Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ostro skrytykował projekt zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa przedstawiony przez prezydenta Karola Nawrockiego. Minister nie pozostawił na propozycjach suchej nitki, określając je mianem „potwora prawnego” i rozwiązaniem sprzecznym z zasadami państwa prawa. W centrum sporu znalazły się przepisy przewidujące wieloletnie kary więzienia dla sędziów stosujących prawo Unii Europejskiej.
W lutym 2026 roku Karol Nawrocki zawetował ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa i jednocześnie przedstawił własny projekt reformy. Propozycja ta zakłada daleko idące zmiany w funkcjonowaniu sądownictwa, w tym wprowadzenie odpowiedzialności karnej wobec sędziów kwestionujących status tzw. neosędziów.
Zgodnie z projektem odmowa orzekania w składzie z udziałem takiego sędziego mogłaby skutkować karą od 5 do 10 lat pozbawienia wolności oraz utratą stanowiska. Rozwiązanie to uderza w praktykę stosowania prawa unijnego, które dopuszcza badanie niezależności sędziów oraz legalności ich powołania.
W praktyce oznacza to, że sędzia stosujący prawo UE mógłby ponieść odpowiedzialność karną za wykonywanie obowiązków wynikających z tego prawa.
Ostra reakcja Waldemara Żurka
Waldemar Żurek w rozmowie z portalem xyz.pl odniósł się do projektu w sposób jednoznaczny i bezkompromisowy:
— To kuriozum i potwór prawny — przewiduje kary dla sędziów za stosowanie prawa unijnego, nawet do 10 lat pozbawienia wolności. To rozwiązania nie do zaakceptowania.
Minister podkreślił, że projekt przypomina najbardziej restrykcyjne rozwiązania znane z wcześniejszych zmian w sądownictwie, określanych jako tzw. ustawa kagańcowa. W jego ocenie propozycja może doprowadzić do pogłębienia chaosu prawnego i eskalacji konfliktu wokół wymiaru sprawiedliwości.
Zwrócił również uwagę na kulisy powstania projektu, wskazując na wpływy środowiska związanego z byłym ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą.
Komisja Wenecka i ryzyko konfliktu z Unią Europejską
Projekt został skierowany do Komisji Weneckiej, która ma ocenić jego zgodność z europejskimi standardami praworządności. Już sam ten krok pokazuje, jak poważne kontrowersje wywołały proponowane przepisy.
Eksperci podkreślają, że wprowadzenie kar za stosowanie prawa unijnego byłoby rozwiązaniem bezprecedensowym w skali całej Unii Europejskiej. Mogłoby to doprowadzić do kolejnego poważnego sporu między Polską a instytucjami unijnymi.
Plan B: wybory sędziów do KRS i reakcja środowiska
W odpowiedzi na działania Karola Nawrockiego minister Waldemar Żurek zapowiedział rozwijanie alternatywnej koncepcji zmian, określanej jako „plan B”. Zakłada ona wprowadzenie oddolnych wyborów sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa.
Co istotne, sam projekt prezydenta wywołał odwrotny efekt od zamierzonego. W środowisku sędziowskim pojawiły się wątpliwości i rosnący sprzeciw wobec proponowanych zmian.
— Paradoksalnie działania Kancelarii Prezydenta wzmocniły mój plan B — zaznaczył Waldemar Żurek.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu