Obcokrajowcy płacą w Polsce coraz więcej PIT

Kwota podatku dochodowego, który wpłacają w Polsce obywatele Ukrainy z tytułu podatku dochodowego, rośnie szybciej niż ich liczba jako podatników PIT w naszym kraju. W latach 2022-2024 liczba Ukraińców płacących w Polsce PIT wzrosła z 915 tys. do 948 tys. W tym samym czasie dwukrotnie wzrosła kwota wpłacanego przez nich podatku dochodowego. W 2022 r. było to niewiele ponad 800 mln zł. W 2024 r. – już prawie 1,7 mld zł.

To dane na 5 marca br., a więc nieuwzględniające dopłat podatku lub ewentualnych zwrotów nadpłat po tej dacie.

Rośnie też kwota podatku dochodowego płaconego w Polsce przez wszystkich obcokrajowców. W 2022 r. było to ponad 4,1 mld zł. Rok później mniej, bo 3,6 mld zł, ale już w 2024 r. nastąpił ponowny wzrost – do prawie 4,9 mld zł.

Obcokrajowiec - rezydencja podatkowa

Przypomnijmy, że obcokrajowiec musi zapłacić w Polsce PIT od wszystkich swoich dochodów (polskich i zagranicznych), gdy ma status polskiego rezydenta podatkowego, czyli zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o PIT:

• posiada na terytorium naszego kraju centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
• przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Wystarczy spełnić jeden z tych warunków. Kto nie spełnia żadnego z nich, musi uiścić w Polsce podatek wyłącznie od dochodu osiągniętego w naszym kraju (art. 3 ust. 2a ustawy o PIT).

W praktyce zdarza się, że oba kraje (Polska i państwo pochodzenia obcokrajowca) uznają go za swojego rezydenta podatkowego i żądają podatku. Chcąc uniknąć podwójnego obciążenia, należy zbadać, czy Polska podpisała z danym państwem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zawarte są w niej reguły kolizyjne, które pozwalają określić, które państwo powinno uznać daną osobę za swojego rezydenta. Wynika z nich także, że co do zasady dochody z pracy najemnej w Polsce są opodatkowane w naszym kraju (z pewnymi wyjątkami).

Szczególna okazała się sytuacja Ukraińców po wybuchu wojny między Rosją a Ukrainą. Zgodnie z art. 52zj ustawy o PIT, dodanym przez specustawę o pomocy obywatelom Ukrainy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337), uchodźcy mogli składać oświadczenia o tym, że przenieśli swój ośrodek interesów życiowych do Polski. Innymi słowy, już pierwszego dnia po przekroczeniu granicy naszego kraju mogli być uznani za polskich rezydentów. Oświadczenia można było składać od 15 kwietnia 2022 r., ale z mocą wsteczną od 24 lutego 2022 r.

Rośnie płaca i zatrudnienie obcokrajowców

Zdaniem Agnieszki Fijałkowskiej-Wocial, doradcy podatkowego w LTCA, prawdopodobnie coraz więcej obcokrajowców, w tym Ukraińców, stawało się w latach 2020–2022 polskimi rezydentami podatkowymi.

- Nie wykluczam też, że w tym czasie przynajmniej część obywateli Ukrainy rozwinęła w Polsce swoje biznesy, przeniosła tu większą część prowadzonej działalności lub po prostu zmieniła pracę na lepiej płatną – komentuje ekspertka.

Podobne przemyślenia ma Joanna Narkiewicz-Tarłowska, dyrektor zarządzająca i doradczyni podatkowa w Vialto Partners: - Wzrost wpływów z PIT od obywateli Ukrainy w latach 2022–2024 można wytłumaczyć tym, że po przyjeździe do Polski wielu z nich nie miało tutaj zatrudnienia. Pracę znaleźli dopiero po pewnym czasie – mówi. Dodaje, że wiele osób, które pracowało zdalnie na podstawie ukraińskiej umowy o pracę, przeszło już na polskie zatrudnienie.

Do wzrostu podatkowych wpływów mogły też – zdaniem ekspertki Vialto Partners – przyczynić się inne, mniej oczywiste czynniki, takie jak rosnąca z roku na rok w Polsce płaca minimalna.

Odpowiedzi Marcina Łobody, wiceministra finansów i szefa KAS: z 14 marca 2025 na interpelację poselską nr 7668 i z 7 kwietnia 2025 r. na interpelację poselską nr 8686

Tabela 1

Wpływy z PIT i CIT od obcokrajowców, w tym obywateli Ukrainy

Tabela 2

Wpływy z PIT od obywateli Ukrainy w latach 2022-2024

Źródło: dane Ministerstwa Finansów