Zmiana czasu na zimowy w 2026 r. nastąpi 25 października. Tym razem jednak za dobrze znanym cofnięciem zegarków kryje się nowy ruch Brukseli. Komisja Europejska bada możliwość rezygnacji ze zmian czasu, a wyniki analizy mamy poznać jeszcze w tym roku.
Impuls do dalszych prac dała m.in. Polska, proponując dwuletni eksperyment ze stałym czasem letnim w całej UE. Eksperci analizują już 10 możliwych scenariuszy.
Zmiana czasu na zimowy 2026. Kiedy przestawiamy zegarki i o której godzinie?
W Polsce czas letni skończy się w niedzielę 25 października 2026 r. O godz. 3.00 zegarki cofamy na godz. 2.00, dzięki czemu tej nocy śpimy o godzinę dłużej. Termin wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r., które określa daty wprowadzania i odwoływania czasu letniego w latach 2022–2026. Tegoroczna data jest ciekawa także z powodów prawnych. 25 października 2026 r. to ostatnia data zmiany na czas standardowy wskazana w obecnym polskim rozporządzeniu, ponieważ dokument obejmuje okres tylko do końca 2026 r. Sam ten fakt nie oznacza jednak, że jesienią przestawimy zegarki po raz ostatni.
Na poziomie Unii nadal obowiązuje dyrektywa 2000/84/WE, zgodnie z którą państwa członkowskie przechodzą na czas letni w ostatnią niedzielę marca i wracają do czasu standardowego w ostatnią niedzielę października. Rada UE podkreśla, że ostateczna decyzja o zakończeniu sezonowych zmian czasu nie zapadła i nie ma obecnie wyznaczonego terminu jej podjęcia.
Czy Polska chce znieść zmianę czasu? Zaproponowała dwuletni test stałego czasu letniego
Z dokumentu Sekretariatu Generalnego Rady UE z 3 czerwca wynika, że podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w 2025 r. przedstawiono propozycję dwuletniego, ogólnounijnego testu stałego czasu letniego. Pomysł zakładał więc sprawdzenie na poziomie całej UE, jakie skutki przyniosłoby odejście od sezonowego cofania i przesuwania wskazówek przy pozostaniu na czasie letnim. Propozycją zajęła się grupa robocza Rady, a przedstawiciele państw członkowskich zwrócili uwagę na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych analiz przed podejmowaniem dalszych decyzji.
W efekcie Komisja Europejska uruchomiła nowe badanie. To istotny zwrot, ponieważ projekt likwidacji zmian czasu został przedstawiony jeszcze w 2018 r., natomiast rozmowy w Radzie utknęły w 2019 r. Droga do ewentualnej zmiany wygląda obecnie następująco:
- 2025 r. – polska prezydencja przedstawia pomysł dwuletniego testu stałego czasu letniego w całej UE;
- luty 2026 r. – Komisja formalnie uruchamia nowe badanie;
- wiosna 2026 r. – eksperci i administracje państw członkowskich uczestniczą w konsultacjach;
- do końca 2026 r. – zgodnie z dokumentem Rady ma zakończyć się analiza, która dostarczy materiału do dalszych rozmów o przyszłości zmian czasu.
Na obecnym etapie nie ma decyzji o rozpoczęciu polskiego eksperymentu ani daty likwidacji zmiany czasu. Polska propozycja stała się jednak jednym z elementów, które uruchomiły dalsze prace analityczne.
Kiedy koniec zmiany czasu? Komisja Europejska analizuje 10 scenariuszy
Szczególnie interesujące są szczegóły analizy rozpoczętej w lutym. Komisja zleciła ją konsorcjum złożonemu z Ecorys, Capgemini, Stratec i CE Delft, a zgodnie z informacją przedstawioną Radzie badanie ma zakończyć się do końca 2026 r. Pierwszy etap konsultacji trwał od lutego do kwietnia. Obejmował kwestionariusz skierowany do administracji państw członkowskich, rozmowy oraz warsztat przeprowadzony 23 marca. Na tej podstawie eksperci wyznaczyli 10 różnych scenariuszy, które mają zostać poddane dalszej analizie. Komisja chce sprawdzić między innymi:
- skutki dla jednolitego rynku i gospodarki,
- wpływ na transport i połączenia transgraniczne,
- możliwe oszczędności energii,
- konsekwencje dla zdrowia publicznego,
- efekty pozostania na stałe przy czasie letnim lub standardowym,
- problemy wynikające z powstania nowych różnic czasu między sąsiadującymi państwami.
Ten ostatni punkt może mieć duże znaczenie. Państwa UE samodzielnie wybierają swoją strefę czasu standardowego. Gdyby zrezygnowały ze wspólnego systemu zmian, a następnie dokonały różnych wyborów, na mapie Europy mogłyby pojawić się nowe „granice czasu”. Dlatego Komisja analizuje zarówno skoordynowane odejście od zmian w całej UE, jak i warianty tylko częściowo zharmonizowane.
Czy zmiana czasu w 2026 roku będzie ostatnia? Komisja podała terminy do 2031 roku
Na dziś nie ma podstaw, aby 25 października 2026 r. nazywać ostatnią zmianą czasu w Polsce. Rada UE informuje wprost, że w sprawie propozycji z 2018 r. nie podjęto ostatecznej decyzji, a harmonogram jej podjęcia pozostaje nieokreślony. Jest jeszcze jeden dokument, który dobrze pokazuje sytuację. W marcu 2026 r. Komisja Europejska opublikowała oficjalny harmonogram rozpoczynania i kończenia czasu letniego na lata 2027–2031. Zgodnie z tym kalendarzem zmiany mają przypadać na:
- 2027 r. – 28 marca i 31 października,
- 2028 r. – 26 marca i 29 października,
- 2029 r. – 25 marca i 28 października,
- 2030 r. – 31 marca i 27 października,
- 2031 r. – 30 marca i 26 października.
Nie przesądza to, że Europejczycy na pewno będą przestawiać zegarki aż do 2031 r. Komisja publikuje kalendarz na podstawie nadal obowiązującej dyrektywy, więc dopóki prawo się nie zmieni, musi uwzględniać obecny system.
Ważne
Powstaje przez to interesująca sytuacja: Komisja z jednej strony przygotowała harmonogram zmian aż do 2031 r., a z drugiej prowadzi w 2026 r. analizę skutków ich zniesienia. Jeśli państwa członkowskie osiągną w przyszłości porozumienie i unijne przepisy zostaną zmienione, kalendarz będzie musiał ustąpić nowym zasadom.
Dlaczego Unia Europejska nie zniosła zmiany czasu i kiedy może to zrobić?
Pomysł rezygnacji z przestawiania zegarków ma już kilka lat. Komisja Europejska przedstawiła projekt odpowiedniej dyrektywy 12 września 2018 r. Zakładał on odejście od dwóch zmian czasu w roku w państwach UE oraz stworzenie systemu informowania o zmianach czasu standardowego. Problem pojawił się przy uzgadnianiu szczegółów. Likwidacja wspólnego mechanizmu wymaga bowiem uwzględnienia tego, jaki czas wybiorą poszczególne państwa i jak wpłynie to na ich sąsiadów, transport, handel czy funkcjonowanie jednolitego rynku.
Po początkowych rozmowach postęp w Radzie zatrzymał się w 2019 r. Temat wrócił szerzej podczas polskiej prezydencji w 2025 r., a odpowiedzią Komisji na zgłaszane przez państwa zapotrzebowanie na dodatkowe dane jest rozpoczęte w lutym 2026 r. badanie. Dlatego jego wyniki mogą mieć znaczenie większe niż kolejna dyskusja o zaletach i wadach czasu letniego. Mają stworzyć nową bazę danych do dalszych rozmów między państwami członkowskimi. Dopiero kolejne decyzje polityczne pokażą, czy doprowadzi to do wznowienia prac nad zmianą przepisów.
Podstawa prawna i dokumenty
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. 2022 poz. 539).
- Dyrektywa 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego.
- Dokument Rady Unii Europejskiej nr 10045/26 z 3 czerwca 2026 r. „Ongoing study on discontinuing seasonal time changes”.
- Komunikat Komisji Europejskiej C/2026/1660 z 18 marca 2026 r. – harmonogram okresów czasu letniego na lata 2027–2031.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu