Jan Wróbel

Czas „dobrej zmiany” to przede wszystkim czas dobrej pralni. Platforma Obywatelska i PSL wygrały wybory w 2011 roku, mimo nękającego Polskę kryzysu. Nasz względny, ale odczuwalny sukces gospodarczy – utrzymany w dużej mierze dzięki eksportowi do Niemiec i nie bez wpływu funduszy unijnych – władze przedstawiły jako ostateczny dowód na wspaniałość koalicji PO–PSL. Popełniły błąd.

Chociaż ryba psuje się od głowy, to i od głowy się odświeża. Najwyższy czas! Jacek Dehnel był na marszu KOD-u. Skrytykował przaśne, nieraz fekalne hasła i antyislamski entuzjazm. Niedługo potem napisał: „Dyskusja pod wpisem, niestety, potwierdziła w większości moje najgorsze intuicje na temat polskiej plemienności. Od wielu miłośników tego »wielkiego spotkania wszystkich Polaków«, gdzie »wszyscy byliśmy razem«, usłyszałem, że lepiej, żebym siedział w domu, nie pojawiał się na marszu, a najlepiej wyprowadził się z Polski. (...) Tymczasem krytyka jednej strony – i to strony własnej, skoro w marszach KOD-u chodzę – nie oznacza akcesu do strony przeciwnej”. Wskutek obywatelskiej aktywności Polaków – demokratów Dehnelowi zablokowano na Facebooku konta na 24 godziny. Władza knebluje Polaków? Sami to robią.

Koniec tygodnia przynosi w polskiej prasie dwa wywiady, które szkoda przeoczyć. Piątek to Magdalena Rigamonti w „DGP”, sobota to Robert Mazurek w „Rzeczpospolitej”. Pierwszy, na ogół, dostarcza refleksji, drugi rozrywki, a bywa że odwrotnie. I starczy.

Demokracja i parlamentaryzm w XIX-wiecznej Europie to procesy narastające stopniowo i poprzez ustępstwa. Czyje? Elit. Z zaciśniętymi zębami godziły się z faktem, że kolejne warstwy społeczeństwa otrzymują prawa polityczne przysługujące przedtem tylko warstwom wyższym. Zasadniczym argumentem przeciw demokratyzacji było nieprzygotowanie mas do podejmowania decyzji politycznych. Zasadniczym kontrargumentem – że masy nigdy nie nabiorą tej umiejętności, jeżeli nie otrzymają pełnych praw politycznych. W sumie spór przypomina anegdotę o nierozstrzygalnej debacie: co najpierw – jajko czy kura.

Świat poznał już pierwszą ofiarę afery Panama Papers – premier Islandii pod naciskiem opinii publicznej podał się do dymisji. Osoba piastująca stanowisko państwowe wyrzeka się części prywatności, w tym tej dotyczącej dochodów – z tym zgodzimy się wszyscy. Ale lekarz? Biznesmen? Piłkarz? Artysta?

W ekonomii konsensus to wielka rzadkość. Niemniej 85 proc. prominentnych ekonomistów ankietowanych przez IGM Forum zgodziło się, że długoterminowe korzyści z handlu przewyższają koszty zatrudnienia. Pozostali nie mieli zdania, ale nikt temu stwierdzeniu nie zaprzeczył.