sądownictwo

Zaufanie do Sądu Najwyższego deklaruje tylko co trzeci Polak. Jeszcze gorzej oceniany jest Trybunał Konstytucyjny. Kryzys nie jest jednak wyłącznie skutkiem działań polityków. Swoją cegiełkę do delegitymizacji wymiaru sprawiedliwości dołożyło również samo środowisko prawnicze.

Debata publiczna wokół kredytów ze zmiennym oprocentowaniem koncentruje się najczęściej na treści samych umów – na tym, czy zapisy są uczciwe, transparentne i zgodne z prawem. Tymczasem istnieje wymiar tego problemu, który pozostaje niemal nieobecny w dyskursie prawniczym: zdolność składu orzekającego do merytorycznej oceny mechanizmów, które poddaje kontroli. Nie chodzi tu o złą wolę sądów ani o niedostatki formalne. Chodzi o strukturalną lukę kompetencyjną, która sprawia, że nawet obiektywnie wadliwa umowa może nie zostać rozpoznana jako taka – po prostu dlatego, że jej wadliwość ujawnia się dopiero na poziomie ekonomicznym, a nie językowym.

- To nie jest tak, że starzy sędziowie to monolit. Są wśród nich osoby, które widzą, że sprawy zaszły za daleko. Wydaje się, że są nawet w większości - mówi Zbigniew Kapiński, I prezes Sądu Najwyższego.

Czy polski wymiar sprawiedliwości czeka całkowita zapaść, czy odważny wielki reset? Wybitni eksperci i praktycy prawa w szczerej dyskusji o KRS, Sądzie Najwyższym i trudnej drodze do kompromisu.

Nowi członkowie KRS zapoznają się z pracą w biurze Rady i oczekują na zwołanie pierwszego posiedzenia. – Nie spodziewam się perturbacji – mówił w środę minister sprawiedliwości Waldemar Żurek i dodał, że według wstępnych wyliczeń do pilnego obsadzenia w sądach jest kilkaset wakatów.

- To, że o KRS mówi się wyłącznie pejoratywnie, to efekt pewnej inżynierii społecznej i politycznej presji, by właśnie tak ten organ przedstawiać. Faktycznie, media zaczęły pisać o KRS dopiero w momencie, kiedy zaczęły się problemy z sądownictwem - mówi w wywiadzie dla Dziennika Gazety Prawnej ustępująca szefowa Rady Dagmara Pawełczyk-Woicka.

Kryzys sądownictwa w naszym kraju przypomina uporczywy ból zęba – nie umiera się od niego, ale na dłuższą metę funkcjonowanie staje się piekłem. Państwo polskie żyje z nim już ponad dekadę. Opinia prof. Macieja Jońcy.

Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazał polskim władzom, aby nie podejmowały działań, które uniemożliwiałyby orzekanie sędziom Trybunału Konstytucyjnego

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ostro skrytykował projekt zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa przedstawiony przez prezydenta Karola Nawrockiego. Minister nie pozostawił na propozycjach suchej nitki, określając je mianem „potwora prawnego” i rozwiązaniem sprzecznym z zasadami państwa prawa. W centrum sporu znalazły się przepisy przewidujące wieloletnie kary więzienia dla sędziów stosujących prawo Unii Europejskiej.

O mec. Rafale Rogalskim, obrońcy oskarżonego w sprawie dotyczącej mowy nienawiści, zrobiło się głośno po tym, jak podczas rozprawy w Sądzie Rejonowym w Nysie domagał się wyłączenia ze sprawy sędziego, któremu sugerował żydowskie pochodzenie i polityczne konotacje. Adwokat odpowiada na kierowane pod jego adresem zarzuty środowiska prawniczego i nie wyklucza podjęcia kroków prawnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało projekt rozporządzenia, które reguluje wynagrodzenie dla osób zatrudnianych na nowoutworzonym stanowisku - młodszego asystenta sędziego. Jest to propozycja skierowana przede wszystkim do studentów prawa po trzecim roku studiów, co ma pomóc w zaspokojeniu pilnych potrzeb kadrowych w sądach.

Autorytet sądu w społecznym odbiorze z pewnością upada na naszych oczach - mówi w rozmowie z DGP Bartosz Pilitowski, prezes Fundacji Court Watch Polska, komentując wydarzenia na rozprawie w Nysie. I dodaje, że większe przyzwolenie na zachowania naruszające powagę może być skutkiem kryzysu zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Koncyliacja sądowa, czyli metoda polubownego rozwiązania sporów, w której między dwie zwaśnione strony wkracza rozjemca, może pomóc usprawnić funkcjonowanie polskiego systemu wymiaru sprawiedliwości, szczególnie w sprawach gospodarczych. Takie wnioski płyną z raportu przygotowanego w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód.

Czy wybrani do Trybunału Konstytucyjnego sędziowie sądów powszechnych powinni zrezygnować z tej funkcji jeszcze przed złożeniem ślubowania? Zdaniem prof. Jacka Zaleśnego – niekoniecznie.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, która zwiększa z dwóch do trzech liczbę możliwych podejść do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego.

Nigdy w opinii Komisji Weneckiej nie pojawi się propozycja dotycząca dokładnego kształtu ustawy czy brzmienia konkretnego przepisu. To już decyzja polityczna, która należy do danego państwa - mówi prof. Monika Florczak-Wątor, członkini Komisji Weneckiej.