Ustawa o fundacjach rodzinnych obowiązuje już od trzech lat, co oznacza, że dla wielu podmiotów zbliża się ustawowy termin obowiązkowej weryfikacji działalności. Choć przepis mówi o audycie minimum raz na cztery lata, część fundacji będzie musiała zmierzyć się z tym obowiązkiem znacznie wcześniej – niektóre nawet w tym roku. O tym, jak przygotować się do kontroli, kto może ją przeprowadzić i jakie koszty czekają fundatorów, opowiada Natalia Domańska, biegły rewident i associate partnerka w UHY Poland.
Fundacje rodzinne, które w ostatnich latach zyskały w Polsce ogromną popularność jako narzędzie sukcesji i ochrony majątku, wkraczają w nową fazę funkcjonowania. Przepisy rozdziału 9 ustawy o fundacji rodzinnej wprowadzają obligatoryjny audyt zarządzania aktywami, regulowania zobowiązań oraz poprawności realizowanych działań pod kątem prawa i statutu.
Choć podstawowy interwał to cztery lata, w rzeczywistości pierwsze podmioty muszą szukać audytorów już teraz. Dotyczy to fundacji, które ze względu na skalę majątku i transakcji podlegają obowiązkowi badania sprawozdania finansowego za 2025 rok – w ich przypadku audyt musi zostać przeprowadzony równolegle. Jak mówi art. 79 pkt 2, w przypadku fundacji rodzinnej, której sprawozdanie finansowe podlega badaniu zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, audyt przeprowadza się corocznie przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.
Kto może wykonywać audyt
Ustawodawca precyzyjnie określił skład zespołu audytowego, wskazując na konieczność udziału biegłego rewidenta, doradcy podatkowego oraz radcy prawnego lub adwokata. Natalia Domańska zwraca jednak uwagę na istotny niuans prawny, który eliminuje z rynku część ofert.
– Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, biegły wykonuje zawód wyłącznie w imieniu firmy audytorskiej, a nie własnym. Ponieważ audyt fundacji jest usługą atestacyjną dającą określone zapewnienie, bezpieczniejszym i właściwym wyborem jest powierzenie go wyspecjalizowanej firmie audytorskiej, a nie samej kancelarii prawnej – tłumaczy.
Wybór podmiotu z pełnymi uprawnieniami minimalizuje ryzyko zakwestionowania procedury i konieczności ponownego, kosztownego badania.
Wartość dla fundatorów
Audyt nie będzie dla fundacji formalnością bezkosztową. Zaangażowanie interdyscyplinarnego zespołu wysokiej klasy ekspertów generuje realne wydatki, uzależnione od wielkości fundacji, struktury jej majątku oraz liczby operacji na instrumentach finansowych. Sam proces nie powinien być jednak długotrwały. Ekspertka szacuje, że intensywne prace operacyjne i współpraca z klientem potrwają około tygodnia, po czym nastąpi faza przygotowania raportu.
Kluczową rolę po stronie fundacji odegra zewnętrzne biuro rachunkowe, które musi posiadać odpowiednie kompetencje do obsługi biegłych i prawników. Fundatorzy powinni traktować ten obowiązek nie jako restrykcję, ale jako cenne spojrzenie z zewnątrz, pozwalającą skorygować ewentualne błędy i usprawnić zarządzanie rodzinnym kapitałem na przyszłość.
PAO
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu