Rekordowa liczba zwolnień lekarskich na zdrowie psychiczne. Ekspert SWPS: "To nie słabość, lecz rosnąca świadomość"

Jak ocenił dla PAP dr hab. Sylwiusz Retowski z Uniwersytetu SWPS, rosnąca liczba zaświadczeń lekarskich wystawianych ze względu na zdrowie psychiczne wiąże się przede wszystkim ze wzrostem świadomości społeczeństwa w tej dziedzinie. ZUS w raporcie o absencji chorobowej wskazał, że w ciągu ostatnich siedmiu lat nastąpił znaczący przyrost zwolnień z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania.

Dane statystyczne ZUS

Skala zjawiska widoczna jest w liczbach porównawczych między rokiem 2019 a 2025:

• W 2019 roku: wystawiono ok. 1,16 mln zaświadczeń (łącznie ponad 20 mln dni absencji).
• W 2025 roku: wystawiono 1,8 mln zaświadczeń (łącznie 34,1 mln dni absencji). Oznacza to wzrost liczby zaświadczeń o 51,3 proc. oraz liczby dni o 68,7 proc.

Przyczyny zmian według eksperta

Dr hab. Sylwiusz Retowski podkreśla, że Polska nie odbiega pod tym względem od innych krajów UE. Zdaniem psychologa pracy, ludzie chętniej ujawniają dziś problemy, których dawniej by się wstydzili. Obserwuje się zmianę podejścia – od priorytetów materialnych charakterystycznych dla starszych pokoleń, po dążenie do wysokiej jakości życia i dobrostanu, co deklarują m.in. młodzi ludzie.

Ekspert zaznacza, że obecne pokolenie wchodzące na rynek pracy mierzy się z natłokiem propozycji i presją mediów społecznościowych, co czyni ich sytuację trudniejszą niż 20-30 lat temu.

Współczesne przeciążenia w pracy

Zamiast wymagań fizycznych, pracownicy mierzą się dziś z dwoma rodzajami obciążeń:

1. Poznawcze: wynikające z nadmiaru informacji.
2. Emocjonalne: związane z koniecznością kontrolowania emocji w miejscu pracy.

Prof. Retowski wskazuje, że indywidualne dbanie o zdrowie psychiczne nie zmieni środowiska pracy – realną poprawę mogą przynieść działania na poziomie całych organizacji. Dodaje również, że rozwiązania prawne zazwyczaj nadążają za zmianami społecznymi dopiero wtedy, gdy potrzeba staje się wyraźnie widoczna.

Najczęstsze powody wystawiania zaświadczeń:

• Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (36,7%)
• Inne zaburzenia lękowe (18,6%)
• Epizod depresyjny (17,2%)
• Zaburzenia depresyjne nawracające (8,4%)
• Zaburzenia spowodowane użyciem alkoholu (4,0%)