15 grudnia 2016 r. o przewadze kontraktowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 67; dalej: ustawa o przewadze kontraktowej) regulacje o podobnym zakresie, w tym kodeksy dobrych praktyk, funkcjonowały już w 20 krajach członkowskich UE. Zauważono nierównomierność podziału korzyści pomiędzy dostawcami a nabywcami: największe zyski przypadają dużym sieciom handlowym, a najmniejsze producentom rolnym. Argumentem przemawiającym za wprowadzeniem ustawy były trudności w stosowaniu do tych relacji norm prawa konkurencji (występuje wiele podmiotów o silnej, ale niedominującej pozycji na rynku). Brano pod uwagę również obawę mniejszych podmiotów przed prowadzeniem sporów sądowych z silniejszymi kontrahentami (wiąże się ona z ryzykiem zerwania współpracy handlowej). Jak wskazywała Komisja Europejska już w 2013 r.: „W ostatnim dwudziestoleciu łańcuch dostaw B2B produktów spożywczych i niespożywczych uległ znacznym zmianom pod wpływem czynników gospodarczych, społecznych i demograficznych. [...] Pojawiły się różnego rodzaju stowarzyszenia międzynarodowe detalistów dokonujące zakupów na dużą skalę, które dzięki dysponowaniu większą siłą nabywczą dążą do wykorzystania korzyści skali przy zamówieniach. Ekspansja marek własnych detalistów sprawiła, że niektórzy handlowcy stali się bezpośrednią konkurencją swoich dostawców. Niewielka liczba stosunkowo silnych graczy w łańcuchu dostaw wydaje się mieć znaczną siłę przetargową”. (Zielona Księga w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw produktów spożywczych i niespożywczych między przedsiębiorcami).
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie i podatkach.
Czytaj raporty, analizy i wyjaśnienia ekspertów.
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie i podatkach.
Czytaj raporty, analizy i wyjaśnienia ekspertów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.