Spadki i darowizny

Przekazanie nieruchomości w formie darowizny wymaga zachowania szeregu formalności, w tym obowiązkowej wizyty u notariusza i często również rozliczenia podatkowego. W niniejszym poradniku przedstawiamy, jak przebiega umowa darowizny nieruchomości krok po kroku, jakie dokumenty są potrzebne, kiedy powstaje obowiązek podatkowy oraz jak w praktyce wygląda akt notarialny.

Od 7 stycznia 2026 r. zaczną obowiązywać zmiany, które umożliwią przywrócenie terminu na zgłoszenie spadku po najbliższych. Ujednolicony zostanie moment powstania obowiązku podatkowego. Zmiany wprowadzi nowelizacja z 21 listopada 2025 r. ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. poz. 1854).

Prezentujemy kluczowe uchwały i wyroki, które zapadły w 2025 r. w sprawach podatkowych. Najważniejsze dotyczyły VAT, podatku od spadków i darowizn oraz wznowienia postępowań podatkowych. Ale zapadły też korzystne rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach akcyzy od pojazdów typu mild hybrid i zwolnienia z podatku energii z OZE.

Zabezpieczenie spadku przed roszczeniami wierzycieli to zagadnienie, które dotyczy zarówno spadkobierców, jak i osób planujących sukcesję majątkową. W praktyce chodzi o ochronę majątku pozostawionego przez zmarłego przed nieuprawnionym uszczupleniem, niewłaściwym zarządzaniem lub egzekucją prowadzoną przez wierzycieli. Ochrona ta może być realizowana za pomocą szeregu instrumentów prawnych - zarówno na etapie przed otwarciem spadku, jak i już po śmierci spadkodawcy.

Jeszcze w grudniu 2025 r. podatnicy, np. pracujący na etacie, mogą podjąć pewne działania, które pozwolą obniżyć PIT za ten rok. W niektórych przypadkach trzeba zachować dokumenty, które pozwolą na odliczenia.

Zasadniczo podatnik ma sześć miesięcy na zgłoszenie spadku po najbliższych, aby nie zapłacić podatku z tego tytułu. Co, jeżeli część majątku zostanie ujawniona po latach? Na to pytanie odpowiedział dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

Mieszkanie lub dom można sprzedać bez PIT, po upływie pięciu lat od nabycia. Takim nabyciem jest też otrzymanie lokum w darowiźnie. A co, jeżeli darczyńcą jest małżonek, z którym obdarowany ma wspólność majątkową?

Po śmierci właściciela rachunku bankowego środki są zwykle blokowane i trafiają do spadku. Istnieje jednak legalne rozwiązanie, które pozwala wskazanym bliskim otrzymać pieniądze bez postępowania spadkowego. To dyspozycja wkładem na wypadek śmierci – narzędzie, które może diametralnie zmienić sposób dziedziczenia środków z konta.

Senatorowie przyjęli nowelizację ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zmiany czekają więc już tylko na podpis prezydenta Nawrockiego i publikację w Dzienniku Ustaw. Wejdą w życie po upływie 14 dni od tej publikacji.

Prezenty dla pracowników z okazji Bożego Narodzenia, np. vouchery, karty podarunkowe, zegarki, bony na towary lub usługi, słodycze, książki, nie stanowią przychodu ze stosunku pracy. Potwierdził to dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Jaki podatek wchodzi w grę?

Czy urząd skarbowy wreszcie będzie mógł przywrócić sześciomiesięczny termin na zgłoszenie spadku po najbliższej rodzinie, jeżeli przepadł on nie z winy podatnika? Kiedy będzie powstawał obowiązek podatkowy w podatku od spadków?

Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, dokument potwierdzający otrzymanie środków od osoby najbliższej musi wykazywać przekazanie darowizny przez darczyńcę na rachunek obdarowanego. Nie wystarczy, że obdarowany wpłaci gotówkę na własne konto. Tak wynika z najnowszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zwolnienie z podatku spadków i darowizn otrzymanych od najbliższych członków rodziny wydaje się proste. A jednak podatnicy wciąż o nie pytają, bo życiowe sytuacje bywają bardziej skomplikowane niż przepis ustawy.

Mój brat chce mi podarować mieszkanie. Należy ono do niego i jego żony, a są oni objęci wspólnością ustawową. Czy będę mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadku i darowizn, jeżeli stronami umowy darowizny lokalu mieszkalnego sporządzonej w formie aktu notarialnego będę tylko ja z bratem, a jego żona wyrazi w tej samej formie zgodę na tę darowiznę?