Jan Wróbel

Demokracja i parlamentaryzm w XIX-wiecznej Europie to procesy narastające stopniowo i poprzez ustępstwa. Czyje? Elit. Z zaciśniętymi zębami godziły się z faktem, że kolejne warstwy społeczeństwa otrzymują prawa polityczne przysługujące przedtem tylko warstwom wyższym. Zasadniczym argumentem przeciw demokratyzacji było nieprzygotowanie mas do podejmowania decyzji politycznych. Zasadniczym kontrargumentem – że masy nigdy nie nabiorą tej umiejętności, jeżeli nie otrzymają pełnych praw politycznych. W sumie spór przypomina anegdotę o nierozstrzygalnej debacie: co najpierw – jajko czy kura.

Świat poznał już pierwszą ofiarę afery Panama Papers – premier Islandii pod naciskiem opinii publicznej podał się do dymisji. Osoba piastująca stanowisko państwowe wyrzeka się części prywatności, w tym tej dotyczącej dochodów – z tym zgodzimy się wszyscy. Ale lekarz? Biznesmen? Piłkarz? Artysta?

W ekonomii konsensus to wielka rzadkość. Niemniej 85 proc. prominentnych ekonomistów ankietowanych przez IGM Forum zgodziło się, że długoterminowe korzyści z handlu przewyższają koszty zatrudnienia. Pozostali nie mieli zdania, ale nikt temu stwierdzeniu nie zaprzeczył.

Nic dziwnego, że prezydent Barack Obama chciał/nie chciał spotkać się z Andrzejem Dudą, bo też po co rozmawiać z politykiem, który nie ma we własnym kraju wiele do powiedzenia? Więcej sensu ma spotykanie się z Beatą Szydło niż z Panem Podpisem.

Silna klasa średnia. Oto uniwersalna obietnica światowych polityków od dekad. Miliony zamożnych obywateli z wielkimi aspiracjami, przedsiębiorców i pracowników średniego szczebla stanowią koło zamachowe gospodarki i zarazem stabilizator demokracji.

Polscy prawicowcy dzielą się dzisiaj na tych, którzy dodają sobie zespołowego ducha, i na tych, którzy cierpią. Ci pierwsi czerpią satysfakcję z wszechwładzy PiS i każdą „chamówę” nowego obozu władzy odbierają jako dowód siły. Ci drudzy próbują coś wołać na puszczy.