TDNDGP import

Wzorowa karta wojenna: Szare Szeregi, w powstaniu ciężko postrzelony w kręgosłup (utykał do końca życia).

Emisariusz Polskiego Państwa Podziemnego, który jako pierwszy próbował światu przekazać prawdę o Holokauście. Przyszedł na świat jako Jan Kozielewski.

Najlepszy towar eksportowy polskiej kultury w pierwszej połowie XX w. Chłopak z Sosnowca, który swoim niezwykłym głosem (tenorem o rzadkiej metalicznej barwie) podbił cały świat.

Reprezentował rzadkie połączenie cech, które współcześni krytycy uważają za idealne u kompozytorów. Będąc mistrzem muzyki poważnej, doskonale orientując się w świecie muzyki współczesnej, potrafił przełożyć nawet najbardziej skomplikowane formy na język kultury popularnej. To dlatego wiele jego dzieł jest dziś pomnikami naszej tradycji muzycznej.

Nie da się go opisać uczciwie w tak krótkiej formie. Kisiela trzeba po prostu czytać. Dlatego sięgajcie po „Abecadło” będące popisem erudycyjnego plotkarstwa, które rozeszło się w kilkusettysięcznym nakładzie, połykajcie eseje i felietony (zwłaszcza te z czasów „Tygodnika Powszechnego”), czytajcie „Dzienniki” i powieści. Poczujecie, dlaczego nazywano go „Stańczykiem Polski Ludowej”.

W 1971 roku w szpitalu powiatowym w Trzebnicy dr Ryszard Kocięba dokonał pierwszej w Europie i ósmej na świecie udanej replantacji kończyny. Pacjentem był niejaki Józef Maszkiewicz zwany Józiem Traktorzystą, który piłą tarczową uciął sobie lewą rękę tuż nad nadgarstkiem.

Powinna być ikoną feminizmu: wzorem kobiety, która robi, co chce, kiedy chce, jak chce, i we wszystkim jest najlepsza. W dwudziestoleciu międzywojennym jej twarz, mimo braku telewizji, znał naprawdę każdy. Jakbyśmy dziś powiedzieli: była celebrytką, choć jej podejście do życia różniło się diametralnie do tego, co dziś reprezentują sławni sportowcy.

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że to jemu zawdzięczają zdrowie, a być może i życie tysiące polskich obywateli urodzonych w połowie zeszłego wieku. Był to okres, kiedy tak w Polsce, jak i w wielu innych krajach panoszył się wirus polio, zbierając straszliwe żniwo w postaci tysięcy chorych na Heinego-Medina.

Sprzeciw wobec patologii komunistycznej władzy i chęć pomocy osobom represjonowanym za udział w wydarzeniach Czerwca 1976 (a zwłaszcza w Radomiu i Ursusie) sprawiły, że osoby wywodzące się z diametralnie różnych środowisk, mające odmienne poglądy, zjednoczyły się w ruchu, który stał się instytucjonalnym zalążkiem opozycji.

Właściwie Henryk Goldszmit – pedagog, lekarz, pisarz i działacz społeczny. „Za syna wybrałem ideę służenia dziecku i jego sprawie” – mówił o sobie. Sam nie został ojcem, ale wychowywał setki cudzych dzieci.

Wizjoner i wojownik. Bez jego starań Polska nie dostałaby Górnego Śląska w takiej wielkości.

Bratanica malarza Wojciecha Kossaka, kuzynka poetki Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Dla jednych bohater, dla drugich zdrajca. Jedno jest pewne – miał realny wpływ na historię świata.

Jest rok 1922. Niemcy opuszczają Zakłady Azotowe w Chorzowie, zabierając całą dokumentację i wykwalifikowany personel. Nikt nie ma pojęcia, czy i kiedy uda się odtworzyć skomplikowaną technologię. Zadania tego podejmują się prof. Ignacy Mościcki i jego były student Eugeniusz Kwiatkowski. Produkcja rusza już po miesiącu.

Kiedy w 1936 r. jako pierwsza kobieta w Polsce odbierała na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie habilitację z zakresu historii sztuki, Karolina Lanckorońska nie mogła nawet przypuszczać, w jaki sposób przyjdzie jej walczyć o to, czemu poświęciła całe swoje życie. „Moją ziemską boginią jest nauka polska, przyszło mi jej służyć w sposób różnorodny, zależny od zmiennych losów ojczyzny” – mówiła w 1991 r. podczas uroczystości nadania Krzyża Wielkiego Orderu Polonia Restituta.

Jeśli zagraniczny czytelnik zna jakiegoś polskiego pisarza, z dużym prawdopodobieństwem będzie to Lem. Jego nazwiskiem nazwano zarówno planetoidę (odkrytą w 1979 r., niedługo po kosmicznym locie Mirosława Hermaszewskiego), jak i pierwszego polskiego satelitę naukowego (wystrzelony w 2013 r.).

 Mówi się o nim: człowiek, który wynalazł ludobójstwo. Kiedy w 1933 r. na konferencji w Madrycie jako 33-letni prawnik – Żyd z Grodzieńszczyzny – przedstawiał zręby koncepcji nowej, jeszcze nienazwanej zbrodni międzynarodowej, europejska śmietanka prawnicza przyjęła ją chłodno.

 Muzykolog Andrzej Chłopecki twierdził, że wraz ze śmiercią genialnego kompozytora i dyrygenta w 1994 r. skończył się wiek XX w muzyce. Trzeba krytykom muzycznym zaufać, przeciętny zjadacz chleba nie byłby w stanie postawić takiej diagnozy.

 Wybitni lwowscy matematycy – Hugo Steinhaus, Kazimierz Kuratowski, Stanisław Saks, Stanisław Mazur, Herman Auerbach – spotykali się w kawiarni Szkockiej, gdzie przy szklaneczce czegoś mocniejszego rozwiązywali problemy matematyczne.