Złagodzona deinstytucjonalizacja opieki. Największą słabością jest finansowanie

Przechodzenie od opieki zapewnianej przez instytucje do wsparcia świadczonego w środowisku rodzinnym i społeczności lokalnej. Taki jest zasadniczy cel przyjętej przez rząd Strategii rozwoju usług społecznych, polityki publicznej do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.). Prace nad dokumentem trwały przez wiele miesięcy, a jego finalna wersja w wielu miejscach różni się od początkowo proponowanych zapisów. Dotyczy to zwłaszcza zmian, jakie mają nastąpić w pieczy zastępczej oraz opiece nad seniorami i osobami niepełnosprawnymi. Ich zakres nie jest tak ambitny, jak pierwotnie zakładano.

Domy dziecka zostaną

W ramach strategii wyznaczonych zostało pięć głównych celów, które mają prowadzić do deinstytucjonalizacji opieki nad dziećmi, osobami starszymi, niepełnosprawnymi, z zaburzeniami psychicznymi oraz bezdomnymi. Każdemu z nich przyporządkowane zostały określone działania oraz wskaźniki, które mają być osiągnięte. To właśnie w ich przypadku wprowadzone zostały istotne modyfikacje. Projekt strategii, który trafił do konsultacji jesienią ubiegłego roku, wskazywał bowiem, że w przypadku pieczy zastępczej ma nastąpić oddzielenie rodzin zastępczych spokrewnionych z dzieckiem, które mają trafić do gmin, od pozostałych form rodzinnej pieczy, mających dalej podlegać powiatom. Co więcej, do 31 grudnia 2035 r. wszystkie dzieci miały przebywać w rodzinach zastępczych i rodzinnych domach dziecka, natomiast placówki opiekuńczo-wychowawcze miały zostać przekształcone w dzienne ośrodki wsparcia rodziny, które w założeniach świadczyłyby usługi środowiskowe i krótkoterminowego, turnusowego pobytu dla dzieci i młodzieży. Jednak w dokumencie przyjętym przez rząd nie ma już mowy o podziale organizacyjnym rodzinnej pieczy, a odsetek dzieci w niej przebywających został ustalony na poziomie 85 proc. w 2035 r. Z kolei domów dziecka, które mają zmienić swój sposób funkcjonowania, do tego czasu ma być 25 proc.