Państwowa Inspekcja Pracy

W przyszłym roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadzi 1 tys. kontroli dotyczących czasu pracy oraz wynagrodzeń, czyli dwukrotnie więcej niż w 2021 r.

Resort rodziny i inspekcja pracy chcą rozmawiać o podwyższeniu sankcji za naruszenie praw pracowniczych. Niełatwo będzie do tego przekonać pracodawców

Katarzyna Łażewska-Hrycko: Zależy nam na zniesieniu obowiązku zawiadamiania o kontroli, bo ułatwia on np. ukrycie pracy na czarno. Takie rozwiązanie znajdzie się w przygotowywanym projekcie nowelizacji ustawy o PIP

Inspektor zmieni kontrakt cywilnoprawny w umowę o pracę decyzją administracyjną. Takie rozwiązanie ma być zawarte w projekcie szerokiej nowelizacji ustawy o inspekcji, ale nie jest pewne, czy poprze ją Sejm

Inspekcja pracy w czasie kontroli stwierdziła, że podaliśmy nieprawidłowe dane w informacji dla ZUS, co wpłynęło na wysokość składki wypadkowej. Mamy złożyć korektę. Podobno czeka nas teraz ponowna kontrola. Czy to oznacza, że będziemy znowu kontrolowani w pełnym zakresie?

Moja firma została ostatnio skontrolowana przez Państwową Inspekcję Pracy. Była to kontrola niezapowiedziana, sprawdzającą zagadnienia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, czasu pracy i wynagrodzeń. W trakcie czynności kontrolnych zapytałem inspektora, dlaczego akurat teraz jest przeprowadzana. Inspektor poinformował mnie, że do PIP wpłynęła skarga, a więcej informacji nie może przekazać, bo grożą mu konsekwencje służbowe. Czy nie mam prawa się dowiedzieć, kto napisał skargę?

Zapewnienie bezpiecznych warunków pracy w okresie pandemii, wynagradzanie pracowników medycznych, outsourcing pracowniczy – to tylko przykładowe tematy, które zdaniem rzecznika praw obywatelskich można uwzględnić w programie działania Państwowej Inspekcji Pracy na 2022 r. oraz na lata 2022–2024.

Osoby zatrudnione w Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), które wykonują czynności kontrolne, od przyszłego roku zyskają dodatkowy urlop. Jeśli legitymują się co najmniej 10-letnim stażem na takim stanowisku, otrzymają dodatkowe sześć dni wypoczynku. Zatrudnionym od co najmniej 20 lat będzie przysługiwać dodatkowe 12 dni wolnego. Takie zmiany przewiduje opublikowana już nowelizacja ustawy o PIP z 8 lipca 2021 r. (Dz.U. poz. 1529).

GIP neguje stanowisko urzędniczki, w którym podaje ona w wątpliwość bezpieczeństwo preparatów przeciwko COVID-19. Twierdzi też, że decyzja dotycząca przyjęcia ochrony jest dobrowolna.

- Pracujemy nad propozycją nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, aby uskutecznić jej działania. Przedstawimy też rekomendacje w sprawie przepisów o pracy zdalnej - mówi Katarzyna Łażewska-Hrycko, główny inspektor pracy

W uzasadnionych przypadkach okręgowy inspektor pracy lub jego zastępca mogą podjąć decyzję o niebadaniu wypadków zaistniałych podczas pracy zdalnej - w szczególności gdy ze wstępnych informacji wynika wprost, że w związku z tymi zdarzeniami nie miało miejsca naruszenie przepisów bhp i uprawnień poszkodowanych do świadczeń. Tak wynika z nowego zarządzenia głównego inspektora pracy, które - zapewne specjalnie z powodu COVID-19 i pracy zdalnej zostało zmienione (zarządzenie nr 3/21 głównego inspektora pracy z 18 stycznia 2021 r.). Istnieje jednak ryzyko, że decyzje okręgowego inspektora pracy lub jego zastępcy będą obarczone ryzykiem błędu. Dodatkowo poszkodowani pracownicy nie będą mogli się od nich odwołać (pozostanie im tylko wniesienie skargi na działanie/zaniechanie organu). Problemem jest również to, że wytyczne GIP nie odnoszą się w równej mierze do telepracowników. Przypomnijmy, że obowiązkiem ustawowym PIP jest badanie wypadków ciężkich, zbiorowych oraz śmiertelnych. W zależności od konkretnego przypadku weryfikacji mogą podlegać również zdarzenia lżejszego kalibru.

Inspektor pracy poinformował pracodawcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli zdalnej. Przedsiębiorca wyraził zgodę. Przeprowadzeniu kontroli w takim trybie sprzeciwiła się jednak zakładowa organizacja związkowa. Zarzuciła inspektorowi oraz pracodawcy, że kontrola zdalna nie została skonsultowana ze stroną związkową w ramach współdziałania między inspektorem a związkami zawodowymi w toku wykonywania czynności kontrolnych. Czy związek zawodowy miał prawo kwestionować samodzielne ustalenia między przedsiębiorcą a inspektorem?

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiedziała, że w ramach kontroli przeprowadzanych u pracodawców w bieżącym roku sprawdzać będzie przestrzeganie rozwiązań prawnych wprowadzonych przepisami ustawy antykryzysowej. Mając na uwadze tempo zmian oraz związanych z nimi wątpliwości interpretacyjnych, nie można wykluczyć nieprawidłowości w korzystaniu przez pracodawców z dostępnych narzędzi. Na co więc zwrócić uwagę, aby uniknąć negatywnych konsekwencji ze strony PIP?

W przyszłym roku inspekcja pracy sprawdzi m.in., czy firmy chroniły zatrudnionych przed zagrożeniami epidemiologicznymi i jak stosowały przepisy tarczy antykryzysowej. Tradycyjnie zweryfikuje również wypłacanie pensji i zatrudnianie na umowach cywilnoprawnych

Na składanie niektórych oświadczeń w postaci elektronicznej lub dokumentowej nie chcą zgodzić się Polski Fundusz Rozwoju, Państwowa Inspekcja Pracy i część instytucji finansowych. Taki zakaz nie wynika jednak z przepisów. Nie ma również sankcji za niezachowanie formy pisemnej.

Andrzej Kwaliński: Inspektorzy pracy powinni być rozliczani z jakości nadzoru, a nie liczby odwiedzonych firm i wydanych nakazów, mandatów. Ważnym zadaniem jest wsparcie w walce z epidemią. Zleciłem już analizę możliwości badania pracownikom temperatury w miejscu pracy

PROBLEM: Pracodawca zatrudnia dwóch pracowników na stanowiskach informatyków. Jeden już przed epidemią COVID-19 wykonywał zadania w ramach telepracy, drugi zaś – już pod wybuchu epidemii – realizuje swoje obowiązki w ramach pracy zdalnej. W ocenie pracownika wykonującego pracę zdalną pracodawca naruszył przepisy dotyczące prawidłowego organizowania komputerowych stanowisk pracy w zakresie bhp oraz ergonomii. Czy w takiej sytuacji pracownik ma prawo złożyć do Państwowej Inspekcji Pracy skargę, która zainicjuje czynności kontrolne? Pracownik wykonuje przecież pracę w swoim mieszkaniu.