historia

228 lat temu Sejm Czteroletni po burzliwej debacie przyjął przez aklamację ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja. Była drugą na świecie i pierwszą w Europie ustawą regulującą organizację władz państwowych, prawa i obowiązki obywateli.

Radykalna zmiana biegu dziejów nie wymaga większego wysiłku. Wystarczy wpaść na pomysł, jak zaburzać w przestrzeni pola magnetyczne i elektryczne, po czym to skomercjalizować.

Wielkanoc nie musi być nudna. Wiedzieli o tym nasi przodkowie umiejący zmienić Wielki Tydzień w najbardziej niezwykły okres roku.

Rolę konsula Konstantego Rokickiego w ratowaniu Żydów w czasie wojny opisaliśmy w DGP jako pierwsi w 2017 r.

Polski konsul w Bernie Konstanty Rokicki, który wystawiał fałszywe dokumenty Żydom próbującym przetrwać Zagładę został uznany za Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata – wynika z nieficjalnych informacji „DGP”. Decyzja w tej sprawie ma być ogłoszona „wkrótce” – twierdzą nasi rozmówcy. To najwyższe odznaczenie izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem w Jerozolimie. O roli Rokickiego w akcji ratowania Żydów napisaliśmy w sierpniu 2017 roku jako pierwsi. Na zadane oficjalnie przez DGP pytania Instytut nie odpowiedział.

- Od początku kwietnia trwają w Kuropatach przeprowadzane z inicjatywy białoruskich władz „prace porządkowe”, a robotnicy zabierają stamtąd dziesiątki krzyży upamiętniających ofiary NKWD - mówi w wywiadzie dla DGP Alaksander Smalianczuk, profesor Instytutu Slawistyki PAN. Zajmuje się m.in. polityką historyczną i historią mówioną.

 Prezydent Gniezna Tomasz Budasz (PO) zakazał organizacji planowanego na sobotę marszu równości, a także pozostałych 17 zgłoszonych na ten dzień zgromadzeń. Wskazał, że bezpieczeństwo i spokój mieszkańców Gniezna są dla niego najważniejsze.

Boję się, że zarówno ci popierający dziś protest nauczycieli, jak i ci go krytykujący głęboko zatęsknią za czasami, w których istniały związki zawodowe zdolne upomnieć się o interesy setek tysięcy ludzi - mówi Rafał Chwedoruk profesor politologii na Uniwersytecie Warszawskim.

W moim przekonaniu obrady Okrągłego Stołu miały ogromne znaczenie, ponieważ doprowadziły do wyborów 4 czerwca - mówił w czwartek prezydent Andrzej Duda. Jak ocenił, te wybory były momentem, który powinien stać się punktem zwrotnym w historii Polski, ale tak się nie stało.

Od 10 listopada 1918 r. do wiosny 1921 r. Józef Piłsudski był centralną figurą polityczną odradzającej się Polski. Zmieniali się premierzy i ministrowie, ale Naczelnik, kierując tworzoną w pośpiechu armią, miał w praktyce ostatnie słowo niemal w każdej ważnej sprawie. Polska walczyła o Lwów, potem o Wilno, Górny Śląsk, Wielkopolskę (akurat powstanie wielkopolskie organizowali zwolennicy endecji), wreszcie – zawarła sojusz z Symonem Petlurą.

Rządy niespodziewanie wyniesionego do godności cesarza Klaudiusza wydawały się prawdziwym wytchnieniem po okresie panowania Kaliguli, ale nie potrwało to długo…

Poniedziałkowy komunikat Instytutu Pamięci Narodowej podważający wyniki śledztwa tego samego instytutu z 2005 r. w sprawie zbrodni dokonanych w 1946 r. przez oddział Romualda Rajsa "Burego" na podlaskich Białorusinach jest błędem politycznym. I to z wielu powodów. Ale zanim do nich przejdę, kilka uwag wstępnych.

Kolejny poszkodowany w czasie wojny przez III Rzeszę złoży przed polskim sądem pozew przeciwko państwu niemieckiemu. Szanse na rozwiązanie tej kwestii są jednak niewielkie.

20 lat temu, 12 marca 1999 r., w amerykańskiej miejscowości Independence Polska, Czechy i Węgry zostały oficjalnie przyjęte do struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego. Starania o dołączenie do najpotężniejszego w historii paktu obronnego trwały od roku 1991.

Przyjęcie do NATO dawało nadzieję, że Polska w końcu przestanie być krajem leżącym na wschód od Zachodu i na zachód od Wschodu.

Jubileusze mają swoje prawa. Ale wśród toastów, fajerwerków i akademii „ku czci” – warto pokusić się o realistyczne spojrzenie na Pakt Północnoatlantycki. Bo w gruncie rzeczy bezpieczeństwo Polski opieramy dziś na mocno niepewnej i niesymetrycznej relacji dwustronnej z USA oraz na jeszcze mniej pewnych własnych zdolnościach do odstraszania ewentualnego agresora.