PIK PRAWO PRACY

Na początku 2014 roku Donald Tusk zapowiedział, że jego rząd rozpoczyna walkę z erą tzw. umów śmieciowych, które - jak mówił premier - stanowią "pracę odartą z godności i poczucia bezpieczeństwa na przyszłość". Rządowe propozycje - miedzy innymi zmiany w oskładkowaniu umów-zleceń - wywołały na razie szereg kontrowersji wśród specjalistów, a prace nad reformą nadal trwają. Tymczasem liczba śmieciówek rośnie w Polsce w ogromnym tempie - jak wynika z ostatnich danych GUS, w 2012 roku pracowało na nich ponad milion osób w firmach zatrudniających ponad 9 osób (umowy o dzieło i zlecenia), co oznacza wzrost o 85 proc. od 2010 roku. Z rosnącą liczbą "śmieciówek" boryka się jednak nie tylko Polska - ta forma zatrudniania funkcjonuje w wielu krajach Unii Europejskiej.

Mój syn właśnie kończy szkołę, najpewniej od wakacji będzie szukał zatrudnienia. Na co zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy, o co szczególnie musi zadbać, aby nie zostać oszukanym? – pyta pan Jan.

Nowa ustawa antykryzysowa z 2013 roku umożliwia firmom skorzystanie ze wsparcia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz dofinansowania z Funduszu Pracy. Ze środków tych można m.in. pokryć częściowo wynagrodzenia pracowników w czasie przestoju ekonomicznego lub opłacić składki na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od wypłaconych świadczeń. Na mocy przepisów ustawy pracodawca może też obniżyć czas pracy pracownika maksymalnie do połowy etatu.

W ubiegłym roku do inspekcji pracy wpłynęło ogółem ponad 44,1 tys. skarg, czyli tylko o 0,2 tys. mniej niż w 2012 r. Z danych PIP wynika, że struktura oraz zakres problemów poruszanych w takich zgłoszeniach od lat nie ulegają znaczącym zmianom. Nadal ponad połowa przedstawionych w nich zarzutów dotyczyła kwestii związanych z wynagrodzeniem i innymi świadczeniami pieniężnymi oraz nawiązywaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy.

Osoba zatrudniona może stracić etat w trybie nagłym, nawet wówczas gdy jej działanie nie przyniesie wymiernej szkody przedsiębiorcy

Firmy i związki zawodowe są gotowe negocjować zasady zwalniania pracowników z konieczności świadczenia zadań w okresie wymówienia.

Choć zawarte w kodeksie pracy okresy wypowiedzenia mają charakter wiążący, to możliwe jest zastosowanie dłuższych terminów. Zgodę na to muszą wyrazić jednak obie strony stosunku pracy.

Spory dotyczące dyscyplinarnych zwolnień z pracy coraz częściej kończą się porozumieniem stron. Byli zatrudnieni nie chcą latami czekać na odszkodowania, a firmy płacić krocie prawnikom.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z winy pracownika, nazywane potocznie zwolnieniem dyscyplinarnym, to forma zakończenia stosunku pracy, z której pracodawca może skorzystać wyłącznie w szczególnych sytuacjach.

Kobietom, które zawarły z pracodawcą umowę o pracę, przysługuje urlop macierzyński - i jest to uprawnienie bezwzględnie obowiązujące, którego nie można się zrzec. Prawo dopuszcza jednak w szczególnych przypadkach możliwość skrócenia lub przerwania urlopu przysługującego młodej matce.