Rachunkowość i audyt

Nowości w prawie, obowiązki i uprawnienia, o których trzeba pamiętać w najbliższych tygodniach sierpnia. Tradycyjnie, jak co miesiąc, drukujemy ściągawkę, którą biura rachunkowe mogą przekazać swoim klientom.

Y spółka z o.o. (podatnik VAT czynny) jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem niemieszkalnym (klasyfikowany jako 105 KŚT: Budynki biurowe). Budynek ten stanowi środek trwały spółki podlegający amortyzacji według metody liniowej i ustawowej 2,5-proc. rocznej stawki. Spółka prowadzi wyłącznie działalność opodatkowaną VAT (wynajem pomieszczeń, głównie biurowych). Budynek prawie w całości jest wynajmowany na biura innym firmom, tylko kilka pomieszczeń służy za własne biuro spółki, jest więc wykorzystywany wyłącznie na potrzeby działalności opodatkowanej VAT. W budynku są windy, a jedna z nich (towarowa) stanowi część składową środka trwałego (budynku biurowego). W ramach pierwotnego określenia wartości początkowej budynku zaliczono ją w wartość początkową środka trwałego. Ze względu na jej wyeksploatowanie spółka ją wymieniła – zrobiła to zgodnie z aktualnymi wymaganiami technicznymi wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa budowlanego oraz norm technicznych dotyczących instalacji dźwigów w obiektach handlowych. Celem wymiany windy było przede wszystkim ulepszenie środka trwałego dzięki zastosowaniu nowocześniejszych, bezpieczniejszych rozwiązań technologicznych, a także zapewnienie ciągłości operacyjnej budynku jako obiektu handlowego. Poprzednia winda miała już ponad 20 lat i nie jest już obecnie produkowana, zatem nie można było zastąpić starej windy modelem o identycznych parametrach. Po wymianie nadal jest to winda do obsługi towarowej obiektu biurowego. Windę wymieniła firma X (podatnik VAT czynny). Łączny koszt wymiany windy (wartość dźwigu oraz montaż) wynosi 369 000 zł. Montaż wind został ukończony i winda została odebrana (w tym pozwolenia na użytkowanie) 21 lipca 2025 r. i tego dnia została też oddana do użytku. Firma X na udokumentowanie dostawy windy 22 lipca 2025 r. wystawiła fakturę na łączną kwotę 369 000 zł (kwota netto: 300 000 zł, VAT: 69 000 zł), przy czym ten dokument nie zawierał wyrazów „metoda kasowa”. Spółka otrzymała tę e-fakturę tego samego dnia, a 29 lipca 2025 r. zapłaciła za nią na rachunek z białej listy podatników VAT w mechanizmie podzielonej płatności. Spółka rozlicza VAT oraz zaliczki na CIT na zasadach ogólnych za okresy miesięczne. Jej rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy. Pomiędzy spółką a firmą X nie zachodzą powiązania, o których mowa w art. 32 ustawy o VAT. Czy wydatki z tytułu wymiany windy towarowej spowodują zwiększenie wartości początkowej budynku biurowego? Jak spółka powinna rozliczyć te wydatki na gruncie VAT oraz CIT?

Po ukazaniu się artykułu Radosława Kowalskiego „Brak kar za KSeF to dobra informacja dla podatników, ale nie dla księgowych” resort finansów przesłał do DGP wyjaśnienia dotyczące kilku kwestii tam poruszonych. Spośród nich najważniejsza dotyczy tego, czy art. 145m ustawy o VAT został prawidłowo sformułowany – dlatego przedstawiamy także opinie innych ekspertów na ten temat.

Od kiedy trzeba będzie odbierać faktury zakupowe za pomocą KSeF, jaka będzie data otrzymania faktury wystawionej podczas trybów offline, w jaki sposób będzie można ułatwić rozliczanie wydatków pracowniczych dokumentowanych e-fakturami – to tylko niektóre z problemów praktycznych wynikających z niejasności przepisów lub ograniczeń systemowych. Przedstawiamy je, aby ułatwić podjęcie decyzji.

W przypadku korekty in minus dla nabywcy istotny będzie moment otrzymania takiego dokumentu. Ta zasada będzie stosowana, także gdy będzie on przekazywany poza systemem. Prawidłowe ustalenie tej daty będzie zaś miało znaczenie dla potrzeb nie tylko VAT, lecz także podatku dochodowego.

W jednostce są składniki majątku, już niezdatne do użytku – np. urządzenia do złomowania, wycofane pojazdy. Osoby zajmujące się eksploatacją środków trwałych zgłosiły konieczność ich likwidacji. Jak przeprowadzić cały proces – od decyzji przez dokumentację po księgowania? Ponadto jednostka ma decyzję o rozbiórce budynku i jest ona bezpośrednio związana z planowaną budową placu manewrowego. Jak rozliczyć koszty tej rozbiórki?

Jadwiga Szabat: „Księgowi nie znikną – ale ich rola się zmienia. W dobie automatyzacji nie chodzi już o to, by szybciej księgować faktury, ale by mądrze zarządzać danymi i wspierać decyzje biznesowe. Obecnie zawód i pozycja księgowego naprawdę zyskują na znaczeniu”.

Model sprzedaży internetowej oparty na realizacji zamówień przez dostawców zewnętrznych rodzi wiele wątpliwości. To, czy jednostka działa na własny rachunek, czy jedynie przekazuje zamówienie, wpływa na sposób rozliczeń w podatkach oraz na ujęcie w rachunkowości. Kluczowe znaczenie ma rzeczywista rola podmiotu w transakcji – od niej zależy, czy przychodem będzie cała należność od klienta, czy jedynie prowizja, i to, jak zdarzenie zaewidencjonować.

W lipcu 2025 r. Komisja Europejska ogłosiła dwa nowe rozporządzenia, które aktualizują Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej oraz Standardy Rachunkowości. Zmiany obejmują m.in. MSSF 1, 7, 9 i 10 oraz MSR 7 i będą obowiązywać najpóźniej od 2026 roku. Nowelizacje mają na celu doprecyzowanie przepisów i poprawę przejrzystości ujawnianych informacji.

Klient biura rozważa zmianę zasad dokumentowania niektórych kosztów. Zastanawiamy się, czy pracownik może złożyć elektroniczny raport rozliczeniowy (np. w systemie obiegu dokumentów), do którego załączy skan, zdjęcie lub dokument elektroniczny, np. fakturę lub paragon imienny, które potwierdzają nabycie składników majątkowych. Dokumenty te będą zgodne z wewnętrzną procedurą rachunkowości. Czy tego rodzaju wydatki mogą zostać ujęte w księgach i stanowić koszt uzyskania przychodu?