Senior z tym orzeczeniem może skorzystać z ważnych uprawnień w ramach NFZ. Nie musi czekać w zwykłej kolejce do lekarza, a w określonych przypadkach może także dostać się do specjalisty bez skierowania. Co ważne, przepisy przewidują również szczególne zasady dotyczące rehabilitacji leczniczej.
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności może ominąć kolejkę do lekarza
Osoba posiadająca orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Uprawnienie wynika z art. 47c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dotyczy m.in.:
- podstawowej opieki zdrowotnej, czyli wizyt u lekarza, pielęgniarki lub położnej,
- świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
- leczenia szpitalnego,
- rehabilitacji leczniczej,
- usług farmaceutycznych w aptekach.
Szczególne zasady dotyczą także określonych świadczeń stacjonarnych i całodobowych innych niż szpitalne, takich jak świadczenia udzielane przez zakłady opiekuńczo-lecznicze, zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze czy hospicja.
Bez kolejki do lekarza. Pacjent może zostać przyjęty tego samego dnia
To jedna z najważniejszych informacji dla pacjenta. Osoba uprawniona nie powinna być wpisywana i obsługiwana tak jak pacjent korzystający ze zwykłej kolejki oczekujących. Świadczenie ambulatoryjnej opieki zdrowotnej oraz świadczenie szpitalne powinno zostać udzielone w dniu zgłoszenia.
Jeżeli nie jest to możliwe, placówka powinna wyznaczyć inny termin, ale również poza kolejnością wynikającą z prowadzonej listy oczekujących. W przypadku ambulatoryjnej opieki specjalistycznej obowiązuje dodatkowo konkretny termin. Jeżeli pacjent nie może zostać przyjęty w dniu zgłoszenia, świadczenie powinno zostać udzielone nie później niż w ciągu 7 dni roboczych od dnia zgłoszenia.
Do specjalisty bez skierowania. To ważne uprawnienie dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności
Znaczny stopień niepełnosprawności daje jeszcze jedno istotne uprawnienie. Osoba posiadająca takie orzeczenie może korzystać bez skierowania z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych.
Ważne
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna, czyli AOS, obejmuje leczenie, które nie wymaga całodobowego pobytu w szpitalu. Pacjent przychodzi do poradni lub placówki medycznej na konsultację, badanie albo zabieg i po jego wykonaniu może wrócić do domu.
W ramach AOS pacjent może korzystać m.in. z porad specjalistycznych, badań diagnostycznych oraz wybranych procedur i zabiegów ambulatoryjnych. Lekarz specjalista ocenia stan zdrowia, analizuje wyniki badań i ustala dalsze leczenie. Co do zasady, aby skorzystać z porady specjalisty w ramach NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ lub innego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Są jednak wyjątki.
Osoba posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności może korzystać z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych bez skierowania. Są to dwa odrębne uprawnienia: pacjent może mieć prawo zarówno do przyjęcia poza kolejnością, jak i do skorzystania z AOS bez skierowania.
Warto przy tym pamiętać, że brak skierowania do AOS nie oznacza automatycznie braku skierowania na każde badanie lub świadczenie wykonywane w ramach leczenia specjalistycznego. Przykładowo, w przypadku badań diagnostycznych kosztochłonnych, takich jak rezonans magnetyczny, skierowanie nadal jest wymagane. Skierowanie jest również potrzebne w przypadku rehabilitacji leczniczej.
Nie na każde badanie wystarczy prawo do AOS bez skierowania. Ważny wyjątek
Warto też wiedzieć, że obowiązują ogólne wyjątki od zasady kierowania pacjentów do specjalisty. Skierowanie nie jest wymagane m.in. do ginekologa i położnika, dentysty, wenerologa, onkologa oraz psychiatry. Bez skierowania można również korzystać z niektórych poradni, m.in. dla osób chorych na gruźlicę oraz osób zakażonych HIV.
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie musi więc uzyskiwać skierowania do AOS także wtedy, gdy w przypadku innych pacjentów skierowanie do danego specjalisty jest co do zasady wymagane.
Rehabilitacja dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Jest ważne ograniczenie
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają również szczególne uprawnienia dotyczące rehabilitacji leczniczej. Zabiegi rehabilitacyjne dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie są ograniczone limitami finansowania i są realizowane zgodnie ze wskazaniami lekarza. Nie oznacza to jednak zniesienia limitu liczby dni świadczeń - co do zasady jest to do 80 dni w roku kalendarzowym.
Jak potwierdzić prawo do lekarza bez kolejki? Te orzeczenia są uznawane
Podstawowym dokumentem jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez:
- powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności,
- wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Za równorzędne mogą być uznane niektóre starsze orzeczenia oraz określone orzeczenia wydawane przez ZUS, KRUS, MON i MSWiA. Chodzi m.in. o:
- orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji wydane przez lekarza orzecznika ZUS,
- orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane przez lekarza orzecznika ZUS,
- orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów wydane przed 1 stycznia 1998 r. przez właściwe komisje lekarskie,
- określone orzeczenie KRUS o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, jeżeli spełniony jest również warunek dotyczący prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
- określone orzeczenia I grupy inwalidztwa wydane przed 1 stycznia 1998 r. przez komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA.
Jak potwierdzić prawo do lekarza bez kolejki? Te orzeczenia są uznawane
Podstawą potwierdzenia statusu osoby niepełnosprawnej mogą być również wyroki sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wydane w postępowaniu odwoławczym od odpowiedniego orzeczenia lub decyzji organu rentowego. Jeżeli wyrok sądu zmienia tylko część wcześniejszego rozstrzygnięcia, do ustalenia statusu pacjenta mogą być potrzebne zarówno wyrok, jak i odpowiednia część wcześniejszego orzeczenia.
Legitymacja osoby niepełnosprawnej a lekarz bez kolejki. Kiedy może nie wystarczyć?
Pacjent może potwierdzić swoje uprawnienia legitymacją osoby niepełnosprawnej. Co ważne, stopień niepełnosprawności jest wpisywany do legitymacji na wniosek osoby niepełnosprawnej (do 31 sierpnia 2017 r. stopień niepełnosprawności wpisywany był z urzędu). Starsze dokumenty mogą więc nie zawierać informacji, która pozwala jednoznacznie stwierdzić, że pacjent ma znaczny stopień niepełnosprawności. Jeżeli z przedstawionej legitymacji nie można potwierdzić tego uprawnienia, placówka może poprosić o okazanie dokumentu źródłowego, czyli orzeczenia. Warto również sprawdzić termin ważności legitymacji.
Lekarz bez kolejki. Co powiedzieć w rejestracji i jaki dokument pokazać?
Jeżeli pacjent posiada znaczny stopień niepełnosprawności i chce skorzystać z pierwszeństwa, powinien poinformować o tym rejestrację już podczas umawiania wizyty. Może zgłosić swoje uprawnienie osobiście, a w zależności od sposobu organizacji rejestracji również telefonicznie. Najlepiej mieć przy sobie dokument, który pozwala jednoznacznie potwierdzić prawo do korzystania ze świadczeń poza kolejnością. W przypadku wątpliwości dotyczących legitymacji warto zabrać również samo orzeczenie.
Czy każdy senior może iść do lekarza bez kolejki? Sam wiek nie wystarczy
Sam wiek nie wystarczy. Ukończenie 60., 65. czy 70. roku życia nie daje automatycznie prawa do korzystania ze świadczeń NFZ poza kolejnością. Decydujące znaczenie ma posiadanie jednego z dokumentów potwierdzających szczególne uprawnienie. Dlatego senior, który nie ma odpowiedniego orzeczenia ani innego dokumentu potwierdzającego uprawnienie, korzysta z zasad dotyczących kolejek obowiązujących pozostałych pacjentów.
Czy można wybrać dowolną przychodnię i ominąć kolejkę do lekarza?
Szczególne uprawnienia dotyczą świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a więc świadczeń realizowanych przez placówki mające odpowiednią umowę z NFZ. Jeżeli pacjent korzysta z komercyjnej usługi, zasady ustalania terminów są inne. W przypadku świadczeń finansowanych przez NFZ placówka powinna natomiast uwzględnić szczególne uprawnienie pacjenta.
Przychodnia nie respektuje prawa do wizyty poza kolejnością? Pacjent może interweniować
Jeżeli pacjent uważa, że placówka nie uwzględniła jego uprawnienia, w pierwszej kolejności może zwrócić się do kierownictwa świadczeniodawcy. W sprawie realizacji świadczeń finansowanych ze środków publicznych można również skontaktować się z właściwym oddziałem Narodowego Funduszu Zdrowia. Pomoc i informacje dotyczące praw pacjenta można uzyskać także u Rzecznika Praw Pacjenta.
Znaczny stopień niepełnosprawności. Z tych uprawnień można skorzystać w NFZ
Posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności może oznaczać znacznie więcej niż możliwość szybszego umówienia wizyty. Pacjent może mieć prawo do:
- świadczeń poza kolejnością,
- przyjęcia w dniu zgłoszenia, jeżeli jest to możliwe,
- terminu poza kolejnością, a w AOS nie później niż w ciągu 7 dni roboczych, gdy przyjęcie tego samego dnia nie jest możliwe,
- ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych bez skierowania,
- szczególnych zasad dotyczących rehabilitacji leczniczej,
- korzystania z usług farmaceutycznych poza kolejnością.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu