Płaca minimalna w 2027 r. ma wynieść 4950 zł brutto, ale z nowego projektu resortu pracy można wyliczyć znacznie wyższą kwotę – 5518 zł. Ministerstwo pozostawiło w przepisach 55-procentową wartość referencyjną, choć z projektu usunęło część wcześniej planowanych zmian. Różnica między obiema kwotami przekracza 568 zł miesięcznie. Czy pracownik rzeczywiście może więc liczyć na ponad 5500 zł najniższej krajowej?
Ile wyniesie płaca minimalna w 2027 r.? Rząd proponuje 4950 zł brutto
Punktem wyjścia dla pracownika pozostaje 4950 zł brutto. Taką wysokość minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2027 r. przewiduje projekt rozporządzenia Rady Ministrów. Minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych ma wzrosnąć do 32,30 zł. Podwyżka będzie znacznie mniejsza niż w poprzednich latach. W 2026 r. najniższa krajowa wynosi 4806 zł, więc rachunek jest prosty: 4950 zł – 4806 zł = 144 zł brutto miesięcznie Oznacza to wzrost o 3 proc. Według rządowych szacunków wyższa płaca minimalna obejmie około 1,58 mln osób.
Stawka 4950 zł nie została uzgodniona przez pracowników i pracodawców w Radzie Dialogu Społecznego. Gdy RDS nie dochodzi do porozumienia w ustawowym terminie, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala Rada Ministrów w rozporządzeniu. Rząd nie może przy tym przyjąć kwoty niższej od tej, którą wcześniej przedstawił Radzie do negocjacji.
Skąd kwota 5518 zł płacy minimalnej? To 55 proc. prognozowanej średniej krajowej
Równolegle do ustalania stawki na 2027 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad nową ustawą o minimalnym wynagrodzeniu. Przepisy mają wdrożyć do polskiego prawa unijną dyrektywę dotyczącą adekwatnych wynagrodzeń minimalnych.
W nowej wersji projektu pozostaje orientacyjna wartość referencyjna wynosząca 55 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, przyjmowanego do przygotowania projektu ustawy budżetowej. Ten zapis właśnie pokazuje, jak duża jest różnica między proponowaną najniższą krajową a poziomem wynikającym z wartości referencyjnej. Przy prognozowanym na 2027 r. przeciętnym wynagrodzeniu wynoszącym 10 033 zł obliczenie wygląda tak: 10 033 zł × 55 proc. = 5518,15 zł brutto.
Następnie porównujemy tę wartość z projektowaną płacą minimalną: 5518,15 zł – 4950 zł = 568,15 zł brutto miesięcznie. Przez 12 miesięcy daje to 6817,80 zł brutto różnicy. To spora kwota, szczególnie z perspektywy osoby otrzymującej najniższe wynagrodzenie. Nie stanowi jednak należnej pracownikowi podwyżki – oba poziomy powstają według innych mechanizmów.
Czy płaca minimalna w 2027 r. wyniesie 5518 zł? Wskaźnik 55 proc. tego nie gwarantuje
Sam zapis o 55 proc. nie prowadzi automatycznie do ustalenia minimalnego wynagrodzenia na poziomie 5518,15 zł. Wartość referencyjna służy do oceny adekwatności najniższej krajowej, czyli do porównania jej wysokości z poziomem wynagrodzeń w gospodarce. Ma to znaczenie, ponieważ unijna dyrektywa wymaga, aby państwa posiadające ustawowe płace minimalne stosowały orientacyjne wartości referencyjne przy ocenie ich adekwatności. Dyrektywa wskazuje jako przykłady 60 proc. mediany wynagrodzeń brutto oraz 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia brutto, dopuszczając również wartości stosowane na poziomie krajowym.
Dlatego pracownik nie będzie mógł spojrzeć na prognozowaną średnią krajową, policzyć z niej 55 proc. i na tej podstawie zażądać od pracodawcy takiej pensji. Dla jego wypłaty wiążąca pozostaje wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalona zgodnie z przepisami. Różnica między 4950 a 5518 zł ma jednak znaczenie jako swoisty wskaźnik, pokazujący jak daleko ustalona stawka znajduje się od poziomu, który państwo chce wykorzystywać jako punkt odniesienia podczas oceny adekwatności płacy minimalnej.
Jak będzie ustalana płaca minimalna? W nowym projekcie pozostaje wskaźnik 55 proc.
Historia projektu jest tutaj istotna. Ministerstwo przygotowało jego nową wersję, ograniczając zakres regulacji związanych z wdrożeniem unijnej dyrektywy. Część wcześniej planowanych rozwiązań wypadła, natomiast 55-procentowa wartość referencyjna pozostała.
Dlaczego resort wybrał właśnie taki poziom? W uzasadnieniu odwołuje się do relacji między minimalnym a przeciętnym wynagrodzeniem w ostatnich latach. Najniższa krajowa już wcześniej stanowiła około połowy przeciętnego wynagrodzenia, dlatego resort proponuje ustawienie orientacyjnego punktu odniesienia wyżej – na poziomie 55 proc. Nie należy przy tym mylić tego wskaźnika z ustawową gwarancją. Jego znaczenie będzie przede wszystkim ocenne i negocjacyjne: pozwoli zestawić wysokość minimalnego wynagrodzenia z poziomem płac w gospodarce i oceniać, czy relacja między nimi jest odpowiednia.
Czy wynagrodzenie zasadnicze musi być równe płacy minimalnej? Resort wycofał tę zmianę
Nowa wersja projektu przynosi jeszcze jedną istotną informację dla osób zarabiających w okolicach najniższej krajowej. Resort zrezygnował z części wcześniejszych propozycji dotyczących relacji między wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem minimalnym. W poprzedniej wersji planowano rozwiązania prowadzące do tego, aby określone premie, nagrody i dodatki nie służyły do uzupełniania wynagrodzenia do ustawowego minimum. Taki mechanizm mógłby wymusić podniesienie samego wynagrodzenia zasadniczego części pracowników.
W okrojonej wersji projektu resort nie utrzymał tego rozwiązania. Dla pracownika ma to bardzo konkretne znaczenie: nowe przepisy nie wprowadzają obecnie generalnej zasady, zgodnie z którą sama pensja zasadnicza musi odpowiadać wysokości płacy minimalnej. Nie wszystkie składniki wynagrodzenia można jednak zaliczać do minimalnej pensji już na gruncie obowiązujących regulacji. Dlatego przy konkretnym pasku płacowym trzeba sprawdzić, z jakiego rodzaju dodatkiem, premią lub innym świadczeniem mamy do czynienia.
Co zmieni się w płacy minimalnej od 1 stycznia 2027 r.? 4950 zł to najważniejsza kwota
Na dziś dla pracownika najważniejsza jest kwota 4950 zł brutto. Taką wysokość minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2027 r. przewiduje projekt rządowego rozporządzenia. Minimalna stawka godzinowa ma wynieść 32,30 zł. Kwota 5518,15 zł pokazuje natomiast, dokąd prowadzi proste zastosowanie proponowanego 55-procentowego punktu odniesienia przy prognozie przeciętnego wynagrodzenia wynoszącej 10 033 zł. Między tymi poziomami powstaje ponad 568 zł miesięcznej różnicy. Nowa ustawa może więc zmienić sposób, w jaki państwo ocenia poziom płacy minimalnej i prowadzi rozmowy o jej kolejnych podwyżkach.
Podstawa prawna
- Ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r. poz. 1773).
- Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę – projekt wdrażający dyrektywę (UE) 2022/2041.
- Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. – nr RD325.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (Dz.U. UE L 275 z 25.10.2022).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu