SAMORZĄD ZADANIA

W propozycji reformy finansowania samorządu przygotowanej w ramach projektu #ZdecentralizowanaRP chodzi w największym skrócie o to, by podział zadań publicznych, który jest istotą samorządności, zyskał odzwierciedlenie w autentycznej samorządności fiskalnej. Obecnie samorządy realizują wiele zadań publicznych. Są to zarówno zadania własne, na przykład w sferze oświaty, gdzie samorząd odpowiada za zatrudnianie dyrektorów szkół, za organizowanie dowozu uczniów, zatrudnianie nauczycieli, jak i zadania zlecone, na przykład związane z ewidencją ludności. Ale jest to rozróżnienie pozorne, bo większość tych zadań i tak jest finansowana za pomocą transferów z budżetu państwa, a nie ze środków jednostek samorządu terytorialnego (JST).

Jak ważna jest komunikacja w gminie i regionie, nie trzeba przekonywać. Rządzący zrobili z niej nawet jeden z ważnych punktów kampanii wyborczej. Transport zbiorowy mógłby być rozwiązaniem i problemów z przemieszczaniem się mieszkańców, i z jakością powietrza.

12 miast w pozwie zbiorowym będzie się domagać od państwa zwrotu kwoty nawet 200 mln zł za przygotowanie reformy w oświacie.

Ustawa uwłaszczeniowa nie zwiera regulacji pozwalających na odraczanie terminów, rozkładanie na raty oraz umarzanie należności z tytułu opłaty przekształceniowej. Ale w art. 12 znalazło się odwołanie do odpowiednich przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W czwartej części komentarza omówimy je w pierwszej kolejności. Następnie przeanalizowane zostaną regulacje dotyczące mechanizmu opóźnionego uwłaszczenia. Chodzi tu o przekształcenie użytkowania wieczystego we własność w odniesieniu do gruntu pod budynkiem mieszkalnym oddanym do użytkowania przez dewelopera. W takiej sytuacji samorząd wydaje zaświadczenie na wniosek właściciela w terminie czterech miesięcy od dnia jego otrzymania. Z tytułu uwłaszczenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela opłatę w wysokości równej kwocie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego obowiązującej w roku, w którym oddano budynek do użytkowania. Obowiązek wnoszenia opłaty powstaje 1 stycznia roku następującego po roku, w którym doszło do przekształcenia.

Resort środowiska nie chce niekontrolowanego wysypu nowych instalacji, ale wbrew jego intencjom takie inwestycje mogą wkrótce ruszyć z inicjatywy samych gmin.

Koniec z malejącymi z każdym rokiem upustami przy dojściu do własności. W nowelizacji ustawy likwidującej użytkowanie wieczyste rząd chce uprościć system rabatów. Szykowana jest też oferta dla wybranych grup, np. samotnych matek.

Sprawa dotyczyła zasiedzenia nieruchomości na warszawskim Bródnie. Wniosek złożyło miasto stołeczne Warszawa, twierdząc, że było posiadaczem tego gruntu jeszcze w latach 70. Faktycznie zaś właścicielem nieruchomości był Zakład Doskonalenia Zawodowego, który nabył działkę od osoby prywatnej około 1967 r. Postawiono na niej później warsztat zakładu. Kiedy w pierwszej połowie lat 70. rozpoczęto budowę osiedla Bródno, wszczęto procedurę wywłaszczeniową, której jednak nie dokończono – ostateczna decyzja o nacjonalizacji gruntu (w tamtych czasach jedynym właścicielem publicznych nieruchomości było państwo; samorząd terytorialny nie istniał) nigdy nie została wydana.

Niektóre gminy ustalają opłaty za odbiór odpadów na podstawie ilości zużytej wody. Jest to niekorzystne dla osób, które podlewają ogrody. Płacą oni bowiem bezzasadnie wyższe stawki za śmieci.

Powołanie własnej firmy odpadowej było strzałem w dziesiątkę. Zyskała nie tylko gmina, która nie musi już się martwić o to, czy ktoś stanie do przetargu na oczyszczanie miasta, ale też mieszkańcy. Ci ostatni mogą liczyć na niższe opłaty - mówi Andrzej Chruścicki wójt gminy Kolbudy.

Po listopadowych wyborach przy okazji zmiany włodarzy na stanowisku wójta, burmistrza lub prezydenta zmieniają się też sekretarze. Czy samorząd może zrezygnować z tego stanowiska, jeśli nie znajdzie odpowiedniego kandydata?