Dziedziczenie nieruchomości 2026: wniosek do księgi wieczystej od razu u notariusza

We wtorek weszła w życie nowelizacja przepisów regulujących funkcjonowanie notariatu oraz prowadzenie ksiąg wieczystych. Zmiany mają charakter praktyczny – ograniczają formalności i skracają czas potrzebny na uregulowanie stanu prawnego nieruchomości po dziedziczeniu.

Wniosek do księgi wieczystej bezpośrednio u notariusza

Najważniejszą zmianą jest możliwość złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej bezpośrednio u notariusza. Jak wskazuje Krajowa Rada Notarialna, rozwiązanie to upraszcza procedurę dla spadkobierców, którzy dotychczas musieli samodzielnie kierować wniosek na papierowym formularzu do sądu wieczystoksięgowego oraz uiścić opłatę sądową. W praktyce oznaczało to dodatkowe dokumenty, ryzyko błędów formalnych i wydłużenie całego postępowania.

Od 17 marca 2026 r., zgodnie z nowym art. 95ga ustawy – Prawo o notariacie, spadkobierca lub zapisobierca windykacyjny (osoba, która otrzymuje konkretny przedmiot lub prawo, np. mieszkanie, bezpośrednio z mocy testamentu) może złożyć taki wniosek od razu po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia. W tej sytuacji notariusz:

• sporządza specjalny protokół z udziałem strony, obejmujący zarówno wniosek o ujawnienie prawa w księdze wieczystej (w tym prawa własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu), jak i oświadczenie dotyczące znanych składników majątku spadkowego położonych w Polsce i objętych żądaniem wpisu;
• przekazuje elektronicznie wniosek do sądu wieczystoksięgowego, działając na żądanie spadkobiercy;
• umożliwia zakończenie całego procesu bez konieczności osobistej wizyty spadkobiercy w sądzie.

Dzięki temu procedura staje się prostsza i bezpieczniejsza, eliminując ryzyko błędów formalnych oraz skracając czas potrzebny na aktualizację stanu prawnego nieruchomości.

Zobacz także

Kto po kim dziedziczy? Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego w Polsce

Kto musi być obecny?

Przy sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia udział muszą wziąć wszyscy potencjalni spadkobiercy. Natomiast do złożenia wniosku do księgi wieczystej wystarczy obecność tylko tej osoby, która uzyskała poświadczenie swojego statusu spadkobiercy.

Pobranie opłat przez notariusza

Nowelizacja art. 7 § 2 ustawy – Prawo o notariacie rozszerza obowiązki notariusza. Oprócz sporządzenia i przekazania wniosku o wpis do księgi wieczystej, notariusz pobiera również opłatę sądową i przekazuje ją bezpośrednio do właściwego sądu.

Procedura obejmuje dwa główne etapy: spisanie specjalnego protokołu z udziałem strony, zawierającego jej żądanie wpisu, oraz samo złożenie wniosku do księgi wieczystej przez notariusza w systemie teleinformatycznym:

• protokół (zawiera żądanie wpisu do księgi wieczystej) – koszt 200 zł netto + VAT i opłaty za wypisy urzędowe,
• złożenie wniosku do księgi wieczystej – koszt 200 zł netto + VAT i koszty wypisów.

Łącznie daje to wydatek ok. 500 zł. Dodatkowo notariusz pobiera opłatę sądową w wysokości 150 zł za wpis do księgi wieczystej z tytułu dziedziczenia, którą przekazuje bezpośrednio do właściwego sądu.

Księgi wieczyste 2026: koniec obowiązku zawiadamiania sądu przez notariusza

Jeżeli wniosek o wpis zostanie złożony już w dniu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, notariusz nie musi dodatkowo zawiadamiać sądu o zmianie właściciela nieruchomości. Dzięki temu do sądu trafia wyłącznie wniosek, co upraszcza procedurę i przyspiesza aktualizację danych w księgach wieczystych.

Rocznie notariusze przygotowują blisko 180 tys. aktów poświadczenia dziedziczenia, dlatego wprowadzone zmiany mogą wyraźnie odciążyć spadkobierców i usprawnić proces porządkowania stanu prawnego nieruchomości.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece