Jak rozliczać wbudowane instrumenty finansowe

Przykładem złożonych instrumentów finansowych, posiadających wbudowane instrumenty finansowe, są umowy kredytowe, w których należne kwoty są indeksowane (np. w zależności od kursu wymiany waluty obcej, wskaźnika inflacji), opcje wcześniejszego wykupu dłużnego instrumentu finansowego czy też zwykłe umowy najmu lub dzierżawy denominowane w walucie obcej. W takich sytuacjach umowa zasadnicza (w podanych przykładach wartość nominalna kredytu podlegającego spłacie lub ustalona kwota czynszu z tytułu najmu) ulega zmianie, adekwatnie do zmian kursu waluty lub wskaźnika inflacji.

Ustawa o rachunkowości i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości wymagają, aby w niektórych sytuacjach jednostka wyodrębniła i wyceniła w księgach rachunkowych wbudowany instrument finansowy. Na podstawie tych postanowień należy wyodrębnić wbudowany instrument finansowy od umowy zasadniczej i ujmować go osobno w sprawozdaniu finansowym, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: zawarta umowa będąca instrumentem finansowym nie jest zaliczana do aktywów przeznaczonych do obrotu lub dostępnych do sprzedaży, których skutki przeszacowania są odnoszone do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego; charakter wbudowanego instrumentu oraz ryzyka z nim związane nie są ściśle powiązane z charakterem umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikającymi; możliwe jest wiarygodne ustalenie wartości godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego.