Włodzimierz Czarzasty: Wybór sześciu sędziów TK możliwy na najbliższym posiedzeniu Sejmu

Obecnie Trybunał Konstytucyjny liczy 9 na 15 sędziów, co oznacza sześć wakatów na te stanowiska. Sejm do tej pory cztery razy nie wybrał kandydatów; zgłoszeni przez PiS kandydaci - poseł Marek Ast i profesor nauk prawnych Artur Kotowski - czterokrotnie nie zostali wybrani na sędziów TK. Rozpoczęcie ponownej procedury wyboru sędziów – tym razem również z kandydatami zgłoszonymi przez kluby koalicji – zapowiadano na koniec lutego lub początek marca.

Nowy termin zgłaszania kandydatów

W poniedziałek marszałek Czarzasty powiedział, że podjął decyzję o wyznaczeniu terminu składania wniosków w sprawie wyboru kandydatów. Upłynie on w środę 11 marca, o godzinie 12. Wcześniej w środę rozpocznie się trzydniowe posiedzenie Sejmu. - Ogłoszenie przeze mnie dzisiaj tej informacji spowoduje najprawdopodobniej wybór sędziów do Trybunału Konstytucyjnego na tym posiedzeniu Sejmu, w tym tygodniu – mówił Czarzasty dziennikarzom.

Dodał, że przed konferencją podpisał pisma dotyczące wyznaczonego terminu, które skieruje do wszystkich klubów i kół parlamentarnych. Przypomniał też, że wnioski w sprawie wyboru przez Sejm osoby na stanowisko sędziego TK może zgłaszać Prezydium Sejmu albo grupa co najmniej 50 posłów.

Kwestia publikacji wyroków i nowa uchwała

Marszałek był dopytywany, czy w konsekwencji zapadłej decyzji będą publikowane wszystkie wyroki Trybunału Konstytucyjnego. - Jaka konsekwencja będzie tej decyzji zobaczymy, należy się spodziewać również w tej sprawie stanowiska Sejmu, które zostanie przyjęte na tym posiedzeniu – powiedział marszałek. Potwierdził, że prawdopodobnie będzie to uchwała.

Czarzasty powiedział też, że Prezydium Sejmu nie ma jeszcze projektu uchwały w tej sprawie, gdyż „niekoniecznie musi występować z taką inicjatywą; z taką inicjatywą mogą również wystąpić kluby”. Marszałek był też pytany, dlaczego wyznaczył dwudniowy, a nie dłuższy, termin składania wniosków ws. kandydatów do TK. – Dlatego, że zgodnie z regulaminem Sejmu marszałek Sejmu ma prawo wytyczyć taki termin, jaki uważa dla danej sprawy za najbardziej stosowny – odparł.

„Uzdrawianie polskiego systemu prawnego”

Czarzasty był też pytany, czy wśród kandydatów są czynni politycy lub osoby, które w ostatnich latach tymi politykami byli. - Kandydatów poznamy w środę, do godziny 12. Ja nie zajmuję się rekrutacją do Trybunału Konstytucyjnego, ja ogłaszam termin – podkreślił Czarzasty.

Koalicja 15 października robi wszystko w tym kierunku, żeby uzdrowić polski system prawny. Bez względu na kłody, które są rzucane w tej chwili, były rzucone i bez względu na ilość węzłów gordyjskich, które zostały zawiązane w tej sprawie. Doprowadzimy do takiego stanu, że ludzie, obywatele będą bezpieczni po podejmowanych wyrokach

– mówił Czarzasty.

Od drugiej połowy grudnia 2025 r. w Trybunale Konstytucyjnym na 15 stanowisk sędziowskich jest sześć wakatów. W 2026 r. kończą się kadencje Andrzeja Zielonackiego - 28 czerwca i Justyna Piskorskiego - 18 września.

Niezależni prawnicy i spór o procedury

Po tym, gdy w końcu stycznia br. Sejm po raz kolejny nie wybrał zgłoszonych przez klub PiS kandydatów na sędziów TK, marszałek Czarzasty ogłosił, że procedurę wyboru sędziów Trybunału przeprowadzona zostanie ponownie. Tym razem, jak już wcześniej informowano, kluby koalicji rządowej mają przedstawić kandydatów.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek mówił pod koniec lutego, że rozmowy ws. kandydatów do TK trwają i lista „osób, które miałyby być tą pierwszą turą odnawiania Trybunału” nie była wtedy jeszcze gotowa. Podkreślił też, że to on namawiał członków koalicji rządzącej do odbudowy TK poprzez wybór „na ten moment sześciu niezależnych prawników”.

Natomiast na początku lutego br., grupa posłów reprezentowana przez posłów PiS Marcina Warchoła i Michała Wójcika złożyła do TK wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów dotyczących procedury wyboru sędziów TK przez Sejm.

Zasady wyboru sędziów i status wyroków

Sędziów Trybunału wybiera indywidualnie, na dziewięcioletnie kadencje, Sejm bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Według regulaminu Sejmu wnioski ws. wyboru sędziego TK przedstawia co najmniej 50 posłów lub Prezydium Sejmu. Termin zgłaszania kandydatów ogłasza marszałek Sejmu.

W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Sejm uznał też m.in., że dwaj obecnie orzekający w TK - Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski - nie są sędziami Trybunału Konstytucyjnego.

Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Rząd w przyjętej w grudniu 2024 r. uchwale wskazał, że ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć TK mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Jak dodano, „nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony”.(PAP)

nl/ rbk/