Spadki i darowizny

Po śmierci właściciela rachunku bankowego środki są zwykle blokowane i trafiają do spadku. Istnieje jednak legalne rozwiązanie, które pozwala wskazanym bliskim otrzymać pieniądze bez postępowania spadkowego. To dyspozycja wkładem na wypadek śmierci – narzędzie, które może diametralnie zmienić sposób dziedziczenia środków z konta.

Prezenty dla pracowników z okazji Bożego Narodzenia, np. vouchery, karty podarunkowe, zegarki, bony na towary lub usługi, słodycze, książki, nie stanowią przychodu ze stosunku pracy. Potwierdził to dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Jaki podatek wchodzi w grę?

Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, dokument potwierdzający otrzymanie środków od osoby najbliższej musi wykazywać przekazanie darowizny przez darczyńcę na rachunek obdarowanego. Nie wystarczy, że obdarowany wpłaci gotówkę na własne konto. Tak wynika z najnowszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zwolnienie z podatku spadków i darowizn otrzymanych od najbliższych członków rodziny wydaje się proste. A jednak podatnicy wciąż o nie pytają, bo życiowe sytuacje bywają bardziej skomplikowane niż przepis ustawy.

Mój brat chce mi podarować mieszkanie. Należy ono do niego i jego żony, a są oni objęci wspólnością ustawową. Czy będę mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadku i darowizn, jeżeli stronami umowy darowizny lokalu mieszkalnego sporządzonej w formie aktu notarialnego będę tylko ja z bratem, a jego żona wyrazi w tej samej formie zgodę na tę darowiznę?

Przekazanie majątku bliskim to decyzja, która może mieć istotne skutki prawne i finansowe zarówno dla spadkodawcy, jak i osób obdarowanych. Warto więc poznać różnice między testamentem a darowizną, by świadomie wybrać najkorzystniejszą dla siebie formę przekazania majątku. Jakie skutki prawne ze sobą niosą? Co należy do obowiązków spadkodawcy i spadkobiercy w zależności od wybranego rozwiązania?

Projekt nowelizacji podatku od spadków i darowizn wprowadza możliwość przywrócenia 6-miesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia majątku oraz przesunięcie obowiązku podatkowego na moment formalnego stwierdzenia spadku. Zmiany wejdą w życie 14 dni po ogłoszeniu i obejmą także nabycia, dla których termin na zgłoszenie jeszcze trwa.

Darowizna to nie pożyczka - usłyszał w sądzie mąż pewnej pani, zapominając, że żona zgłosiła już darowiznę do urzędu skarbowego. Z reguły wiemy, czy darowujemy komuś pieniądze, czy je tylko pożyczamy. Życie pisze jednak różne scenariusze i bywa, że ten, kto na przelewie napisał tylko „przelew środków”, zaczyna nagle domagać się ich zwrotu.

Decyzja o przekazaniu majątku za życia lub po śmierci zależy od indywidualnych potrzeb i oczekiwań darczyńcy. Zarówno darowizna, jak i testament mają swoje plusy i minusy, dlatego warto dokładnie rozważyć konsekwencje prawne i finansowe. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o obu formach.

Czytelniczka pozostaje w nieformalnym związku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerem, z którym ma córkę urodzoną w lutym 2025 r. Jeszcze przed urodzeniem się dziecka partner nabył z własnych środków lokal mieszkalny, który jest jego własnością, a w którym razem mieszkają od lutego 2021 r. Chociaż formalnie czytelniczka nie była współwłaścicielką mieszkania, to partycypowała w kosztach rat kredytu zaciągniętego przez partnera na jego zakup oraz remontów i wyposażenia, a także ma przelewy tytułowane „na kredyt” bądź „na remont”. We wrześniu 2025 r. podpisała z partnerem umowę dotyczącą ugodowego rozliczenia konkubinatu, w której ustalili, że partner wyrówna finansowo wkład niematerialny, który czytelniczka wniosła we wspólne życie, wychowywanie córki oraz prowadzenie domu. We wrześniu 2025 r. otrzymała od partnera dwa przelewy środków pieniężnych: pierwszy – tytułem zwrotu poniesionych nakładów na osobisty majątek partnera na wspomniany wcześniej kredyt oraz udział w kosztach remontu i wyposażenia; drugi – tytułem wyrównania jej wkładu we wspólne gospodarstwo domowe. Czy czytelniczka musi zapłacić podatek od spadków i darowizn od tych przelewów?

Anonimowe wsparcie przekazywane internetowym twórcom nie jest darowizną, a więc nie dotyczy go obowiązująca kwota wolna dla pojedynczej wpłaty od osoby obcej (5733 zł na przestrzeni pięciu lat) – potwierdza kolejna interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przedsiębiorca, który podaruje pieniądze szkole zawodowej czy placówce lub centrum kształcenia zawodowego kształcącym uczniów w profilu odpowiednim dla jego działalności gospodarczej, nie odliczy takiej darowizny od dochodu do opodatkowania.

Wybór między darowizną a testamentem zależy w dużej mierze od potrzeb osoby, która zamierza rozporządzić swoim majątkiem. Czy chce, aby był przekazany w danej chwili, czy dopiero po jej śmierci? Czy ma potrzebę zawarcia dodatkowych warunków dotyczących np. zobowiązań osób obdarowanych? Czy posiada nieruchomości, które chce przekazać? Na co jeszcze zwrócić uwagę, by wybrać dla siebie najlepsze rozwiązanie? Prawnik podpowiada.