Zwolnienie się z zobowiązania bez PCC

W obrocie gospodarczym często występują sytuacje, gdy dłużnik w miejsce świadczenia pieniężnego (albo innego) przenosi na wierzyciela własność rzeczy lub praw. Tego rodzaju transakcja w kodeksie cywilnym jest określana jako świadczenie w miejsce wykonania (łac. datio in solutum). W kontekście przepisów o PCC należy wskazać, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. O kwalifikacji określonej czynności, a w efekcie o jej opodatkowaniu decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w PCC w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.