prawa pracownika

Pracownik, który nie jest w stanie ponieść żądanych przez sąd opłat, może złożyć wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych. Nawet jeśli sąd takie zwolnienie mu przyzna, nie oznacza to, że w razie przegranej nie będzie musiał zwrócić pracodawcy kosztów procesu.

Rozmawiamy z TADEUSZEM JANEM ZAJĄCEM, głównym inspektorem pracy - Zwalniani pracownicy, którzy uważają, że pracodawcy łamią ich prawa, mogą zwracać się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy. Udziela też ona porad pracodawcom, którzy chcą dowiedzieć się jak zgodnie z prawem rozwiązać stosunek pracy.

W Szwecji kobiety, które nie wykonują obowiązkowych badań mammograficznych i cytologicznych muszą liczyć się z podwyżka składki zdrowotnej.

Pracownicy coraz częściej skarżą się na łamanie przepisów o wypłacie wynagrodzeń i rozwiązywaniu umów o pracę. Wykorzystywany pracownik może zwrócić się o pomoc do PIP, związków zawodowych lub złożyć pozew do sądu. Związkowcy zaproponują zaostrzenie sankcji wobec pracodawców łamiących prawa pracownicze.

Osoby zwolnione z pracy mogą zarejestrować się w urzędzie pracy i starać się o zasiłek dla bezrobotnych, a okres jego pobierania wykorzystać do zdobycia nowych czy podwyższenia posiadanych już kwalifikacji. Tracący pracę, którym brakuje niewiele lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, mogą wystąpić o świadczenie przedemerytalne. Natomiast mający problemy ze zdrowiem mogą ubiegać się w ZUS o rentę.

Pracownik, występując do sądu pracy, musi określić swoje żądania. Wybór roszczenia zależy w zasadzie od jego woli, chyba że przepisy przesądzają jednoznacznie o rodzaju przysługującej mu rekompensaty. W określonych sytuacjach jego wybór zakwestionować może też sąd pracy.

Rozstanie z pracodawcą może być dla pracownika przykre, szczególnie w obecnej sytuacji na rynku pracy. Dlatego przepisy prawa pracy przewidują dla odchodzących z pracy osób różnego typu odprawy i odszkodowania. Pracodawca musi też pamiętać o obowiązku rozliczenia się ze zwalnianymi pracownikami.

Przepisy prawa pracy w szczególny sposób traktują wybrane kategorie pracowników, chroniąc trwałość ich stosunku pracy. Ochrona ta polega na ustanowieniu zakazu wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z takim pracownikiem, na obwarowaniu takiego zwolnienia określonymi warunkami (np. uzależnienie go od zgody właściwego przedstawicielstwa zakładowego lub innego wskazanego w przepisach podmiotu) albo na dopuszczeniu do niego wyłącznie w określonym ustawą trybie. W pewnych sytuacjach ochrona ta jednak ulec może znacznemu ograniczeniu lub jest uchylana w całości.