Zmiany w orzekaniu o rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS. Kto skieruje cię na rehabilitację?

Czym jest rehabilitacja lecznicza w ramach prewencji rentowej ZUS?

Rehabilitacja lecznicza w ramach prewencji rentowej ZUS to finansowany przez państwo program leczniczy, którego celem jest utrzymanie lub przywrócenie zdolności do pracy osób, które na skutek choroby lub urazu długotrwale utraciły zdolność do pracy bądź są zagrożone jej utratą, ale rokują poprawę zdrowia i odzyskanie sprawności po rehabilitacji.

Rehabilitacja lecznicza trwa co do zasady 24 dni, jednak w wyjątkowych wypadkach istnieje możliwość jej przedłużenia lub skrócenia, ale wyłącznie za zgodą ZUS. Realizowana może być ona zaś zarówno w trybie stacjonarnym w całodobowych ośrodkach rehabilitacyjnych, jak i w systemie ambulatoryjnym, czyli w ośrodkach rehabilitacyjnych w trybie dziennym.

Co ważne, wszystkie jej koszty – leczenie, wyżywienie, zakwaterowanie – pokrywa ZUS. Zwraca on także koszty przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej.

Kto może skorzystać z rehabilitacji?

Z rehabilitacji leczniczej mogą skorzystać wyłącznie takie osoby, które:

• są ubezpieczone w ZUS;

• pobierają zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne;

• pobierają rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.

W każdym przypadku warunkiem jest także rokowanie – podczas kontroli zwolnienia lekarskiego lekarz orzecznik stwierdzi zatem potrzebę rehabilitacji i szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Z rehabilitacji można też skorzystać, jeśli osoba podjęła starania o świadczenie rehabilitacyjne lub o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

W praktyce na rehabilitację leczniczą ZUS kierowane są przede wszystkim osoby aktywne zawodowo, których stan zdrowia uzasadnia obawę utraty zdolności do pracy, a także emeryci, którzy nadal pracują i są objęci ubezpieczeniami społecznymi. Rehabilitacja obejmuje także osoby pobierające emerytury pomostowe, mundurowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne lub przedemerytalne.

Zobacz także

Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji jako podstawa dodatkowych świadczeń z ZUS. Jak je uzyskać?

Jak otrzymać skierowanie na rehabilitację leczniczą?

Wniosek o rehabilitację leczniczą wystawia lekarz prowadzący leczenie przez eZUS, w aplikacji mobilnej mZUS lekarza, w aplikacji gabinetowej dostępnej w placówce medycznej lub przez formularz wniosku PR-4.

O skierowaniu na rehabilitację decyduje zaś lekarz orzecznik, który może żądać od lekarza sporządzającego wniosek udostępnienia dokumentacji medycznej lub udzielenia dodatkowych wyjaśnień. Podstawą skierowania na rehabilitację może być także orzeczenie lekarza orzecznika wydane:

• przy kontroli zwolnienia lekarskiego;

• przy ustalaniu uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego;

• przy orzekaniu o niezdolności do pracy do celów rentowych.

Zgodnie z obowiązującymi od 13 kwietnia 2026 roku przepisami uprawnienie do orzekania o kierowaniu na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej mają także fizjoterapeuci jako osoby samodzielnie wykonujące zawód medyczny spełniające wymogi określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Czy każde schorzenie można rehabilitować?

Warto też podkreślić, że nie wszystkie dolegliwości i schorzenia mogą być podstawą skierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS. Są to przede wszystkim takie schorzenia, które najczęściej powodują niezdolność do pracy. W systemie stacjonarnym rehabilitacji podlegają:

• narząd głosu;

• narządy ruchu;

• narządy ruchu po wypadku;

• ośrodkowy układ nerwowy;

• schorzenia onkologiczne po leczeniu nowotworu gruczołu piersiowego;

• dolegliwości psychosomatyczne;

• układ krążenia;

• układ oddechowy.

W systemie ambulatoryjnym rehabilitacja obejmuje zaś:

• narząd ruchu;

• układ krążenia.

Istnieje też grupa przeciwwskazań do rehabilitacji, a wśród nich wymienić można m.in. zaawansowane choroby nowotworowe, ostre stany zapalne, świeżo przebyte zawały serca, aktywną gruźlicę, ostre fazy chorób neurologicznych. Co ważne, przeciwwskazaniem do skierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS jest również brak zgody pacjenta.

Na czym polega rehabilitacja lecznicza i do jakiego ośrodka może skierować ZUS?

Lista ośrodków rehabilitacyjnych, z którymi współpracuje ZUS, dostępna jest na jego stronie internetowej. Co ważne, ZUS nie ma bowiem własnych placówek, ale zawiera umowy z ośrodkami, które spełniają określone wymagania medyczne, lokalowe, kadrowe i prawne. Ich wybór odbywa się zaś w drodze konkursu ofert.

Program rehabilitacji leczniczej ustalany jest indywidualnie. To lekarz określa zabiegi i zajęcia, które mogą sprowadzać się do działań z zakresu fizjoterapii (masaż, fizykoterapia, kinezyterapia), psychologii (spotkania indywidualne lub grupowe), edukacji zdrowotnej.