Rewolucja na uczelniach. Dyplomy trafią prosto do aplikacji mObywatel

• Nowelizacja porządkuje i doprecyzowuje zasady wydawania, przechowywania i udostępniania dyplomów w postaci elektronicznej, określając ich status prawny oraz warunki techniczne integracji ze Zintegrowanym Systemem Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (dalej: system POL-on).
• Projekt wprowadza ramy prawne umożliwiające udostępnianie dyplomów elektronicznych w aplikacji mObywatel oraz weryfikację ich autentyczności przez osoby trzecie.
• Ustawa uchyla przepisy dotyczące Portalu Edukacji i Nauki i doprecyzowuje zakres obowiązków Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego względem systemu POL-on.

Dyplomy ukończenia studiów – podstawowa postać elektroniczna

Projekt przewiduje, że dyplomy ukończenia studiów oraz suplementy do dyplomów będą obligatoryjnie wydawane w postaci elektronicznej. Dokumenty papierowe będą mogły być wydane wyłącznie na wniosek studenta lub absolwenta i wyłącznie po uprzednim wydaniu wersji elektronicznej. Dokumenty te muszą mieć tę samą datę wydania. Uczelnia będzie zobowiązana do wydania dokumentów elektronicznych nieodpłatnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia studiów.

W projekcie zagwarantowano także prawo do otrzymania odpisów w językach obcych – zarówno dla dokumentów elektronicznych, jak i papierowych. Dodatkowe odpisy mogą być wydawane, o ile nie zostały już wcześniej wydane w tym samym języku. Dla dyplomów wydanych przed wejściem w życie ustawy przewidziano 10-letni okres, w którym można wnioskować o odpisy, co ma zapobiegać nadużyciom i zapewnić bezpieczeństwo dokumentów.

Dyplomy doktorskie i habilitacyjne – nowe terminy i wersje językowe

Analogiczne regulacje wprowadzono wobec dyplomów doktorskich i habilitacyjnych. Ich podstawową postacią będzie wersja elektroniczna, z możliwością wydania dokumentu papierowego na wniosek. Projekt ustawy po raz pierwszy wprowadza 30-dniowy termin na wydanie dyplomu po nadaniu stopnia.

Dopuszczono wydawanie odpisów dyplomów doktorskich i habilitacyjnych w językach obcych – angielskim, francuskim, hiszpańskim, niemieckim lub łacińskim. Uregulowano również szczególne przypadki, w których dyplomy są nadawane przez kilka podmiotów wspólnie lub przy udziale zagranicznego partnera – wówczas dokumenty te będą mogły być wydawane w wersji elektronicznej przez podmioty krajowe, a w wersji papierowej przez podmioty zagraniczne.

Repozytorium POL-on – rejestracja, udostępnianie, weryfikacja

Repozytorium, działające w ramach systemu POL-on, będzie stanowiło centralną bazę dokumentów elektronicznych wydanych przez uczelnie i instytuty. Dokumenty uzyskają status wydanych w momencie ich rejestracji w repozytorium, co będzie się odbywać poprzez opatrzenie kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną i znacznikiem czasu.

Repozytorium będzie przechowywać dokumenty oraz dane ich posiadaczy, umożliwiając ich jednoznaczną identyfikację i weryfikację. Dokumenty będą mogły być pobierane przez posiadacza, a także udostępniane osobom trzecim na podstawie udzielonego dostępu – np. potencjalnym pracodawcom, samorządom zawodowym czy innym uczelniom. Repozytorium zostanie zintegrowane z aplikacją mObywatel.

Uchylenie koncepcji Portalu Edukacji i Nauki i zmiany dla CMKP

Z uwagi na brak kontynuacji prac nad Portalem Edukacji i Nauki – pierwotnie planowanym jako narzędzie dostępu do usług edukacyjnych – ustawa uchyla wszystkie przepisy dotyczące jego utworzenia. Równocześnie doprecyzowano zakres obowiązków Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (dalej: CMKP) w systemie POL-on. CMKP zostaje jednoznacznie objęte obowiązkiem przekazywania danych do systemu oraz uzyskuje prawo dostępu do repozytorium.

Przepisy przejściowe i okres przejściowy

Projekt zawiera również szczegółowe przepisy przejściowe. W okresie od 30 czerwca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. uczelnie będą mogły wydawać dyplomy zarówno w formie papierowej (obowiązkowo), jak i elektronicznej (fakultatywnie). Po 1 stycznia 2027 r. wersja elektroniczna stanie się obligatoryjna. Przewidziano również przepisy dotyczące absolwentów, którzy ukończyli studia wcześniej i chcą ubiegać się o dodatkowe odpisy. Uregulowano terminy i warunki składania takich wniosków, uwzględniając dotychczasowy brak ograniczeń czasowych.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę - Prawo oświatowe oraz ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce podlega obecnie opiniowaniu.