Świadczenie rehabilitacyjne to wsparcie dla osób, które mimo upływu 182 dni zasiłku chorobowego nie odzyskały jeszcze sił, aby wrócić do pracy. Jego uzyskanie wymaga przejścia przez procedurę orzekania w ZUS przed lekarzem orzecznikiem, która bywa czasochłonna. Czy zapowiedziane na 2027 rok skutecznie ją skrócą?
Co to jest świadczenie rehabilitacyjne i komu przysługuje?
Świadczenie rehabilitacyjne to jedno ze świadczeń pieniężnych przysługujące ubezpieczonemu po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, który jest nadal niezdolny do pracy. Warunkiem otrzymania wsparcia jest to, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. To właśnie dlatego świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest na okres niezbędny do przywrócenia takiej zdolności, jednak nie dłużej niż na 12 miesięcy.
Ubezpieczenie może wynikać z tytułu:
• bycia pracownikiem;
• wykonywania pracy nakładczej;
• bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
• pracy na podstawie skierowania do pracy podczas wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztu;
• pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług;
• prowadzenia działalności gospodarczej;
• bycia osobą duchowną;
• odbywania służby zastępczej.
Jeżeli jednak osoba jest uprawniona do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub urlopu dla poratowania zdrowia, to mimo spełnienia przesłanki niezdolności do pracy i posiadania ubezpieczenia, świadczenie rehabilitacyjne jej nie przysługuje.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego została określona procentowo. Wynosi ona:
• 90 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przez pierwsze trzy miesiące świadczenia;
• 75 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w pozostałych miesiącach.
Jeżeli jednak niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, to świadczenie rehabilitacyjne wypłacane jest przez cały okres w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Jak otrzymać świadczenie rehabilitacyjne?
Aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne, trzeba nie tylko spełniać określone przepisami wymogi, ale w terminie co najmniej sześciu tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego złożyć stosowny wniosek (druk ZNp-7). Świadczenie rehabilitacyjne nie jest bowiem przyznawane automatycznie.
Roszczenie o przyznanie świadczenia przedawnia się zaś z upływem sześciu miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który wsparcie to może zostać przyznane. Zatem wniosek o świadczenie rehabilitacyjne można złożyć nie później niż 18 miesięcy od dnia zakończenia pobierania zasiłku chorobowego. Jeżeli jednak wystąpiła przeszkoda, która uniemożliwiła zgłoszenie roszczenia np. osoba ubiegająca się o wsparcie przebywała w szpitalu, wniosek można złożyć w ciągu sześciu miesięcy od ustania tej przyczyny.
Co ważne, ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku, ale termin ten liczony jest od daty ustalenia przez organ ostatniej okoliczności w sprawie.
Jakie zmiany w orzekaniu o świadczeniach rehabilitacyjnych z ZUS od 2027 roku?
Podstawą przyznania świadczenia rehabilitacyjnego jest stwierdzenie przez lekarza orzecznika ZUS zaistnienia niezdolności do pracy mimo ustania zasiłku chorobowego, przy jednoczesnym rokowaniu jej odzyskania. Obecne przepisy nie określają jednak w jakim terminie powinien on podjąć decyzję, a mając na uwadze braki kadrowe oraz przysługującą ubezpieczonemu ścieżkę odwoławczą, postępowanie takie przeciąga się nierzadko miesiącami.
Rozwiązaniem problemu ma być wchodząca w życia 1 stycznia 2027 roku nowelizacja przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zakłada ona, że w sprawach zleconych ZUS orzeczenie wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania o wydanie orzeczenia, a w przypadku jego przekroczenia osoba zainteresowana może wnieść ponaglenie.
Istotną zmianą, przyspieszającą wydawanie przez ZUS stosownych orzeczeń, ma być także wykorzystanie systemu teleinformatycznego. Od stycznia 2027 roku orzeczenia będą miały postać dokumentów elektronicznych opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronicznym, kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnych w systemie udostępnionym przez ZUS.
Co ważne, orzeczenia będą doręczane osobom zainteresowanym oraz podmiotom uprawnionym co do zasady w postaci elektronicznej. Jedynie wtedy, gdy nie będzie to możliwe lub osoba zainteresowana wyraźnie tego zażąda, orzeczenie będzie doręczane w postaci wydruku.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 stycznia 2026 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2026 poz. 26
Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. 1998 nr 137 poz. 887
zus.pl
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu