FPP wyjaśnia. Czy PIP może edukować ławników we własnej sprawie?

Deklarowanym celem, jak przekazano w oficjalnym komunikacie, jest „podniesienie wiedzy na temat prawa pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, uprawnień pracowniczych oraz roli Państwowej Inspekcji Pracy w systemie ochrony pracy.”

Samo w sobie jest to działanie interesujące, choćby dlatego, że szerzenie wiedzy o prawie pracy, szczególnie wśród przedsiębiorców i pracowników, jest potrzebne. Szczególnie zaskakujące jest jednak, że Państwowa Inspekcja Pracy ma szkolić… ławników orzekających w wydziałach pracy sądów powszechnych. Dlaczego zaskakujące?

Dlatego, że Państwowa Inspekcja Pracy występuje w tych sądach działając na rzecz jednej ze stron. Na przykład w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy okręgowi inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.

Dotychczasowa statystyka spraw dotyczących ustalenia stosunku pracy rozpatrywanych przez sądy jest dla Inspekcji bardzo niekorzystna – jak wynika ze sprawozdań, PIP przegrywa ok. 2/3 takich postępowań.

Sprawy te rozpatrują sądy w składzie: jeden sędzia zawodowy i dwóch ławników. Tych samych, których chce szkolić Państwowa Inspekcja Pracy. Innymi słowy, PIP zamierza wyszkolić z interpretacji przepisów członków składów sędziowskich, którzy będą oceniać prawidłowość interpretacji przepisów przez Inspekcję.

Zobacz także

FPP wyjaśnia. Jak poprawić dostęp pacjentów do lekarzy

Zapisz na później

Rodzi to poważne wątpliwości co do bezstronności tak „przeszkolonych” członków składów sędziowskich i narusza zasadę równości stron w postępowaniu przed sądem. Zapobiec temu może jedynie wyłączenie każdego „przeszkolonego” ławnika na wniosek strony (art. 49 w zw. art. 54 kpc).

Widząc sytuację szerzej, trudno pozbyć się wrażenia, że cel szkoleń dla ławników nie jest wyłącznie informacyjny, lecz bardziej perswazyjny. Przemawia za tym prosta matematyka. Jakkolwiek ławnicy nie muszą być (i zwykle nie są) ekspertami w zakresie wykładni przepisów, to, będąc w składzie sądu, mają nad sędzią zawodowym niebagatelną przewagę – liczebną.

W przypadku wpojenia im głębokiego przekonania, że wykładnia przepisów art. 22 kodeksu pracy proponowana przez PIP jest prawidłowa, nawet jeśli odmienna od tej dziś przyjmowanej powszechnie przez sądy, mogą oni przegłosować sędziego zawodowego i w ten sposób doprowadzić do ukształtowania nowej linii orzeczniczej sądownictwa bez zmiany przepisu prawa materialnego.

Porozumienie między PIP a Ministerstwem Sprawiedliwości jest kolejnym krokiem do pogorszenia sytuacji pracodawców w sprawach z Państwową Inspekcją Pracy.

Partner