Szlakiem Orlich Gniazd. Poznaj najwspanialsze zamki Jury Krakowsko-Częstochowskiej [PRZEWODNIK]

Swą poetycką nazwę szlak zawdzięcza ruinom i gotyckim zamkom znajdującym się wzdłuż trasy, które budowane były najczęściej na szczytach wzniesień, pośród trudno dostępnych skał wapiennych. Stąd wzięła się ich nazwa – „Orle Gniazda”. Oprócz zamków na szlaku można również podziwiać szereg innych atrakcji – zabytkowe budowle sakralne, wytwory przyrody, co czyni go niewątpliwie jednym z najbardziej malowniczych szlaków w Polsce. Dziś szlak biegnący przez prawie cały teren Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej to atrakcja nie tylko dla pieszych turystów. Dzięki stale rozwijającej się infrastrukturze oraz przybywającym z roku na rok atrakcjom to doskonałe miejsce dla osób, które chce aktywnie spędzić czas. Który z nich jest największy na Śląsku? Poznaj najwspanialsze zamki szlaku Orlich Gniazd.

2. Zamek królewski Bobolice. O bliźniaczych warowniach w Mirowie i Bobolicach krąży legenda, że połączone były ze sobą podziemnym korytarzem. Trudno stwierdzić, ile jest w tym prawdy. Zamki te położone są praktycznie tuż obok siebie (ok. 2 km jeden od drugiego). W tym miejscu warto zatrzymać się na dłużej, bowiem trzeba przejść się właśnie fragmentem Szlaku Orlich Gniazd pomiędzy Mirowem a Bobolicami, gdzie idąc Grzędą Mirowską poczujemy się jak w bajkowej krainie. Zamek Bobolice został zbudowany w połowie XIV wieku przez króla Kazimierza Wielkiego. Był elementem systemu obronnego jurajskich warowni, które chroniły zachodniej granicy królestwa od strony Śląska. Wraz z zamkiem, w Bobolicach powstała osada, którą zamieszkiwali rzemieślnicy, kupcy, rolnicy. Warownia oraz jej okolice mocno ucierpiały podczas kilkukrotnych najazdów. Najbardziej dramatyczny okazał się "potop szwedzki", od czasu którego zamek zaczął popadać w ruinę. Dziś, po trwającej wiele lat rekonstrukcji, zamek Bobolice powrócił do stanu z lat swojej największej świetności. Wraz z nim, tak jak przed wiekami rozwija się cała okolica. W Bobolicach powstał hotel oraz restauracja, a miejscowość stała się jednym z najpopularniejszych adresów na turystycznej mapie Polski.

3. Zamek królewski Olsztyn. Zwiedzających witają tu przepiękne widoki i spory zbiór legend. Jedna z nich dotyczy podziemi zamku, gdzie ukryty jest skarb, którego strzeże czarny pies. Dobrzy ludzie, którzy go spotykają, wracają z podziemi ze złotem, źli nie wracają już nigdy. Zamek Olsztyn jest jednym z największych i najbardziej efektownych reliktów obiektów obronnych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Wzniesiony w drugiej połowie XIII stulecia, przez ponad 300 lat był najważniejszym punktem oporu północno-zachodniej Małopolski, tuż przy granicy śląskiej, a także ośrodkiem zarządu królewskiego okręgu administracyjno-gospodarczego. Nazwa Olsztyn stanowi trawestację dawnej formy Holsztyn i przypuszczalnie znajduje swoje źródło w języku niemieckim. Wcześniej brzmiała ona być może Holstein, czy też Hohlenstein i wiązała się z miejscem pochodzenia osadników zakładających wieś.

4. Zamek Tenczyn. Został włączony w XIV wieku do kazimierzowskiego systemu tzw. Orlich Gniazd, Można go znaleźć we wsi Rudno w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w odległości 24 km na zachód od Krakowa. To Jurajska warownia położona na wygasłym wulkanie. W latach swojej świetności wyglądem i znaczeniem konkurował z Wawelem. Zamek od lat poddawany pracom zabezpieczającym jest ponownie udostępniony dla turystów, którzy z każdym sezonem coraz liczniej go odwiedzają. W ostatnich latach stał się areną różnorodnych wydarzeń towarzyszących zwiedzaniu. Nawiązujących między innymi do historii zamku (inscenizacja obrony zamku przez “Potopem Szwedzkim”), czy geologicznej historii regionu. Najstarsze informacje Tenczynie w Rudnie pochodzą z roku 1319. Zamek wzniósł prawdopodobnie Andrzej z Morawicy, który od nazwy zamku przyjął nazwisko Tenczyński. Gotycka budowla posiadała trzy wieże okrągłe i jedną kwadratową. Dostępu do zamku broniły mury obronne oraz wieża przedbramna w formie rondla. W roku 1610 umocniono go pięciobocznymi bastionami i barbakanem. Podczas „potopu szwedzkiego” po długim oblężeniu zamek został poddany, co jednak nie uchroniło go przed złupieniem i podpaleniem. Ciekawostka, w murach zamku możemy dostrzec odciski muszli

5. Zamek Ojców. Powstanie zamku jest związane z działalnością fortyfikacyjną króla Kazimierza Wielkiego w 2 poł. XIV wieku. Jego budowę źródła historyczne pozwalają odnieść do okresu pomiędzy 1354 a 1370 rokiem. Badania wykopaliskowe nie potwierdzają jak dotąd romantycznej legendy, wedle której zamek powstać miał na ruinach wcześniejszego grodu. Po wzniesieniu warowni przez króla Kazimierza Wielkiego, jego rolą było zabezpieczenie Krakowa przed Luksemburczykami i ochrona kupców podążających szlakiem handlowym prowadzącym z Krakowa na Śląsk. Stanowił także ośrodek administracyjny królewskich dóbr ziemskich, skupionych w starostwie ojcowskim. Król nazwał zamek Ociec u Skały, upamiętniając w ten sposób tułaczkę swego ojca, Władysława Łokietka. Prace konserwatorskie i badawcze na szerszą skalę na zamku prowadzono w 1991 r. Objęły one dziedziniec zamku oraz wschodni fragment części mieszkalnej zamku. W latach 2017-2019 przeprowadzono gruntowną konserwację, odchodząc od powszechnej w ostatnich latach na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej, rekonstrukcji zamku. Skupiono się na zachowaniu oryginalnych elementów oraz stworzeniu nowej ekspozycji w wieży (dostępnej od ok. połowy 2019 r.) oraz tablic informacyjnych. Z dawnej budowli zamkowej pozostało do dziś tylko malownicze ruiny, na które składają się resztki murów obronnych i części mieszkalnych, wieża i brama wjazdowa. Z ruin zamku można obejrzeć ładną panoramę Doliny Prądnika.

6. Zamek królewski w Będzinie. Na kamienistej górze, wśród wielkomiejskiego zgiełku przejeżdżających samochodów i tramwajów, znajduje się gotycki zamek. Zamek Będzin to przykład budownictwa obronnego z połowy XIV w. Był ważnym ogniwem systemu obronnego zachodniej granicy Polski przed najazdami od strony Śląska i Czech. Czuwał również nad bezpieczeństwem wodnych i lądowych dróg handlowych, m. in. traktu handlowego ze Śląska do Krakowa. W zamku można zobaczyć ciekawą ekspozycję dawnej broni i uzbrojenia ochronnego oraz zapoznać się z dziejami Będzina i historią obiektu. Zamek po raz pierwszy jest odnotowany w dokumentach od 1349 roku, kiedy to wymieniono Wiernka - burgrabiego będzińskiego. Wspominają o nim również Jan z Czarnkowa i Jan Długosz w spisie warownych budowli wzniesionych przez Kazimierza Wielkiego. W 1364 r. gościł tu Karol IV cesarz niemiecki i król czeski. W 1434 r. na zamku zawarto ugodę pomiędzy panami śląskimi i małopolskimi w sprawie zwalczania przygranicznych rabusiów, a w 1588 zostały tu zawarte "Pakty będzińsko - bytomskie" zobowiązujące Maksymiliana Habsburga do zrzeczenia się pretensji do tronu polskiego. W murach zamkowych gościli królowie polscy - w 1574 r. Henryk Walezy, w 1683 Jan III Sobieski, w drodze pod Wiedeń a w 1697 August II Mocny.

7. Zamek królewski Rabsztyn. W drugiej połowie XIII wieku, na szczycie skały zbudowano zamek. Nieco później wybudowano kamienną wieżę obronną. Nie wiadomo, kto zbudował najstarszą część zamku – legendy podają, że był to małopolski ród rycerski Toporczyków Pierwotny zamek, o którym wzmianki pochodzą z XIII w., był drewniany. Murowany wybudowany został za Kazimierza Wielkiego. Piękne, zrekonstruowane ruiny wznoszą się nieopodal Olkusza. Spotkać tu można rycerzy rekonstruktorów, walczących w licznych turniejach. Ze szczytu widokowej wieży roztacza się okazała panorama okolic Olkusza. Po inscenizacjach rycerskich potyczek można odpocząć na zamku przy kawie.

8. Zamek Ogrodzieniec Jeden z najpopularniejszych zamków w Polsce Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu, wzniesiony za czasów króla Kazimierza Wielkiego na najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej (515,5 m n.p.m.), to największy i najbardziej znany obiekt zamkowy na Śląsku, a także najpopularniejszy ze wszystkich zamków na Szlaku Orlich Gniazd. Stanowi przykład kunsztu dawnych budowniczych, którzy przez stulecia uczynili z Ogrodzieńca imponującą magnacką rezydencję. Dwukrotnie zdobyty i spalony przez Szwedów w trakcie potopu w XVII w., nie odzyskał dawnej świetności. Dziś obiekt pełni funkcję tzw. trwałej ruiny. Nie oznacza to, że nie zachodzą tu żadne zmiany. Dzięki dokonanej w ostatnim czasie modernizacji zamek zyskał nową, jednokierunkową trasę zwiedzania, na której znajdziemy m.in. odbudowane drewniane krużganki oraz dotrzemy do miejsc wcześniej niedostępnych dla odwiedzających. Warto wspomnieć, że niektóre sceny serialu Netflix - Wiedźmin kręcone były właśnie na zamku Ogrodzieniec w Podzamczu.

Autopromocja

Źródło: gazetaprawna.pl

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

zabytki historia zamki szlak Orlich Gniazd jura krakowsko-częstochowska gotyk

Zgłoś błąd