"Lód" Jacka Dukaja: Teatr ekstremalny

Po »Braciach Karamazow« było nam żal opuścić przestrzenie wielkich dialogów, znaczących sporów o kształt świata, dlatego też sięgnęliśmy po wielką współczesną narrację, po powieść Jacka Dukaja »Lód«” – pisze w reżyserskiej eksplikacji szef lubelskiego Teatru Provisorium. Przypomnijmy: oparty na wielkiej powieści Fiodora Dostojewskiego spektakl był owocem długotrwałych prób czytanych i analitycznych, wielokrotnych spotkań Opryńskiego z filozofem Cezarym Wodzińskim, który rzecz na nowo przetłumaczył i swoją myślą naznaczył interpretację klasycznego dzieła. „Bracia Karamazow” powstali pod szyldem Provisorium, ale Opryński zebrał do nich grupę poszukujących aktorów z całego kraju. Starego Fiodora genialnie grał Adam Woronowicz, Iwana wcale nie gorzej Łukasz Lewandowski. Do tego Karolina Porcari, Magdalena Warzecha, sprowadzony z Płocka Mariusz Pogonowski, Anastazja Bernad, Tomasz Bazan i inni. Ze stałego zespołu lubelskiego teatru jedynie Jacek Brzeziński. Scenografię przygotowali Jerzy Rudzki z Robertem Kuśmirowskim, opracowanie muzyczne Marek Dyjak. Pod sztandarem tego przedsięwzięcia spotkali się zatem artyści z różnych dziedzin czy wręcz światów, którzy dotąd nie mieli ze sobą prawie nic wspólnego. Janusz Opryński zaraził ich swoją ideą, co zaowocowało energią dobrze wyczuwalną podczas premiery w czerwcu 2011 roku. Przedstawienie stało się wydarzeniem sezonu. Opryński ukazał dziewiętnastowieczną Rosję pogrążoną w nieustannym transie, dowartościował lekceważone zazwyczaj przez inscenizatorów Dostojewskiego postaci kobiece, a klucza do zrozumienia „Braci Karamazow” szukał w uczuciach, przeczytał wielką powieść bardziej przez miłość niż przez filozofię.