Czy można wyciąć brzozę bez zezwolenia na własnej posesji w 2026? Co mówią przepisy o wycince drzew na swojej działce?

Czy można wyciąć brzozę bez zezwolenia w 2026?

Drzewa na własnej posesji, w tym brzozy można wycinać, ale trzeba przestrzegać pewnych reguł, aby nie zapłacić decyzja kary ustalonej decyzją wójta czy burmistrza. Dlatego, zanim zdecydujemy na wycięcie drzewa, zmierzmy obwód jego pnia na wysokości 5 cm nad ziemią i sprawdźmy, do jakiego gatunku się zalicza.

Jeśli nie wiesz jaki to gatunek, rozpozna go urzędnik po złożeniu zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa. Natomiast obwód pnia drzewa na wysokości 5 cm od ziemi będzie decydujący dla określenia, czy potrzebne jest zezwolenie na wycinkę drzewa. Dla większości drzew nie trzeba występować o zezwolenie, jeśli obwód będzie mniejszy niż 50 cm, ale mimo to lepiej zgłosić wycinkę drzewa.

Ważne: Zapisy ustawy bywają różnie interpretowane przez urzędy i właścicieli nieruchomości. Jednak uważna lektura art. 83f wskazuje, że obowiązek informacyjny, czyli zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa powinien zostać spełniony w większości przypadków. Jeśli mamy wątpliwości, najlepiej skontaktować się bezpośrednio z urzędem gminy lub wydziałem ochrony środowiska, który potwierdzi czy zgłoszenie jest wymagane w danej sytuacji.

Do naszej redakcji napływają różne komentarze, zarówno od właścicieli działek, jak i z urzędów. Część osób twierdzi, że jeśli drzewo nie przekracza ustawowych limitów obwodu, zgłoszenie nie jest potrzebne. Urzędnicy zazwyczaj odpowiadają jednak jednoznacznie - w praktyce zgłoszenie jest wymagane niemal zawsze. Dlatego dla własnego bezpieczeństwa lepiej zasięgnąć w swojej gminie informacji lub zgłosić wycinkę, niż narazić się na zarzut nielegalnego usunięcia drzewa.

Polecamy: DGP MAGAZYN

Wycinka brzozy bez zezwolenia 2026 - jakie brzozy możemy wyciąć bez pytania urzędu o zgodę?

Możemy wyciąć drzewo bez zezwolenia – o ile drzewo jest na terenie, którego jesteśmy właścicielami, lub za zgodą właściciela – jeśli obwód pnia nie przekracza:

• 80 cm - w przypadku topoli, wierzby, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
• 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
• 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew, w tym brzozy.

Jeśli pień brzozy ma obwód większy niż 50 cm, trzeba mieć zezwolenie na wycinkę. W tym przypadku należy zmierzyć obwód jej pnia na wysokości 130 cm. Obwód zmierzony na tej wysokości trzeba wpisać do wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa.

Jeśli drzewo na wysokości 130 cm:

• posiada kilka pni – zmierz obwód każdego z tych pni
• nie posiada pnia – zmierz obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa

Jakie są kary za nielegalną wycinkę brzozy?

Jeśli usuniemy drzewo wbrew powyższych zasad, to grozi nam kara pieniężna. Wymierza ją wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie decyzji. Żeby obliczyć wysokość kary za wycięcie drzewa najpierw trzeba się dowiedzieć, ile kosztowałoby wycięcie drzewa z pozwoleniem, gdyż kara za usunięcie drzewa wynosi dwukrotność opłaty za jego usunięcie. Jeśli usunięcie drzewa jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, to urząd ustali karę pieniężną w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Przykład: Dla brzozy, która należy do drugiej grupy stawek opłat, za każdy centymetr obwodu pnia do 100 cm nalicza się 25 zł, a powyżej 100 cm – 30 zł. Kara stanowi dwukrotność tej opłaty. Przykładowo, za nielegalne usunięcie brzozy o obwodzie 80 cm kara wyniesie 4000 zł (2 x 80 cm x 25 zł). Jak widzimy w poniższej tabeli, dla brzozy stawka wynosi 25 złotych, jeśli obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 100 cm.

Do wyliczenia kary - tak jak opłaty za usuniecie drzewa (w zezwoleniu) bierze się pod uwagę obwód pnia na wysokości 130 cm,. Jeżeli jest kilka pni to obwód najgrubszego pnia plus połowę obwodów pozostałych pni i mnoży się razy stawkę z rozporządzenia Ministra Środowiska z  dnia 3 lipca 2017 r.

Ważne: Jeżeli zlecimy komuś wycięcie drzewa, które zgodnie z przepisami wymaga zgłoszenia lub zezwolenia to konsekwencje poniesie właściciel a nie wykonujący zlecenie.

Do kiedy można wycinać drzewa 2026?

Planując wycinkę drzew w 2026 roku, należy uwzględnić okres lęgowy ptaków, który trwa od 1 marca do 15 października. W tym czasie zaleca się unikania usuwania drzew, aby nie zakłócać procesu rozrodu ptaków. Optymalnym terminem na przeprowadzenie takich prac jest okres od 16 października do końca lutego.

Jeśli jednak planuje się wycinkę w okresie lęgowym, należy upewnić się, czy nie spowoduje ona naruszenia przepisów dotyczących ochrony gatunkowej. Przed przystąpieniem do prac warto skonsultować się z ornitologiem lub innym specjalistą, aby ocenić, czy na danym terenie nie występują chronione gatunki ptaków, ale też owady, grzyby, porosty, itp. W przypadku stwierdzenia obecności takich gatunków, konieczne może być uzyskanie odpowiedniego zezwolenia na odstępstwo od zakazów (określają to rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt).

Natomiast jeżeli wykonanie prac związanych z wycinką drzew lub krzewów może naruszyć te zakazy, należy:

• jeśli to możliwe odstąpić od tych prac i zachować poszczególne zadrzewienia będące siedliskiem gatunku,
• zrezygnować z wycinki w okresie, którego dotyczy zakaz w okresie od końca lutego do 16 października,
• uzyskać stosowne zezwolenie na odstępstwo od zakazów.

Należy pamiętać, że naruszenie przepisów dotyczących ochrony gatunkowej grozi kara aresztu albo grzywny. W przypadku poważnych naruszeń, takich jak zniszczenie siedlisk o znacznych rozmiarach, mogą zostać zastosowane przepisy Kodeksu karnego.

Podsumowując, aby uniknąć potencjalnych problemów prawnych i chronić faunę i florę, zaleca się planować wycinkę drzew w okresie od 16 października do końca lutego, gdyż naruszenie zakazów w stosunku do gatunków chronionych jest wykroczeniem (art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody). W przypadku podejrzenia naruszenia przepisów z zakresu ochrony gatunkowej incydent taki należy zgłosić do organów ścigania – na Policję.