ROP

Wprowadzający zmiany w rozszerzonej odpowiedzialność producenta (ROP) projekt przeszedł właśnie kolejny etap prac legislacyjnych w rządzie. Komitet do Spraw Europejskich skierował go do Stałego Komitetu Rady Ministrów wraz z protokołem rozbieżności. Zastrzeżenia do proponowanej reformy zgłasza już nie tylko biznes, lecz także poszczególne resorty i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych ma się zająć Stały Komitet Rady Ministrów po tym, jak został on przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich. Rozszerzona odpowiedzialność producentów (ROP) może przynieść samorządom nawet ponad 1 mld zł rocznie na pokrycie kosztów związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi.

Komitet do Spraw Europejskich przyjął w trybie obiegowym projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), który ma wprowadzić rozszerzoną odpowiedzialność producentów (ROP). Rekomenduje też Stałemu Komitetowi Rady Ministrów rozpatrzenie projektu wraz z protokołem rozbieżności.

Samorządy chcą reformy systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), ale stawiają warunki. Przedsiębiorcy uważają, że projekt powinien zostać napisany od nowa. Ministerstwo Klimatu broni swoich propozycji, wskazując na dane o nadużyciach w obecnym systemie.

Dwa miesiące, które Komisja Europejska dała Polsce na odpowiedź w sprawie nieosiągnięcia celu recyklingu odpadów komunalnych za 2020 r., niedługo się kończą. A rząd nadal nie zakończył prac nad reformą, która pomogłaby ten problem rozwiązać.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) chce podnieść minimalne poziomy odzysku i recyklingu zużytych opon oraz olejów odpadowych, objąć rozszerzoną odpowiedzialnością producenta opony pełne, a symbole PKWiU zastąpić kodami nomenklatury scalonej. Projekt (UD448) trafił do wykazu prac legislacyjnych rządu. Przyjęcie go przez Radę Ministrów zaplanowano na IV kwartał 2026 r.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska odpowiedziało na krytykę projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Przyznaje, że w konsultacjach nie udało się pogodzić oczekiwań samorządów i producentów, a powierzenie roli jedynej Organizacji ROP Opakowań Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) to świadoma decyzja.

Obszerne, krytyczne zastrzeżenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) Ministerstwo Klimatu opublikowało dopiero teraz. I przekonuje, że na zmianę fundamentów projektu jest już za późno.

Gminy liczą, że pieniądze od producentów opakowań pomogą zasypać deficyt w gospodarce odpadami, chociaż MKiŚ uwzględniło ich uwagi tylko częściowo. Suchej nitki na nowym projekcie ROP nie zostawiają organizacje producenckie. Wątpliwości mają też niektóre ministerstwa i UOKiK.

Przejście z modelu gospodarki linearnej na model cyrkularny to dla Polski nie tylko wymóg unijny, ale przede wszystkim konieczność cywilizacyjna i ekonomiczna. Choć dyskusja o gospodarce obiegu zamkniętego wciąż zbyt często ogranicza się do kwestii sortowania odpadów, rzeczywisty proces zmian wymaga znacznie głębszej transformacji – od legislacji, przez planowanie przestrzenne, aż po edukację.

Bez pilnego wdrożenia systemu ROP koszty gospodarowania odpadami będą nadal rosły, a ciężar ponownie spadnie na mieszkańców – alarmują organizacje samorządowe. Przedstawiciele metropolii, miast i gmin apelują do rządu o jak najszybsze uchwalenie projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), argumentując, że obecny model finansowania systemu osiągnął granice swojej wydolności.

Gospodarka obiegu zamkniętego to konieczność, która zmieni codzienne życie mieszkańców i finanse gmin. O szczegółach nadchodzących reform i rządowych planach opowiedziała Anita Sowińska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska w studiu DGP podczas Kongresu Perły Samorządu w Toruniu.

Izba Branży Komunalnej („IBK”) oraz Polska Izba Gospodarki Odpadami („PIGO”), reprezentujące zdecydowaną większość przedsiębiorstw odbierających i zagospodarowujących odpady w Polsce, przedstawiły wspólne stanowisko wobec projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych („UC100”). Obie organizacje oceniają, że projekt w obecnym kształcie jest systemowo wadliwy i może doprowadzić do chaosu regulacyjnego, sporów pomiędzy uczestnikami rynku oraz braku realizacji podstawowego celu rozszerzonej odpowiedzialności producenta („ROP”), jakim jest odciążenie mieszkańców z kosztów gospodarowania odpadami.

Do 17 czerwca 2027 r. Polska musi transponować unijną dyrektywę wprowadzającą system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) dla tekstyliów. Biznes niepokoi się o szczegóły nadchodzących przepisów.

Czy w polskim systemie kaucyjnym pojawi się organizacja parasolowa? Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza takiego rozwiązania.

Butelki PET i puszki mają kaucję. Kartony — nie. Czy producenci to wykorzystują? Poseł pyta, ministerstwo odpowiada. A branża jest tym razem wyjątkowo zgodna z resortem.

Chociaż części gmin trudno jest osiągać wymagane poziomy recyklingu, to większość co roku poprawia swoje wyniki. Pomaga m.in. uwzględnienie w wyliczeniach bioodpadów z kompostowników. Samorządy nadal obawiają się jednak skutków wdrożenia systemu kaucyjnego.

Paraliż decyzyjny – taki może być skutek wprowadzenia odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W efekcie pieniądze mogą nie trafić do gmin i recyklerów.

Komisja Europejska wypowiada wojnę marnotrawstwu niesprzedanej odzieży i obuwia. Od lipca 2026 r. duże firmy odzieżowe nie będą mogły legalnie niszczyć zapasów. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej zmian w prawie, które mają przeciwdziałać marnowaniu tekstyliów.