Co dalej z finansami samorządów? Zdeterminowały je zmiany prawa, inflacja i inne niespodziewane zdarzenia. W odpowiedzi na przedłużający się brak stabilizacji, Ministerstwo Finansów zaplanowało zmiany na lata 2025–2029.
Finanse samorządów zdeterminowane przez zmiany prawa i inflację
Ostatnie lata były dla samorządów trudne. Musiały się mierzyć z licznymi zmianami prawa, pandemią COVID-19, inflacją, potrzebami uchodźców, a obecnie część z nich boryka się również ze skutkami powodzi. Wszystko to sprawiło, że prowadzenie gospodarki finansowej stało się trudniejsze niż zwykle i wciąż nie wykazuje się ona oczekiwaną stabilnością. Jak podaje PAP, w odpowiedzi na tę sytuację resort finansów chce przedłużyć do 2029 r. stosowanie przepisów, które pozwalają na większą elastyczność w równoważeniu bieżących wydatków jednostek samorządu terytorialnego oraz w spłacaniu ich długów. W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawiła się informacja o prowadzeniu prac nad zmianami regulacji prawnych.
Co zostanie zmienione? Ministerstwo Finansów wylicza
Z założeń do projektu wynika, że zostanie zmieniona m.in. ustawa o finansach publicznych. Znowelizowane przepisy będą pozwalały aż do 2029 r. na większą elastyczność w zrównoważeniu bieżących wydatków jednostek samorządu terytorialnego oraz w spłacaniu ich długów. Jak twierdzi Ministerstwo Finansów, nowelizacja ustawy jest związana z potrzebą złagodzenia rygorów prowadzenia gospodarki finansowej przez samorządy od 2025 r. „W ostatnich latach w wyniku reform podatkowych i związanym z nimi zmniejszeniem dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz zwiększeniem wydatków bieżących spowodowanych m.in. inflacją, jednostki samorządu terytorialnego odnotowały wyraźny spadek nadwyżki operacyjnej. Wprowadzone dla samorządów terytorialnych, w latach wcześniejszych, uelastycznienia reguł fiskalnych do roku 2025 wymagają przedłużenia” – wyjaśnił resort finansów.
Elastyczność aż do 2029 roku
Proponowane rozwiązania obejmują przedłużenie do 2029 roku obowiązujących regulacji uelastyczniających zarządzanie budżetami jednostek samorządu terytorialnego przez modyfikację ich reguł fiskalnych. Chodzi o utrzymanie czasowych preferencji w zakresie zasady zrównoważenia części bieżącej budżetu samorządu oraz indywidualnego limitu spłaty zobowiązań. Jakie rozwiązania będą mogły być stosowane? Między innymi możliwość bilansowania części bieżącej budżetu JST wolnymi środkami będącymi w dyspozycji jednostki. Zostanie także wydłużona możliwość niespełnienia przez samorząd relacji ograniczającej wysokość spłaty długu.
„Dodatkowym zabezpieczeniem samorządu terytorialnego będzie rozwiązanie, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego będzie mogła przekroczyć indywidualny limit spłaty zobowiązań wyłącznie w przypadku, gdy taka sytuacja nie zagrozi realizacji zadań publicznych” - podkreślono w informacji. Projekt przewiduje również przedłużenie stosowania zasady, która pozwala na nieujmowanie w relacji ograniczającej wysokości spłaty długu potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego poręczeń i gwarancji. Dzięki noweli samorządy będą też mogły doliczać dochody ze sprzedaży swojego majątku przy obliczaniu limitu spłaty zobowiązań.
Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to IV kwartał 2024 r. (PAP)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu