Nie tylko górnicy. ZUS wypuści tych pracowników na emeryturę znacznie wcześniej

W 2026 roku kluczowe znaczenie ma to, kiedy i jak długo wykonywałeś swoje obowiązki. Do wyboru są dwie główne ścieżki ustawowe.

Opcja nr 1: Emerytura pomostowa (Furtka dla młodszych i starszych roczników)

Od momentu pełnego wejścia w życie przepisów znoszących wygasanie emerytur pomostowych, rozwiązanie to stało się powszechnie dostępne. Przepisy na dobre zlikwidowały stary wymóg, który nakazywał rozpoczęcie pracy w szkodliwych warunkach przed 1 stycznia 1999 roku. Jakie warunki musisz spełnić w 2026 roku, aby ZUS przyznał Ci emeryturę pomostową?

• Wiek: Ukończone co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni).
• Staż ogólny: Okres składkowy i nieskładkowy wynoszący minimum 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn.
• Staż w trudnych warunkach: Przynajmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.
• Kryterium kalendarza: Musiałeś wykonywać pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (zgodnie z definicją prawną) zarówno przed 1 stycznia 2009 roku, jak i po 31 grudnia 2008 roku.
• Warto wiedzieć: Wypłata emerytury pomostowej nie pomniejsza składek ani kapitału początkowego zgromadzonego na Twoim koncie w ZUS, gdy w przyszłości przejdziesz na standardową emeryturę. W 2026 roku najniższa emerytura pomostowa wynosi 1978,49 zł brutto.

Opcja nr 2: Art. 184 ustawy emerytalnej (Ostatnia szansa dla starszych roczników)

Jeżeli należysz do osób urodzonych po 1948 roku, Twoją ścieżką może być art. 184 ustawy o emeryturach z FUS. Warunek jest jeden: cały wymagany staż ogólny (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn) oraz staż w szkodliwych warunkach (zazwyczaj 15 lat) musiałeś w całości zamknąć i udokumentować przed 1 stycznia 1999 roku. Wiek emerytalny (55 lat dla kobiet / 60 lat dla mężczyzn) możesz osiągnąć dopiero teraz, w 2026 roku. Warto jednak pamiętać, że w przypadku tej ścieżki dawne preferencje dla zawodów takich jak dziennikarze czy artyści już wygasły (wymagały one osiągnięcia wieku do końca 2007 roku). Obecnie z art. 184 w 2026 roku korzystają głównie osoby z branż o najwyższym stopniu szkodliwości, np. górnicy, hutnicy czy pracownicy chemiczni.

Sprawdź swój zawód. Jakie stanowiska kwalifikują do świadczeń?

Zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych, urzędnicy precyzyjnie rozróżniają dwie kategorie stanowisk:

1. Warunki szczególne: Prace determinowane siłami natury lub technologią, bezpośrednio szkodliwe dla zdrowia. Mowa tu m.in. o ciężkiej pracy pod ziemią, w hutach, przy przetwórstwie azbestu, a także o zadaniach nurków i ratowników medycznych.
2. Szczególny charakter: Zawody wymagające nadzwyczajnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej, gdzie błąd zagraża życiu innych. Przykładem są piloci samolotów, maszyniści kolejowi, kierowcy autobusów miejskich w transporcie publicznym czy operatorzy wieżowych żurawi.

Pułapka w dokumentach. Bez tego świadectwa dostaniesz odmowę

ZUS rozpatruje wnioski wyłącznie na podstawie dokumentów. Kluczem do przyznania świadczenia jest Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. To specjalny dokument (wystawiany przez kadry pracodawcy), w którym muszą znaleźć się dokładne powołania na punkty i paragrafy z właściwego wykazu ustawowego. Zwykłe świadectwo pracy z wpisaną nazwą stanowiska zostanie przez ZUS odrzucone.

Jakie formularze składasz w 2026 roku?

• Głównym wnioskiem o emeryturę pomostową jest druk EPOM (w przypadku art. 184 jest to wniosek EMP).
• Do wniosku dołącza się zaświadczenie o zarobkach na druku ERP-7 (wystawiane przez pracodawcę).
• Wszystkie formalności można załatwić drogą elektroniczną poprzez portal eZUS (dawne PUE ZUS).

Brak biurokracji z OFE: Nie musisz składać wniosku o wykreślenie z Otwartych Funduszy Emerytalnych. Środki te są automatycznie przenoszone na konto w ZUS w trakcie rozpatrywania sprawy.