We wtorek Białoruś przekazała pięciu więźniów – trzech obywateli Polski i dwóch Mołdawii – w ramach uzgodnionej operacji wymiany. Wśród uwolnionych są Andrzej Poczobut, zakonnik Grzegorz Gaweł oraz polski przedsiębiorca skazany na 14 lat kolonii karnej. Sprawa ma bezpośredni związek z negocjacjami prowadzonymi z udziałem Polski, Rosji i państw zachodnich.
Najważniejszym uwolnionym jest Andrzej Poczobut – dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi. Zatrzymany w marcu 2021 roku, dwa lata później został skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Przez cały okres uwięzienia był uznawany przez organizacje międzynarodowe za więźnia politycznego.
Drugim z uwolnionych Polaków jest zakonnik Grzegorz Gaweł - podało Radio ZET. Został zatrzymany jesienią 2024 roku przez białoruskie KGB w rejonie Lepela. Służby zarzucały mu zbieranie informacji o ćwiczeniach wojskowych Zapad-25 oraz próby nawiązywania kontaktów z obywatelami Białorusi w kontekście werbunku.
Trzeci z Polaków to przedsiębiorca skazany przez białoruski sąd na 14 lat kolonii karnej pod zarzutem szpiegostwa. Jego dane nie były szeroko ujawniane, ale sprawa była elementem napięć między Mińskiem a państwami Zachodu.
Wymiana więźniów Polska–Rosja i kulisy operacji
Uwolnienie Andrzeja Poczobuta było częścią konkretnej wymiany. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski potwierdził, że Polska przekazała stronie rosyjskiej historyka Aleksandra Butiagina. Znajdował się on w tranzycie do Ukrainy i został przejęty w ramach uzgodnień między państwami.
W operację zaangażowane były także Stany Zjednoczone oraz partnerzy regionalni, w tym Rumunia. Wskazuje to na koordynowaną akcję dyplomatyczną, której celem było doprowadzenie do uwolnienia konkretnych osób przetrzymywanych przez reżim w Mińsku.
Premier Donald Tusk potwierdził uwolnienie Poczobuta, publikując jego zdjęcie już po opuszczeniu Białorusi. Z przekazanych informacji wynika, że dziennikarz od razu po wyjściu na wolność pytał o możliwość powrotu do kraju.
Dwóch obywateli Mołdawii także na wolności
Równolegle Białoruś przekazała dwóch obywateli Mołdawii. Informację potwierdziła prezydent Maia Sandu, wskazując, że operacja była możliwa dzięki współpracy z USA oraz partnerami europejskimi, w tym Polską i Rumunią.
Według dostępnych danych, obaj Mołdawianie przebywali wcześniej w rosyjskiej niewoli, a ich uwolnienie było częścią szerszego układu wymiany więźniów w regionie.
Więźniowie polityczni Białoruś – skala problemu
Pomimo uwolnienia pięciu osób sytuacja na Białorusi nie ulega zasadniczej zmianie. Według danych organizacji praw człowieka w białoruskich więzieniach nadal przebywa blisko 1000 więźniów politycznych. Są to dziennikarze, aktywiści, opozycjoniści oraz osoby oskarżane o działalność przeciwko państwu.
Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska podkreśliła, że uwolnienie Poczobuta było oczekiwane od dawna, ale jednocześnie przypomniała o skali represji stosowanych przez władze w Mińsku.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu