orzeczenia TSUE

Publiczna dyskusja o małżeństwach jednopłciowych wywołuje zwykle ogrom emocji, a jej uczestnicy od lat odwołują się do tego samego zestawu argumentów: „konstytucja”, „tradycja”, „wartości”. Tymczasem Konstytucja RP, obejmując szczególną ochroną małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, nie zakazuje istnienia małżeństw jednopłciowych.

Komentatorzy uporczywie szukają w treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE pozytywnych, wyrażonych expressis verbis recept. Tymczasem wyrok TSUE pokazuje cel krajowym ustawodawcom, prawnikom i sędziom. Jest wskazówką, że to oni muszą coś zrobić z polskim prawem, na własny sposób, swoim wysiłkiem interpretacyjnym, choć w granicach nakreślonych przez orzeczenie.

– Wyrok TSUE może niektórym gminom uniemożliwić kontynuację wykorzystania formuły in-house, która została oparta na konstrukcji spółkowej, odpowiadającej konstelacji ocenianej przez TSUE – mówi Konrad Różowicz, partner w Ziemski & Partners Kancelaria Prawna Kostrzewska, Kołodziejczak i Wspólnicy.

Jakub Jaraczewski, koordynator ds. badań z organizacji pozarządowej Democracy Reporting International: Odblokowując nam wszystkie fundusze z KPO, Komisja Europejska wytrąciła sobie z dłoni silną broń w sprawie praworządności.

Działania Prokuratury Europejskiej podlegają kontroli właściwych sądów krajowych. Prawo państw członkowskich UE musi przewidywać mechanizmy, które umożliwią osobom wezwanym do przesłuchania przez Prokuraturę Europejską wyegzekwowanie przysługujących im gwarancji ochrony sądowej – uznał Trybunał Sprawiedliwości UE (wyrok z 8 kwietnia 2025 r. w sprawie C-292/23).

Obowiązujące przepisy oraz praktyka orzecznicza utrudniają członkom zarządu skuteczną obronę za zobowiązania spółki. Jednak najnowsze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i TSUE mogą wpłynąć na zmianę tego restrykcyjnego podejścia.

Sąd UE odrzucił wszystkie skargi Polski dotyczące kar okresowych naliczanych przez Komisję Europejską za to, że nasz kraj nie zawiesił ustawy kagańcowej. Rząd domagał się unieważnienia lub przynajmniej obniżenia kar naliczanych od 15 lipca 2022 r., kiedy to weszła w życie nowela prezydencka likwidująca Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego.

Orzeczenie, na podstawie którego sąd jednego państwa UE zwraca się do organu sądowego drugiego państwa o doręczenie zainteresowanej osobie postanowienia o postawieniu jej w stan oskarżenia, nie stanowi samo w sobie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END) – uznał Trybunał Sprawiedliwości UE. Sytuacja się zmienia, gdy to samo orzeczenie dotyczy odebrania od oskarżonego wyjaśnień.

Przepisy krajowe zabraniające kontroli prawidłowości przydzielania spraw sędziom są niezgodne z prawem unijnym – orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE. "Warunkiem zapewniania przez sąd skutecznej ochrony prawnej jest niezależność sądów i niezawisłość sędziów” - zauważy TSUE.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że McDonald's stracił unijny znak towarowy Big Mac m.in. dla żywności przygotowywanej z mięsem drobiowym, takich jak panierowane kawałki kurczaka (tzw. nuggetsy) oraz kanapki z mięsem kurczaka. Znak ten został zarejestrowany na rzecz McDonald's przez Urząd UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w 1996 r.

Już cztery lata mijają od wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku z 9 września 2020 r. w sprawie T-745/17 (Kerkosand vs. Komisja Europejska), gdzie wskazano, że status małego i średniego przedsiębiorstwa (MŚP) ustala się na podstawie trzech kryteriów weryfikowanych w dwóch następujących po sobie okresach obrachunkowych (zasada dwóch lat obrotowych). Mimo to organy pełniące role instytucji pośredniczących lub zarządzających oraz krajowe sądy administracyjne (choć z chlubnymi wyjątkami) stoją na stanowisku, że zmiany w strukturze własności w przedsiębiorstwie beneficjenta (przejęcie większości udziałów) powodują automatyczną utratę statusu MŚP w dniu ich dokonania.

Komornik może w ramach egzekucji sprzedać bazę zawierającą dane osobowe klientów, nawet jeśli nie wyrazili oni na to zgody – uznał rzecznik generalny TSUE. W praktyce jednak może się okazać, że nabywca nie będzie mógł tej bazy w żaden sposób wykorzystać – zauważają eksperci.

Uznanie modyfikacji zamówienia publicznego za „istotną zmianę” nie może zależeć od istnienia pisemnego porozumienia podpisanego przez strony umowy – uznał Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 7 grudnia 2023 r. w sprawach połączonych C-441/22 i C-443/22. [ramka 1] Inaczej mówiąc, również milcząca akceptacja odstępstwa od ustalonych warunków kontraktu może zostać uznana za niedozwoloną zmianę zamówienia. Wyrok ten przeszedł bez większego echa, tymczasem niewątpliwie rzuca on nowe światło na kwestię niedozwolonej modyfikacji warunków zamówienia publicznego i dla wielu zamawiających jest sygnałem, że powinni zweryfikować swoje praktyki.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 14 grudnia br. w sprawie (C-206/22) przedstawionej przez niemiecki sąd pracy został dość mechanicznie odnotowany przez polskie media. Zabrakło podkreślenia, że polskie prawo – w odróżnieniu od niemieckiego – w przypadku odosobnienia w związku z chorobą zakaźną przewiduje przesunięcie urlopu wypoczynkowego lub udzielenie go w innym terminie.

Już samo zlecenie stworzenia aplikacji oraz określenie celów i sposobów przetwarzania danych osobowych może przesądzać o statusie administratora. Ewentualna kara za naruszenia musi jednak wiązać się z winą, choćby nawet nieumyślną – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dwóch wyrokach mających znaczenie dla interpretowania przepisów RODO.