Matura 2013. Odpowiedzi: biologia, poziom rozszerzony

EGZAMIN MATURALNY

Z BIOLOGII

MAJ 2013

POZIOM  ROZSZERZONY

Zadanie 1

Proponowana odpowiedź:

W okolicach nerek pełni funkcję ochronną.

Zadanie 2

Poprawna odpowiedź: drewno, sklerenchyma

 Zadanie 3

a)

Poprawna odpowiedź: 1

Łańcuchy cukrowe glikolipidów i glikoprotein występują tylko po stronie zewnętrznej w komórce zwierzęcej.

b)

Poprawna odpowiedź: cholesterol

 Zadanie 4

a)

Proponowana odpowiedź:

przykład substancji, które przenikają

z jądra komórkowego do cytoplazmy: podjednostki rybosomów, mRNA

z cytoplazmy do jądra komórkowego: białka enzymatyczne

b)

Proponowana odpowiedź:.

Większa ilośc porów umożliwia sprawniejszą wymianę substancji niezbędnych w procesach metabolicznych między jądrem komórkowym, a cytoplazmą.

Zadanie 5

Poprawne odpowiedzi:

Komórka A:

Roztwór, w którym znajduje się komórka - hipertoniczny

Kierunekprzepływu wody – z komórki

Objętość komórki - maleje

Komórka B:

Roztwór, w którym znajduje się komórka - izotoniczny

Kierunekprzepływu wody - do komórki i z komórki

Objętość komórki – bez zmian

Komórka C:

Roztwór, w którym znajduje się komórka - hipotoniczny

Kierunekprzepływu wody – do komórki

Objętość komórki – zwiększy się

Zadanie 6

a)

Proponowana odpowiedź:

EPO powstaje z udziałem struktur Golgiego, których brakuje w komórkach prokariotycznych.

b)

Poprawna odpowiedź:

1.P

2.P

3.F

Zadanie 7

a)

Poprawna odpowiedź: albinizm (bielactwo)

Brak enzymu katalizującego przekształcenia dwuhydrokyfenyloalaniny do melaniny, czyli pigmentu nadającego kolor skóry i włosom i teczówce oka.

b)

Proponowana odpowiedź: U osób chorych na albinizm brakuje melaniny, która warunkuje ochronę skóry przed promieniowanie UV.

Zadanie 8

Proponowana odpowiedź:

Gdy tętno jest przyspieszone czas rozkurczu komór serca znacznie się zmniejsza, natomiast czas skurczu komór prawie nie ulega zmianie.

Zadanie 9

a)

Poprawna odpowiedź: A

b)

Proponowana odpowiedź:

Komórki układu bodźcowo-przewodzącego serca same generują impuls bioelektryczny i go przewodzą.

Zadanie 10

Poroponowana odpowiedź:

Opis poziomej skali wykresu:  "Czas od podania glukozy [min]"

Opis pionowej skali wykresu:  "Stężenie glukozy we krwi [mg %]"

Zadanie 11

Proponowana odpowiedź:

Insulina obniża stęzenie glukozy we krwi ułatwiając transport glukozy do komórek przyspieszając utlenianie glukozy, hamując glukoneogenezę i zwiekszając odkładanie glikogenu w wątrobie.

Zadanie 12

Poprawna odpowiedź:

O niedoczynności tarczycy świadczy zbyt wysoki poziom TSH, którego przyczyną jest brak hormonów tarczycy, które nie hamują zwrotnie przysadki.

Zadanie 13

Poprawna odpowiedź:

A. 2

B. 1

C. 4

D. 3

Zadanie 14

Poprawna odpowiedź:

A. 4

B. 2

C. 3

Zadanie 15

Proponowana odpowiedź:

Redukcja pirogronianu do mleczanu ma za zadanie odbudować NAD⁺ aby umożliwić ciągłość glikolizy.

Zadanie 16

Proponowana odpowiedź:

W niskiej temperaturze spada intensywność procesu oddychania wewnatrzkomórkowego, co ogranicza straty biomasy owoców i warzyw.

Zadanie 17

a)

Poprawna odpowiedź: Leukoplasy magazynują substancje zapasowe.

b)

Proponowana odpowiedź: Pod wpływem światła leukoplasty, etioplasty i proplastydy przekształcają się w chloroplasty. 

Zadanie 18

a)

Poprawna odpowiedź:

A. łyko pierwotne – przewodzi asymilaty z liści do innych części rośliny

B.  drewno pierwotne – przewodzi wodę i sole mineralne z korzeni do pędu

b)

Proponowana odpowiedź:

 Brak tkanek przewodzacych wtórnych np. łyka wtórnego i drewna wtórnego

Zadanie 19

a)

Poprawna odpowiedź:

Ilość uwolnionych pęcherzyków gazu (tlenu).

b)

Proponowana odpowiedź:

Woda z wodorotlenkiem potasu zwiększa ilość dwutlenku węgla, który jest substratem procesu fotosyntezy.

Zadanie 20

Proponowana odpowiedź: 

Diospory przedstawione na rysunku przyczepiają się do sierści zwierząt za pomocą elementów czepnych.

Zadanie 21

a)

Proponowana odpowiedź:

I ponieważ odpowiada warunkom naturalnym.

b)

Proponowana odpowiedź:

W liścieniach fasoli znajdują się substancje niezbędne do wzrostu i rozwoju siewki.

Zadanie 22

Proponowana odpowiedź:

 Zapłodnienie krzyżowe umożliwia zwiększenie różnorodności genetycznej potomstwa, co zwiększa ich szanse na przeżycie w zmieniających się warunkach środowiska.

Zadanie 23

a)

Poprawna odpowiedź:

Im większa zawartość tlenu w wodzie tym mniejsze stężenie hemoglobiny we krwi rozwielitek.

b)

Proponowana odpowiedź:  

Im mniej tlenu w środowisku, tym ilość hemoglobiny zwiększa się aby utrzymać optymalne natlenienie komórek organizmu rozwielitki.

Zadanie 24

a)

Proponowana odpowiedź:

1. Pokrycie skóry śluzem, który usprawnia wymianę gazową.

2. Bogato unaczyniona skóra, zwiększa powierzchnię wymiany gazowej.

b)

Proponowana odpowiedź: 

Niewielki rozmiar ciała salamander bezpłucnych zapewnia korzystny stosunek objetości ciała do powierzchni skóry. Warunkuje to odpowiednio dużą powierzchnię wymiany gazowej dla tych zwierząt.

Zadanie 25

Proponowana odpowiedź: A

Organizmy słodkowodne mogą wydalać silnie toksyczny amoniak, ponieważ mogą go rozcieńczać w dużej ilości wydalanej wody.

Zadanie 26

Poprawna odpowiedź:  C

Zadanie 27

Poprawna odpowiedź:

Promieniowanie elektromagnetyczne z laptopa może doprowadzić do mutacji, która zmienia treść informacji genetycznej a nie sposób jej kodowania.

Zadanie 28

a)

Poprawna odpowiedź:

Fenotyp zdrowy

Model dziedziczenia I -  2

Model dziedziczenia II – 2, 3

b)

Poprawna odpowiedź:

Model dziedziczenia I - 75%

Model dziedziczenia II - 50%

Zadanie 29

a)

Poprawna odpowiedź: 1, 7, 9

b)

Proponowana odpowiedź: 

Mężczyzna oznaczony numerem 6 jest dawcą chromosomu X z allelem dominującym, dlatego jego dziecko nie może być chore.

Zadanie 30

Poprawna odpowiedź: 

Procentowy udział fenotypów (tłuszcz biały i żółty) wśród potomstwa karmionego paszą

zawierającą ksantofil: 75% biały tłuszcz, 25% żółty tłuszcz

bez ksantofilu: 100% biały tłuszcz

Zadanie 31

a)

Poprawna odpowiedź: A

b)

Poprawna odpowiedź: 

1. roślinożerca (konsument I rzędu)

2. konsument II lub wyższego rzędu

Zadanie 32

Poprawna odpowiedź: B

Zadanie 33

a)

Proponowana  odpowiedź:

W izolacji prezygotycznej nie dochodzi do zapłodnienia na skutek np. innych pór kwitnienia lub odmiennej budowy kwiatów.

b)

Poprawna odpowiedź:  B, C

Zadanie 34

a)

Proponowana  odpowiedź: metan

b)

Proponowana  odpowiedź:

Gazy cieplarniane blokują wyjście energii cielnej z atmosfery ziemskiej, co powoduje podwyższenie temperatury powietrza atmosferycznego.

Zadanie 35

Poprawna odpowiedź: B, C

Zadanie 36

a)

Proponowana  odpowiedź:

Nie jest rośliną transgeniczną ponieważ wprowadzona zmiana genetyczna jest jedynie dodatkową kopią jego włsanego genu.

b)

Proponowana  odpowiedź:

Wytworzone nasiona mogą doprowadzic do niekontrolowanego rozprzestrzeniania się zmodyfikowanych genetycznie roślin.

c)

Proponowana  odpowiedź:

Uprawa amflory pozwala ograniczyć zużycie energii i wody, co umożliwia oszczędną gospodarkę zasobami przyrody.