Krajowa Rada Sądownictwa od 2018 r. nie jest organem tożsamym z organem opisanym w konstytucji, jednak brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia nominowany przez KRS od 2018 r. nie spełnia wymogu minimum bezstronności - to główna konkluzja uchwały szerszego składu Sądu Najwyższego.
"" - podkreślił w uzasadnieniu uchwały sędzia SN Jerzy Grubba.
Uchwała siedmiu sędziów Izby Karnej SN
Uchwałę podjął w czwartek skład siedmiu sędziów Izby Karnej SN pod przewodnictwem prezesa tej Izby, sędziego Michała Laskowskiego. Skład ten odpowiadał na pytania sformułowane jesienią zeszłego roku przez Sąd Apelacyjny w Warszawie i dotyczące kwestii obsady składów sędziowskich przez sędziów nominowanych przez KRS ukształtowaną na podstawie nowelizacji z końca 2017 r. Na jej mocy wprowadzono zmianę, że sędziowskich członków Rady wybiera Sejm, a nie - jak wcześniej - środowiska sędziowskie.
Sędzia Grubba wskazał, że istotna jest perspektywa historyczna, bo konstytucja z 1997 r. "zastała pewien istniejący stan prawny i go zapisała". "" - mówił.
Jak dodał "w KRS są przedstawiciele władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej". Zaznaczył, że każda władza wybiera do KRS swoich przedstawicieli. "" - pytał sędzia Grubba.
Dlatego - podkreślił - obecnie "mamy fundamentalną wadę procesu powoływania sędziów, procesu nominacyjnego". "" - zaznaczył sędzia Grubba.
"Nie każdy sędzia dotknięty wadą nominacyjną nie spełnia minimalnego standardu bezstronności"
Jednocześnie jednak zastrzegł, że na obecną chwilę w tej procedurze nominowanych zostało już ponad dwa tysiące sędziów. "Nie można powiedzieć a priori, że każdy sędzia dotknięty tą wadą nominacyjną jest sędzią, który nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i sąd utworzony z jego udziałem jest nienależycie obsadzony" - wskazał.
W kolejnych punktach uchwały SN odniósł się do rozstrzygania kwestii wyłączeń takich sędziów ze składów i szczegółów odnoszących się do badania przez sądy ich bezstronności.
Zgodnie z uchwałą "nie można pozbawić sądu, zwłaszcza odwoławczego", kontroli prawidłowości obsady składów sędziowskich, a "kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd z urzędu (...) może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie". "" - stanowi uchwała.
W sprawie wyłączenia sędziego powołanego od 2018 r. nie może orzekać inny taki sędzia
Ponadto wskazano w niej, że wniosek o wyłączenie ze składu sądu powszechnego sędziego powołanego na wniosek KRS od 2018 r., nie może być rozpoznawany przez sąd mający w swoim składzie takiego sędziego. Jak dodano, w przeciwnym razie doszłoby do sytuacji "objętej zakazem nemo iudex in causa sua", czyli mówiącej, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.
"" - wywodził w uzasadnieniu uchwały sędzia Grubba odnosząc się do kwestii rozstrzygania w sprawach wyłączeń takich sędziów.
Dodał, że kolejną kwestią jest to, jak "powinien zachować się sąd, w obliczu takiej sytuacji, gdy w składzie zasiada sędzia, co do którego instytucjonalnej bezstronności są wątpliwości". "" - powiedział sędzia Grubba.
Obecny skład KRS
W skład KRS, która liczy 25 członków, wchodzi 15 sędziów wybranych przez Sejm oraz I prezes SN, prezes NSA, czterech posłów, dwóch senatorów, przedstawiciel prezydenta i minister sprawiedliwości. W maju br. Sejm po raz drugi dokonał wyboru sędziowskich członków Rady. Do KRS wybrano większość poprzedniego sędziowskiego składu Rady - 11 spośród 15 sędziów-członków Rady wybranych przez Sejm poprzedniej kadencji w marcu 2018 r.
Dokonana ponad cztery lata temu reforma procedury wyłaniania sędziów do KRS była i jest krytycznie oceniana przez część środowiska prawniczego oraz polityków. Ich zdaniem, zmiana sposobu wyboru sędziów - członków KRS doprowadziła do m.in. braku niezależności tej Rady od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Organizacja KRS jest też jednym z przedmiotów sporu polskiego rządu z instytucjami europejskimi. (PAP)
autor: Marcin Jabłoński
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu