Joanna Solska: Podatki zwiększają nierówności

Najwięcej odbierać bogatym ma PIT. Im ktoś więcej zarobi, tym więcej musi oddać fiskusowi. Ale tylko teoretycznie, ponieważ ci z rankingów najbogatszych, w miarę dorabiania się, przenosili się z podatkami do rajów podatkowych. Polski PIT i wtedy, gdy najwyższa stawka wynosiła 40 proc., i obecnie, przy 32-proc., ich nie dotyczy. Świat konkuruje dziś ze sobą także systemami podatkowymi, prawo nie jest w stanie zabronić krezusom płacić podatki w tym kraju, który sobie wybiorą. Robią tak nie tylko Polacy. Ingvar Kamprad, właściciel Ikei, dużo mówiący o społecznych zobowiązaniach wielkich korporacji, także nie mieszka w Szwecji, ale w Szwajcarii – ze względów podatkowych. Autorzy Krytyki Politycznej w wydanej właśnie publikacji „Szwecja” z goryczą piszą o ogromnych wysiłkach Kamprada, uznanego w 2004 r. przez „Forbesa” za najbogatszego człowieka świata (z 53 mld dol.), żeby nie płacić podatków w ojczyźnie, znanej właśnie z bardzo wysokich obciążeń. Kamprad tylko potwierdza regułę, że najbogatsi podatków nie płacą. Polscy politycy, kiedy jeszcze przyznawali się do liberalizmu, chętnie powtarzali, że mamy w kraju podatek prawie liniowy. To „prawie” oznacza (jak wynika z rozliczeń podatkowych PIT za 2009 r.), że aż 98,4 proc. podatników mieści się obecnie w pierwszym przedziale podatkowym. Stawkę 32-proc. płaci zaledwie 1,59 proc. podatników PIT, czyli 387 tys. osób. Można by uznać, że tego wymaga sprawiedliwość społeczna, pod jednym warunkiem – gdyby najwięcej płacili rzeczywiście najbogatsi.