„Radziłem im już, żeby nie kupowali na Węgrzech mebli, bo długo tu nie zostaną” – tymi słowami Peter Magyar odniósł się do obecności Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego nad Dunajem. Lider zwycięskiej partii TISZA jasno zapowiedział zmianę podejścia do polskich polityków. Problemem może być jednak procedura ekstradycyjna – nawet przy politycznej woli współpracy – może potrwać tygodnie lub miesiące, a w tym czasie realny pozostaje scenariusz, w którym obaj politycy opuszczą Węgry i spróbują dostać się np. do Stanów Zjednoczonych.
W przypadku Ziobry jego pełnomocnik informował, że otrzymał azyl polityczny na podstawie węgierskiej ustawy z 2007 roku. Podobną ścieżkę miał przejść Romanowski.
Problem polega na tym, że szczegóły ich statusu nie zostały publicznie ujawnione w formie dokumentów. To istotne, bo bez jednoznacznego potwierdzenia rodzaju węgierskiej ochrony trudno określić, jakie dokładnie procedury mogą wobec nich zostać zastosowane. Nowe władze Węgier sygnalizują odejście od dotychczasowej praktyki udzielania azylu osobom ściganym w innych państwach Unii, jednak problem mogą stanowić "przepychanki" w strukturach węgierskiej administracji, tym bardziej, że mimo wygranych wyborów Magyar musi liczyć się z faktem, że - przynajmniej na początku kadencji - część jego decyzji może być skutecznie blokowana przez urzędników wiernych byłemu premierowi.
Różnice w sytuacji prawnej. Kluczowy jest Europejski Nakaz Aresztowania
Najważniejsza różnica między oboma politykami dotyczy Europejskiego Nakazu Aresztowania. Obecnie taki nakaz został wydany wyłącznie wobec Marcina Romanowskiego. To oznacza, że w świetle prawa unijnego jest on osobą ściganą i – w razie zatrzymania – może zostać przekazany Polsce.
Zbigniew Ziobro nie jest objęty ENA. W praktyce oznacza to, że nie może zostać zatrzymany na terenie innego państwa UE wyłącznie na podstawie krajowych zarzutów. To znacząco komplikuje możliwość jego sprowadzenia do Polski.
Sytuacja mogłaby się zmienić tylko wtedy, gdy polski sąd wyda Europejski Nakaz Aresztowania również wobec Ziobry. Wówczas obaj mieliby identyczny status prawny i podlegaliby tym samym procedurom.
Jak wygląda procedura ekstradycji?
Nawet w przypadku Romanowskiego, wobec którego obowiązuje ENA, procedura nie jest natychmiastowa. Najpierw musiałoby dojść do zatrzymania, a następnie sprawa trafiłaby do węgierskiego sądu. Ten analizowałby wniosek o przekazanie, biorąc pod uwagę m.in. status ochrony międzynarodowej.
Jeśli azyl zostałby cofnięty lub uznano by, że nie stanowi przeszkody, możliwe byłoby wydanie decyzji o ekstradycji. Jednak cała procedura obejmuje również możliwość odwołań i analiz prawnych, co oznacza, że może potrwać wiele tygodni lub nawet miesięcy.
W przypadku Ziobry, bez ENA, procedura ekstradycyjna nie może zostać uruchomiona w standardowym trybie unijnym.
Ucieczki do Stanów Zjednoczonych?
Właśnie czas trwania procedur jest jednym z kluczowych czynników. W tym okresie obaj politycy mogą swobodnie opuścić Węgry, jeśli nie zostaną wcześniej zatrzymani. W analizach jako najbardziej prawdopodobny pojawia się scenariusz wyjazdu do Stanów Zjednoczonych.
— Nie sądzę, żeby panowie Romanowski i Ziobro chcieli lecieć do Mińska czy do Moskwy. Nie sądzę też, że do Emiratów Arabskich, bo na Bliskim Wschodzie jest wojna. Drogą eliminacji zostały już tylko Stany Zjednoczone — powiedział w rozmowie z Onetem Szabolocs Panyi, węgierski dziennikarz z VSquare.
Istotne jest również to, że z Węgier istnieją bezpośrednie połączenia lotnicze do Stanów Zjednoczonych, co ułatwia szybkie opuszczenie Europy przed zakończeniem procedur prawnych.
Zmiana polityki Węgier i presja na współpracę z Polską
Peter Magyar jasno zapowiada zmianę podejścia: Węgry mają przestać być miejscem schronienia dla osób ściganych przez inne państwa Unii Europejskiej. To oznacza potencjalne cofnięcie decyzji o udzieleniu ochrony Ziobrze i Romanowskiemu.
Jednocześnie nowy rząd sygnalizuje chęć odbudowy relacji z Polską, co może przełożyć się na większą gotowość do współpracy w sprawach prawnych.
Polskie władze deklarują, że będą dążyć do sprowadzenia obu polityków do kraju. Jednak tempo tych działań będzie zależało nie tylko od decyzji politycznych, ale przede wszystkim od procedur prawnych obowiązujących na Węgrzech i w Unii Europejskiej.
Źródła:
- Onet
- PAP
- Bussines Insider
- Konferencja prasowa Petera Magyara
- Wypowiedzi przedstawicieli polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu