Uzasadnienie wypowiedzenia jest konieczne tylko w przypadku umowy na czas nieokreślony - kontrakty terminowe nadal są zwolnione z tego obowiązku.
Prawo narzuca ściśle określone reguły, które muszą być przestrzegane przy wypowiadaniu umowy o pracę. Wypowiedzenie powinno między innymi zostać złożone na piśmie i doręczone drugiej stronie w taki sposób, aby mogła się zapoznać z jego treścią. Ponadto, w przypadku pewnego rodzaju umów, niezbędne jest uzasadnienie wypowiedzenia.
Przy , posiadającej najsilniejszą gwarancję zatrudnienia, wymagane jest więc wskazanie na piśmie przyczyny wypowiedzenia. Kodeks pracy nie zawiera katalogu przyczyn, ale z orzecznictwa sądowego wynika, że przyczyna powinna być prawdziwa i konkretna, dla uznania zasadności wypowiedzenia liczy się także jej rodzaj i ciężar gatunkowy. Powód zwolnienia może leżeć zarówno po stronie pracodawcy, jak i wynikać z działań samego pracownika. Przykładowo może chodzić o zmniejszenie poziomu zatrudnienia w firmie czy likwidację stanowiska pracy zatrudnionego, ale również o częste nieobecności w pracy zatrudnionego, nie wykonywanie poleceń przełożonego czy utratę zaufania do pracownika. Pracownik może też stracić pracę w przypadku długotrwałej lub powtarzającej się absencji chorobowej ().
Powód rozstania z pracownikiem pracodawca musi podać także wtedy, gdy umowa rozwiązywana jest w trybie natychmiastowym. Pracodawca może jednak wręczyć pracownikowi tylko, jeżeli dojdzie do:
- ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
- popełnienia przez pracownika, w czasie trwania umowy o pracę, przestępstwa, które uniemożliwia jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku,
- zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (tutaj przeczytasz o tym więcej>>).
Także ciąży obowiązek uzasadnienia, jeśli rozwiązuje umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ma do tego prawo, gdy doszło do naruszenia jego podstawowych obowiązków - chodzi na przykład nieudzielenie pracownikowi corocznego urlopu wypoczynkowego, nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy czy nierówne traktowanie lub mobbing. Pracownik może też odejść natychmiast z firmy, gdy zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe.
Słabszą ochroną kodeksu pracy charakteryzuje się umowa na czas określony - może być ona wypowiadana bez uzasadniania. Nic w tym zakresie nie zmieniły nowe przepisy, które weszły w życie w lutym 2016 roku i zrównały okresy wypowiedzenia kontraktów terminowych z tymi na czas określony - wynoszą one teraz:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Pomimo, że okres wypowiedzenie umowy na czas określony nie wynosi więc już 2 tygodnie, pracodawca nadal nie musi podawać powodów rozstania się z takim pracownikiem.
Może jednak dojść do zmiany przepisów, bowiem Sąd Najwyższy ma wątpliwości, czy brak obowiązku uzasadnienia przyczyny wypowiedzenia umowy terminowej nie jest niezgodny z prawem unijnym.
Wymogu uzasadnienia wypowiedzenia nie ma (i raczej nie będzie) przy umowach na okres próbny.
Uzasadnienie wypowiedzenia umowy (lub jego brak) ma wpływ na sytuację pracownika przed sądem - osoba zatrudniona na czas określony nie może domagać się uznania niesłuszności czy niezasadności wypowiedzenia. Zatrudniony na umowie terminowej może tylko zakwestionować wymagania formalne wypowiedzenia, jak zachowanie formy pisemnej (a w niej powinno się znaleźć pouczenie o prawie pracownika do odwołania do sądu pracy) i wymaganego okresu wypowiedzenia.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu