Ochrona przedemerytalna oznacza, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę, jeśli pracownikowi (w okresie trwania zatrudnienia) brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Ochrona tego typu nie działa jednak w każdych okolicznościach.
została zasadniczo uregulowana w art. 39 kodeksu pracy, który stanowi, że:
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Ochrona tego typu dotyczy osób pracujących w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony oraz na czas określony, jeśli okres zatrudnienia (zapisany w umowie) jest na tyle długi, że pracownik osiągnie w tym czasie wiek emerytalny.
oznacza tu przede wszystkim osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który wynosi odpowiednio:
- 60 lat w przypadku kobiet
- 65 lat w przypadku mężczyzn
Należy przy tym pamiętać, że dla niektórych zawodów wiek emerytalny jest obniżony. Dotyczy to pracowników kolejowych, osób ubezpieczonych z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, osób wykazujących co najmniej 5 lat pracy górniczej oraz pracowników mających odpowiednie okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (są to m.in. nauczyciele oraz pracownicy służb mundurowych).
Uwaga: Osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza momentu, w którym pracownik może skorzystać z wcześniejszej emerytury. Chodzi o wiek emerytalny powszechny lub obniżony dla wybranych grup zawodowych (oraz ze względu na okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze).
W okresie trwania ochrony przedemerytalnej pracodawca nie może, z mocy prawa, rozwiązać stosunku pracy za wypowiedzeniem. Przy czym dozwolone jest . Liczy się bowiem moment wręczenia pracownikowi wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia może już biegnąć w czasie rozpoczętego czasu ochrony przedemerytalnej.
Kiedy ochrona przedemerytalna jest wyłączona?
Ochrona przedemerytalna nie działa w każdych okolicznościach. Przede wszystkim ochrona tego rodzaju nie jest stosowana w razie uzyskania przez pracownika
Dodatkowo - zgodnie z art. 43 kodeksu pracy - pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi w okresie ochrony przedemerytalnej, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:
- wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy;
- stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.
Ochrona przedemerytalna nie ma także zastosowania w sytuacji . Może to nastąpić z winy pracownika (w trybie art. 52 k.c.) albo wskutek długotrwałej nieobecności (art. 53 k.c.).
Zgodnie z art. 52 kodeksu pracy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w razie:
- ,
- przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę , które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
- koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Należy pamiętać, że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności, która uzasadnia zastosowanie tego trybu.
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.
Pracodawca może ponadto zastosować tryb rozwiązania umowy bez okresu wypowiedzenia także w sytuacji, gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
- dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
- dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową,
- w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika z innych przyczyn, jeśli trwa dłużej niż 1 miesiąc.
Jednocześnie kodeks pracy stanowi, że rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia nie może nastąpić w razie nieobecności pracownika w pracy z powodu:
- sprawowania opieki nad dzieckiem (w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku) oraz
- w przypadku odosobnienia pracownika ze względu na chorobę zakaźną (w okresie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku).
Kodeksowo wykluczone jest również rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.
Ochrona przedemerytalna jest wyłączona także w sytuacji, gdy pracodawca podlega przepisom o zwolnieniach grupowych. Wówczas pracownik także w czasie trwania tego typu ochrony może otrzymać (zmiana zakresu obowiązków, obniżenie pensji).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu