książka

W najnowszym odcinku podcastu Polska-Europa-Świat Karolina Wójcicka rozmawia z Michałem Potockim o jego książce "Malta. Święci i Diabły", która ukazała się 12 sierpnia nakładem Wydawnictwa Czarne.

Niezwykły zwrot akcji w historii bibliotekarstwa i odnaleziona po dekadach rodzina pamiątka. Książka wypożyczona w XIX wieku trafiła z powrotem na półkę po 150 latach, gdy odnaleziono ją w zabitym deskami kominku w Australii. Gdyby pracownicy placówki zdecydowali się bezwzględnie wyegzekwować naliczaną codziennie regulaminową opłatę, dzisiejszy kara za przetrzymanie woluminu urosłaby do astronomicznej kwoty ponad 73 tysięcy złotych.

Tajne organizacje stanowią trzon spiskowej historii ludzkości. Opowieści o nich mówią zwykle o nienasyconym głodzie władzy – władzy skrajnie niemoralnej, bo sprawowanej zakulisowo i bez ponoszenia odpowiedzialności. Organizacja z książki Eduardo Mendozy jest jednak inna.

Czy da się wskazać najważniejsze książki w historii bez tworzenia kontrowersyjnych hierarchii? Gdy słynny klub Bokklubben poprosił o to stu najwybitniejszych autorów z całego globu, powstało zestawienie, które do dziś elektryzuje świat literatury. Co niezwykłe, ostateczny kształt tej elitarnej listy zależał m.in. od Olgi Tokarczuk, a w gronie stu arcydzieł wszech czasów dumnie błyszczy nazwisko legendarnego polskiego pisarza.

Aleksander Kaczorowski nie bez powodu nadał swojej książce podtytuł „Życie za zasłoną”. To portret Milana Kundery, który, dojrzawszy i wyzwoliwszy się z młodzieńczego idiotyzmu, pragnie prowadzić nudne życie, ale wszystko, co robi w tym celu, okazuje się groteskowo przeciwskuteczne.

Książki bywają na tyle ważne, żeby ludzie chcieli ryzykować życiem dla ich ratowania. Wśród tych, którzy zadbali o nie pod koniec II wojny światowej, szczególnie zapisał się Bohdan Korzeniewski. Oto historia powrotu części zbiorów do Warszawy.

AI myśli błyskawicznie, ale nie ma poczucia własnego istnienia. Jest więc pozbawiona autorefleksji, absolutnie psychopatyczna. A zatem: absolutnie wydajna. To spełnione kapitalistyczne marzenie. Albo, patrząc populacyjnie, drapieżny gatunek inwazyjny, który wyeliminuje nas z gry jako źródło zbędnych wydatków energetycznych.

Olga Tokarczuk przyznała, że korzysta z AI do rozwijania pomysłów i wywołała burzę większą, niż można było przewidzieć. Nie chodzi jednak tylko o technologię. Chodzi o lęk przed światem, gdzie pisarze przestają być tymi, którzy „ratować chcieli własne ja / dodając nocami przy świecach słowo do słowa”.

Wprawdzie minęło ponad tysiąclecie od momentu, gdy Karol Wielki dokonał podziału cesarstwa na trzy części, ale owo karolińskie dziedzictwo nadal ma znaczenie. Spory terytorialne o „Francję Środkową” bądź „Burgundię” leżały u podstaw obu XX-wiecznych wojen światowych, a Unia Europejska została wymyślona m.in. jako sposób załagodzenia tego odwiecznego konfliktu.

Wypożyczasz książki za darmo, ale ktoś za to płaci. I to coraz więcej. Do konsultacji trafił projekt zmian w prawie autorskim, który zakłada wyraźne zwiększenie wynagrodzeń dla twórców i wydawców za wypożyczenia biblioteczne. W grę wchodzą dziesiątki milionów złotych rocznie – i ponad 120 mln zł w najbliższych latach.

O hemofilii przeciętny Polak wie tyle, że to "choroba królów" i że problemem chorych są krwawienia, które trudno powstrzymać. Niewiele osób wie, z czym naprawdę zmagają się chorzy, o czym marzą i jak przezwyciężają codzienne trudności. Drzwi do świata ludzi żyjących z hemofilią otwierają przed nami Beata Igielska i Katarzyna Lisowska w swojej książce "Rozmowy o hemofilii" (PZWL 2025).

Pięć organizacji reprezentujących autorów, tłumaczy i ilustratorów skierowało wspólny apel do Komisji Kultury Sejmu. Ich postulaty trafiają w moment, gdy Ministerstwo Kultury finalizuje projekt przełomowej regulacji rynku wydawniczego.

Książka „Woda była strasznie zimna” opowiada o roli, jaką wyznaczyliśmy w naszym systemie społecznym prawdzie. I o tym, w jaką konfuzję wprowadza nas sytuacja, gdy obiektywna prawda jest po prostu nie do ustalenia.

W niepewnych czasach powracają autorytarne modele przywództwa oparte na sile i kontroli. Dr Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED, przekonuje w studiu DGP podczas Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach, że jedyną drogą do trwałego i skutecznego przywództwa jest oparcie działań na wartościach, które stają się zarówno kotwicą, jak i drogowskazem w czasach kryzysu. Właśnie ukazała się jej książka na ten temat.

Jest to – odtworzona w książce „Proto” z dużym talentem narracyjnym – opowieść o niesłychanym sukcesie. Chodzi przecież o grupę pasterzy, która 7 tys. lat temu rozpoczęła na Stepie Pontyjskim (rozciągającym się od ujścia Dunaju po Ural) swoją skomplikowaną, meandrującą wędrówkę ku dominacji, dzięki której pół świata mówi współcześnie którymś z języków indoeuropejskich.

Polecam książkę Lulu Miller „Dlaczego ryby nie istnieją” opowiadającą o pierwszym rektorze Uniwersytetu Stanforda. To oryginalna historia o stracie i odnalezieniu siebie. A także o kulcie siły, władzy i rasowego suprematyzmu.