Koniec głosowania w Szwecji. Exit poll wskazuje wyraźnego zwycięzcę wyborów

Wyniki exit poll opublikowane po zamknięciu lokali wyborczych wskazują na możliwość zmiany władzy po czterech latach rządów centroprawicy. Trzeba jednak podkreślić, że nie są to jeszcze oficjalne wyniki wyborów. Liczenie głosów rozpoczęło się po godz. 20, a szwedzki Urząd Wyborczy zapowiedział publikację pierwszych wstępnych danych około godz. 21.

Ostateczny układ sił może zależeć od stosunkowo niewielkich różnic między partiami i od tego, które z mniejszych ugrupowań przekroczą próg wyborczy.

Wybory w Szwecji 2026. Socjaldemokraci na pierwszym miejscu

Według pierwszych powyborczych szacunków Partia Robotnicza-Socjaldemokraci uzyskała 28,4 proc. głosów. Umiarkowana Partia Koalicyjna premiera Ulfa Kristerssona osiągnęła 18,1 proc.

Znacznie ważniejszy z punktu widzenia przyszłego rządu jest jednak wynik całych politycznych bloków. Ugrupowania opozycyjne popierające kandydaturę Magdaleny Andersson na premiera mają według exit poll 51,3 proc. głosów. Partie związane z dotychczasowym obozem rządowym – 46,8 proc.

Jeżeli podobna różnica utrzyma się po przeliczeniu głosów, dotychczasowa większość straci możliwość dalszego sprawowania władzy w obecnym układzie.

Szwecja była przez ostatnie cztery lata rządzona przez centroprawicowy gabinet Ulfa Kristerssona. Kluczowe znaczenie dla jego funkcjonowania miało porozumienie ze Szwedzkimi Demokratami Jimmiego Åkessona. Ugrupowanie nie posiadało ministrów, ale zapewniało rządowi większość parlamentarną i miało istotny wpływ m.in. na politykę migracyjną oraz bezpieczeństwa.

Szwedzcy Demokraci chcieli wejść do rządu

Tegoroczne wybory miały dodatkową stawkę. Ulf Kristersson przed głosowaniem zadeklarował, że w przypadku zwycięstwa prawicy jest gotów dopuścić Szwedzkich Demokratów bezpośrednio do rządu. Oznaczałoby to pierwsze wejście tego ugrupowania do szwedzkiego gabinetu.

Szwedzcy Demokraci przesunęli w ostatnich latach debatę polityczną w kraju zdecydowanie w kierunku zaostrzenia stanowiska wobec migracji, przestępczości zorganizowanej i integracji cudzoziemców.

Reuters wskazywał przed wyborami, że polityka migracyjna była jednym z najważniejszych elementów programu obozu Kristerssona. Jego rząd zaostrzył przepisy azylowe oraz zasady dotyczące pobytu cudzoziemców. Wprowadzone zostały również zachęty finansowe dla części migrantów spoza Unii Europejskiej, którzy dobrowolnie zdecydują się na opuszczenie Szwecji.

Jednocześnie w kampanii bardzo mocno obecne były problemy związane z działalnością gangów, przestępczością, kondycją usług publicznych, ochroną zdrowia oraz sytuacją gospodarczą.

Wybory parlamentarne w Szwecji. Magdalena Andersson może wrócić do władzy

Po przeciwnej stronie sporu znalazł się blok skupiony wokół socjaldemokratów i Magdaleny Andersson, która pełniła funkcję premier Szwecji od listopada 2021 r. do października 2022 r.

Jeszcze przed głosowaniem sondaże wskazywały, że opozycja ma szansę na zwycięstwo, choć różnica między blokami w ostatnich dniach kampanii wyraźnie się zmniejszała. Reuters informował 11 września, że trzy badania opinii publicznej dawały centrolewicowej opozycji niewielkie prowadzenie.

Sytuację dodatkowo komplikował wynik liberałów. W Szwecji próg wyborczy do Riksdagu wynosi 4 proc., dlatego pozostanie Liberalnej Partii Ludowej poza parlamentem mogłoby radykalnie zmienić arytmetykę mandatów. Jeden z ostatnich sondaży Novus dawał temu ugrupowaniu 5,8 proc., co zwiększało szanse prawicy na utrzymanie reprezentacji wszystkich ugrupowań tworzących jej blok.

Sondaż exit poll jest zatem ważną wskazówką, ale nie przesądza jeszcze o ostatecznej liczbie mandatów.

Ponad 3 mln głosów przed dniem wyborów

Tegoroczne wybory charakteryzowało wyjątkowo duże zainteresowanie głosowaniem przedterminowym. Do 10 września zrobiło to dokładnie 3 012 750 osób. Było to o 21 proc. więcej niż na tym samym etapie przed wyborami w 2022 r.

Głosowanie przedterminowe rozpoczęło się 26 sierpnia. Do dnia wyborów liczba takich głosów wzrosła według późniejszych szacunków do ponad 3,5 mln.

W całym kraju działało w niedzielę ponad 6 tys. lokali wyborczych, otwartych od godz. 8 do godz. 20.

Jednocześnie Szwedzi wybierali nie tylko 349 deputowanych do jednoizbowego Riksdagu. Odbywały się również wybory do władz regionów oraz rad gmin. Według szwedzkiego Urzędu Wyborczego w tegorocznych wyborach kandydowało ponad 54 tys. osób. W kwietniu zarejestrowanych było 54 212 kandydatów, a na kilka dni przed wyborami liczba osób, które wyraziły zgodę na kandydowanie, wzrosła do ponad 54,7 tys.

Wyniki wyborów w Szwecji. Najpierw liczenie w lokalach

Szwedzki system wyborczy przewiduje dwuetapowe liczenie głosów. Najpierw w lokalach wyborczych prowadzona jest wstępna procedura, której wyniki napływają w trakcie wieczoru wyborczego. Następnie odbywa się właściwe, ostateczne liczenie prowadzone przez administrację regionalną.

Urząd Wyborczy zapowiedział, że pierwsze oficjalne dane z niedzielnego liczenia głosów będą publikowane około godz. 21. Wraz ze wzrostem liczby przeliczonych obwodów możliwe będzie również przedstawianie coraz dokładniejszej prognozy podziału 349 miejsc w Riksdagu.

Pełnego wyniku nie należy jednak utożsamiać z rezultatem prezentowanym jeszcze w niedzielę wieczorem. Szwedzki Urząd Wyborczy zakłada, że ostateczny wynik wyborów parlamentarnych zostanie zatwierdzony dopiero w kolejny weekend.

W przypadku utrzymania przewagi opozycji kolejnym etapem stanie się próba utworzenia większości zdolnej do wyłonienia rządu. Szwedzki system opiera się na tzw. negatywnym parlamentaryzmie: kandydat na premiera nie musi uzyskać bezwzględnej większości głosów „za”, wystarczy, że większość parlamentu nie zagłosuje przeciwko jego kandydaturze. Dlatego nawet wygrana jednego z bloków nie oznacza automatycznie prostego procesu tworzenia gabinetu.

ŹRÓDŁA

• Reuters, 13 września 2026 – relacja z wyborów parlamentarnych i pierwsze dane exit poll.
• Reuters, 10–11 września 2026 – sytuacja przed wyborami, układ bloków i możliwe wejście Szwedzkich Demokratów do rządu.
• SVT, 13 września 2026 – relacja z wyborów oraz zasady prezentowania wyników.
• Valmyndigheten – szwedzki Urząd Wyborczy, informacje o harmonogramie liczenia głosów i publikacji wyników.
• Valmyndigheten – dane dotyczące kandydatów w wyborach w 2026 r.
• The Guardian, 13 września 2026 – wyniki exit poll, przewaga bloku opozycyjnego i dane dotyczące głosowania przedterminowego.
• Nordic Times, 11 września 2026 – dane o 3 012 750 głosach oddanych przedterminowo i wzroście o 21 proc. w porównaniu z 2022 r.