Odebranie biernego prawa wyborczego za udział w Komunistycznej Partii Łotwy

W tym wyroku Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że usunięcie Tatjany Ždanoki, byłej posłanki do Par lamentu Europejskiego, z listy kandydatów w łotewskich wyborach parlamentarnych w 2018 r. ze względu na jej wcześniejsze aktywne członkostwo w Komunistycznej Partii Łotwy nie stanowiło naruszenia art. 3 protokołu nr 1 do europejskiej konwencji praw człowieka (prawo do wolnych wyborów). Trybunał stwierdził, że ograniczenie możliwości kandydowania w wyborach osobom, które zagrażały i nadal zagrażają niepodległości państwa łotewskiego oraz zasadom demokratycznego państwa prawa, stanowiło środek proporcjonalny i zgodny z wymogami konwencji, a władze łotewskie działały w ramach przysługującego im marginesu swobody uznania.

Tatjana Ždanoka wstąpiła do Komunistycznej Partii Łotwy w 1971 r. Zajmowała następnie m.in. stanowisko członka Rady Najwyższej Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Już wcześniej skarżąca nie mogła kandydować w wyborach parlamentarnych na podstawie ustawy o wyborach parlamentarnych z 1995 r., która uniemożliwia osobom, które aktywnie uczestniczyły w partii komunistycznej po 13 stycznia 1991 r. (do momentu jej zdelegalizowania w sierpniu 1991 r.), kandydowanie do parlamentu krajowego. Ponieważ jednak podobne obostrzenia nie obowiązywały w odniesieniu do wyborów do Parlamentu Europejskiego, udało jej się zdobywać mandat i sprawować go w latach 2004–2024. Na marginesie warto dodać, że w styczniu 2024 r. ujawniono informacje, zgodnie z którymi Tatjana Ždanoka miała pracować dla rosyjskich służb specjalnych i wielokrotnie kontaktować się z oficerami FSB uznanymi za jej agentów prowadzących. Tych informacji trybunał nie brał jednak pod uwagę, rozstrzygając w sprawie.