Polski Ład: Jaka składka zdrowotna za styczeń, a jaka za luty?

Polski Ład obowiązuje od 1 stycznia 2022 r., ale niektóre przepisy o składce na ubezpieczenie zdrowotne będą stosowane dopiero od 1 lutego br. Przedsiębiorcy mają w związku z tym wątpliwości co do wysokości składki, terminu jej płatności i możliwości odliczenia jej pod podatku. Poniżej podsumowanie, w którym uwzględniamy różne formy opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej.

Składka zdrowotna za grudzień 2021

Dla wszystkich przedsiębiorców składka wynosiła tyle co przez cały zeszły rok (381,81 zł) i była płatna do 10 stycznia br.

Tylko do końca grudnia można było natomiast odliczyć od podatku 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy zapłacili ją już w grudniu, skorzystali z korzystniejszych ubiegłorocznych przepisów i pomniejszyli podatek o 328,78 zł. Jeżeli składka została zapłacona po 1 stycznia, nie można już odliczyć od podatku żadnej jej części.

Składka zdrowotna za styczeń 2022

a) Opodatkowanie na zasadach ogólnych (według skali podatkowej)

Podstawę wymiaru składki za styczeń należy obliczyć na dotychczasowych zasadach, tj. jako 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale roku ubiegłego. Wysokość składki wynosi 9% podstawy.

Uwaga, składka nie będzie wynosić tyle co dotychczas (381,81 zł), bo wysokość w 2021 r. wynikała z przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale, ale roku 2020.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2021 r. według Głównego Urzędu Statystycznego było wyższe i wyniosło 6221,04 zł.

Podstawę wymiaru składki za styczeń obliczamy według wzoru: 75%x6221,04=4665,78 zł.

Składka wynosi 9% podstawy, a zatem 9%x4665,78=419,92 zł.

Tyle powinni zapłacić przedsiębiorcy rozliczający się według skali. Zgodnie z nowymi przepisami, mają na to czas do 20 dnia następnego miesiąca. Ponieważ 20 lutego wypada w niedzielę, termin płatności upłynie wyjątkowo 21 lutego. Składka będzie płatna w pełnej wysokości, bez możliwości odliczenia jej od podatku.

b) Podatek liniowy

Podstawę wymiaru składki za styczeń liczymy tak samo jak na zasadach ogólnych. Będzie to 75% przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2021 r., a więc 75%x6221,04=4665,78 zł. Składkę należy zapłacić do 21 lutego i nie można już odliczyć jej od podatku. Problematyczna jest natomiast jej wysokość.

ZUS i Ministerstwo Zdrowia stoją na stanowisku, że wysokość stawki dla liniowców za styczeń 2021 r. to 9% podstawy. Wówczas składka wynosiłaby 419,92 zł.

Niektórzy eksperci inaczej interpretują przepisy. Uważają, że należy zastosować 4,9% podstawy, co odpowiadałoby wysokości 228,62.

Więcej na ten temat:

Problem z 9-proc. składką zdrowotną. Zamiast przepisu są trzy rodzaje wykładni

Składka zdrowotna: Przepis jest oczywisty, a wykładnia MZ błędna i zbędna

c) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Składka zdrowotna za styczeń jest już naliczana według przepisów Polskiego Ładu. Wyniesie 9% podstawy. Podstawa wynosi zaś, w zależności od przychodów rocznych danego przedsiębiorcy, 60%, 100% albo 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku 2021 (6221,04 zł).

Oznacza to, że przedsiębiorcy o rocznych przychodach (pomniejszonych o składki na ubezpieczenie społeczne):

- do 60 tys. zł – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 335,94 zł miesięcznie;

- od 60 tys. zł do 300 tys. zł – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 559,89 zł miesięcznie;

- ponad 300 tys. zł - – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 1007,81 zł miesięcznie.

O tym, którą stawkę zastosować za styczeń, decyduje też metoda rozliczeniowa wybrana przez przedsiębiorcę. Są dwie możliwości: albo naliczać przychód od początku roku i na tej podstawie wybierać właściwą stawkę (metoda 1), albo za podstawę wyliczeniową przyjąć przychód ubiegłoroczny (metoda 2). Oba rozwiązania mogą powodować konieczność wyrównania składki na koniec roku.

Firma X osiągnęła w 2021 r. przychody w wysokości 200 tys. zł. Spodziewa się, że w tym roku będzie miała przychody o porównywalnej wysokości. Jeśli wybierze metodę 1, za styczeń zapłaci 335,94 zł i taką też składkę będzie płacić do osiągnięcia progu 60 tys. zł, powyżej którego przejdzie na stawkę 559,89 zł. Na koniec roku będzie jednak musiała uregulować niedopłatę za te miesiące, w którym stosowała niższą stawkę. Jeśli wybierze metodę 2, za styczeń i każdy kolejny miesiąc zapłaci 559,89 zł, ale o ile rzeczywiście osiągnie przychody zbieżne z oczekiwaniami, nie będzie już musiała niczego dopłacać.

Składka zdrowotna będzie płatna do 20 dnia następnego miesiąca – w przypadku stycznia wyjątkowo do 21 lutego, gdyż 20 wypada w niedzielę. Nie można już odliczać składki od podatku.

d) Karta podatkowa

Stawka za styczeń i cały rok wynosi 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w tym roku odpowiada kwocie 3010 zł. Składka wynosi więc 270,90 zł. Jest płatna do 20 dnia następnego miesiąca (za styczeń wyjątkowo do 21 lutego) i nie odlicza się jej od podatku.

Składka zdrowotna za luty i kolejne miesiące 2022

a) Opodatkowanie na zasadach ogólnych (według skali podatkowej)

Składka będzie wynosiła 9% dochodów (przychody minus koszty) z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Należy ją zapłacić do 20 dnia następnego miesiąca i nie można jej odliczyć od podatku.

Zatem składka za luty będzie obliczana na podstawie dochodu za styczeń i płatna w marcu. Składka nie może być niższa niż 270,90 zł (9% minimalnego wynagrodzenia).

b) Podatek liniowy

Składka będzie wynosiła 4,9% dochodów (przychody minus koszty) z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Należy ją zapłacić do 20 dnia następnego miesiąca i nie można jej odliczyć od podatku.

Zatem składka za luty będzie obliczana na podstawie dochodu za styczeń i płatna w marcu. Składka nie może być niższa niż 270,90 zł (9% minimalnego wynagrodzenia).

c) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Jak w styczniu.

d) Karta podatkowa

Jak w styczniu.